De Heilige Amarnath-grot

Volgens de Nilamata Purana en de Bhrigu Samhita vroeg Moeder Parvati eens aan Bhagwan Shiva waarom hij een slinger van schedels (Mundamala) draagt en onsterfelijk blijft, terwijl alle schepping geboorte en ontbinding ondergaat. Mahadeva stemde ermee in het hoogste geheim van onsterfelijkheid (Amar Katha) over te brengen.

Shiva zocht een plaats die zo afgelegen en zuiver was dat geen sterfelijk wezen de kosmische waarheid kon afluisteren. Hij trok de hoge, met gletsjers bedekte Himalaya in en legde onderweg zijn heilige emblemen af: Nandi in Pahalgam, de Maan in Chandanwari, de slangen bij het Sheshnag-meer en Ganesha bij de Mahagunas-pas. Pas daarna betrad hij het heiligdom van de Amarnath-grot.

De devotionele overlevering vertelt dat twee duiveneieren, verborgen onder Shiva's hertenhuid, de trilling van de Amar Katha opnamen terwijl Shiva sprak:

• •
  Het paar kwam uit tot onsterfelijke hemelse duiven die nog steeds in de ijskoude grot wonen.
• •
  Pelgrims die de bevroren rivierbedden oversteken, verheugen zich wanneer ze de heilige witte duiven boven de sneeuwvelden zien zweven.
• •
  De bedevaart test het lichamelijk uithoudingsvermogen en beloont zoekers met onbevreesde onthechting van de dood.

Het ijs-Lingam van Amarnath wordt niet gebeeldhouwd of geplaatst; het vormt zich elk jaar vanzelf in de grot. Water dat door het kalksteenplafond sijpelt, bevriest druppel voor druppel tot een stalagmiet die zich langzaam van de grotvloer omhoog verheft. Gelovigen houden vol dat het Lingam tijdens de maand Shravana met de maan mee groeit. Op Shravana Purnima, de volle-maandag die ook als Raksha Bandhan wordt gevierd, bereikt het zijn volle hoogte, waarna het weer afneemt naarmate de maancyclus verder draait. Pelgrims die hun bezoek op die dag plannen, beschouwen zich als gelukkig om het Lingam in zijn meest volledige vorm te aanschouwen.

De devotionele herinnering houdt vol dat wijzen en zieners de grot sinds de oudheid bezoeken. Kalhana's Rajatarangini uit de twaalfde eeuw vermeldt al de bedevaart naar Amareshwara: in Boek 1, vers 267 (1.267), zegt het verhaal over de naga Susravas dat hij nog steeds wordt gezien door pelgrims naar Amareshvara. Toch schrijft de volksoverlevering de herontdekking in latere eeuwen toe aan een moslimherder genaamd Buta Malik. Volgens het verhaal gaf een rondtrekkende sadhu Buta Malik een zak kolen als dank voor zijn gastvrijheid. Toen de herder de zak thuis opende, bleek hij gevuld met goud. Terugkerend naar de plek om de sadhu te bedanken, vond hij niemand, alleen de mond van een met sneeuw gevulde grot, en daarin het glanzende ijs-Lingam. De plek bleef generaties lang in de zorg van zijn familie. Ook vandaag wordt een deel van de offergaven die tijdens de Yatra worden ingezameld, voor zijn nakomelingen opzij gezet, een levende herinnering aan het feit dat de devotie in Amarnath al lang de grenzen van het geloof overschrijdt.

De hedendaagse Amarnath Yatra wordt elk jaar georganiseerd door de Shri Amarnathji Shrine Board, opgericht bij wet van de wetgevende vergadering van Jammu en Kasjmir. Het bord coördineert registratie, medische kampen en routevoorzieningen voor de honderdduizenden pelgrims die tijdens het Shravana-seizoen de reis aanvaarden. Twee routes leiden naar de grot. De traditionele weg vanuit Pahalgam is ongeveer 46 kilometer lang, een zachtere maar langere tocht langs de hierboven beschreven haltes. De steilere, kortere route vanuit Baltal is ongeveer 14 kilometer en kan in één vastberaden dag worden voltooid. Beide routes klimmen door terrein dat zelfs in het midden van de zomer bitter koud en zuurstofarm is. Het Shrine Board verstrekt verplichte gezondheidsverklaringen voordat het vergunningen verleent, een praktische erkenning van hoe ernstig de berg zelf wordt genomen als onderdeel van de beproeving van devotie.

Voor pelgrims is de zwaarte van de klim onlosmakelijk verbonden met de leer in het midden ervan. Shiva koos deze afgelegen, bevroren hoogte juist omdat zij van elke luisteraar eiste comfort, bezittingen en zelfs gezelschap achter te laten om het geheim van onsterfelijkheid te ontvangen. De Yatra wordt daarom niet louter begrepen als een bezoek aan een heiligdom, maar als een bewuste herbeleving van Parvati's eigen tocht. Elke ontbering die langs het pad wordt afgelegd, weerspiegelt Shiva die Nandi, de maan, zijn slangen en de elementen achterlaat. Wat aan het einde overblijft, is slechts het kale, aandachtige zelf, staand voor het ijs-Lingam, klaar om te ontvangen wat geen sterfelijk oor ooit had mogen afluisteren.

De krachtige hymne, samengesteld door Ravana, die de hoogste majesteit van Mahadeva viert: