De grot van Mahavatar Babaji

In de herfst van 1861 werd een bescheiden overheidsboekhouder genaamd Shyamacharan Lahiri, vandaag herinnerd als Lahiri Mahasaya, uitgezonden naar de afgelegen Himalaya-buitenpost Ranikhet. Terwijl hij door de beboste kammen van Dunagiri zwierf, hoorde hij een stem die zijn naam riep vanuit de hoogten van de berg Drongiri, een stem zonder zichtbare bron tussen de dennen.

Op weg naar het geluid bereikte Lahiri Mahasaya de ingang van een stille natuurlijke grot, en daar ontmoette hij zijn onsterfelijke goeroe, Mahavatar Babaji, die met één aanraking van genade Lahiri's spirituele herinnering aan eerdere levens wekte. Binnen die grot wijdde Babaji hem in de verloren, gevorderde pranayama-techniek van Kriya Yoga in en droeg hem op terug te keren naar de wereld en dit pad vrijelijk te onderwijzen aan oprechte huishoudende gezinshoofden, in plaats van het alleen voor ascete-onthoudende zoekers te bewaren.

Deze ontmoeting vormt het onderwerp van hoofdstuk 34 van Paramahansa Yogananda's Autobiografie van een yogi, getiteld Het materialiseren van een paleis in de Himalaya. Het hoofdstuk beschrijft hoe Babaji op precies deze plek een gouden paleis manifesteerde als onderdeel van Lahiri Mahasaya's inwijding, een detail dat de grot in de gedachten van toegewijden onlosmakelijk heeft verbonden met het geschreven verslag van de ontmoeting zelf.

De grot ligt ongeveer een wandeling van vijfenveertig minuten door het bos vanaf het gehucht Kukuchina, nabij Dwarahat in het district Almora van Uttarakhand. Ze vormt het hart van een breder cluster van heilige plaatsen verspreid over deze heuvels. Aan de voet van Babaji's heuvel staat de Smriti Dhyan Mandir, een meditatiehal die beoefenaars van Kriya Yoga uit de hele wereld verwelkomt voor stille retraites. Hoger, op een bergtop met uitzicht over de vallei, staat de Dunagiri Vaishnavi-tempel, een oud Shakti-heiligdom waar rishi's naar verluidt sinds het Vedische tijdperk kundalini-meditatie beoefenden. In de stad Dwarahat zelf staat het Dwarahat Meditation Kendra, opgericht door de Yogoda Satsanga Society of India, de organisatie die Paramahansa Yogananda oprichtte om juist deze lijn voort te zetten.

De beoefening die in deze Himalaya-grot werd overgedragen, zou de spirituele evolutie versnellen door de adem te neutraliseren en zintuiglijke prikkels te kalmeren via innerlijke energiecirculatie langs de chakra's van de wervelkolom, de Sushumna Nadi. De overlevering stelt dat zij huishoudende gezinshoofden die volledige familieverantwoordelijkheden dragen, in staat stelt het ademloze Nirvikalpa Samadhi te benaderen zonder ooit hun wereldse plichten te hoeven opgeven, precies de instructie die Babaji Lahiri Mahasaya bij de ingang van de grot gaf. De beoefening bereikte wereldwijd miljoenen mensen via Yogananda's eigen verhaal van dit gebeuren in Autobiografie van een yogi, dat nog steeds de belangrijkste bron is waardoor de meeste beoefenaars de grot van Dunagiri voor het eerst leren kennen.

Toegewijden bij de grot en in de bredere Kriya Yoga-lijn reciteren de Guru Stotram ter ere van de Himalaya-goeroe: akhanda mandalakaram, vyaptam yena characharam, tatpadam darshitam yena, tasmai shri gurave namah. Eerbied aan de verheven goeroe, die de hoogste staat van het Goddelijke onthult, die de gehele onafgebroken kosmos van zowel de bewegende als de onbewegelijke schepping doordringt.

De meeste bedevaartslandschappen stapelen hun heilige geografie over eeuwen op, met nieuwe plaatsen die door opeenvolgende generaties toegewijden worden toegevoegd. Het heiligdom van Dunagiri perste een groot deel van zijn heilige betekenis samen in de gevolgen van één middag in 1861, toen een stem één boekhouder over één heuvelhelling riep. Alles wat sindsdien rond die grot is gebouwd, de meditatiehal aan de voet, het bredere netwerk van centra dat Yogananda's genootschap later stichtte, straalt uit vanuit die ene ontmoeting, in plaats van onafhankelijk te zijn ontwikkeld en pas later bijeengebracht.

Wat Babaji's onderricht aan Lahiri Mahasaya onderscheidt van veel klassieke leringen van ascese, is het uitdrukkelijke doelpubliek. Babaji vertelde hem niet zijn post als boekhouder of zijn verantwoordelijkheden jegens zijn gezin op te geven voordat hij deze techniek doorgaf; hij droeg hem op haar te leren aan oprechte huishoudende gezinshoofden, juist omdat zij die verantwoordelijkheden droegen. Het hele ontwerp van de techniek, een ademhalingsbeoefening die verenigbaar is met de eisen van het gewone werkende leven in plaats van een die afzondering ervan vereist, weerspiegelt deze stichtende instructie even rechtstreeks als het gouden paleis of de stem op de heuvel.

Een heilige grot trekt pelgrims doorgaans aan via lokale herinnering die over generaties wordt doorgegeven, lang voordat een boek haar beschrijft. De grot van Dunagiri nam een andere route de devotionele geografie in: zij bereikte miljoenen lezers decennia voordat de meesten van hen hoopten erheen te reizen, via Yogananda's eigen geschreven verslag van wat Babaji daarbinnen had gedaan. Voor veel Kriya-yogi's komt het hoofdstuk in Autobiografie van een yogi als eerste, en de fysieke tocht naar Kukuchina en de beboste kam komt pas veel later, als het al komt. Het geschreven woord en de stenen grot vormen twee helften van één bedevaart, die afzonderlijk kan worden ondernomen maar nooit bedoeld was om apart van elkaar te worden begrepen.