ਭਗਤੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ
ਇਹ ਭਗਤੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹਿੰਦੂ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦਾ ਸਮੂਹ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਸੰਤ ਨਾਮਦੇਵ ਦਾ ਇੱਕ ਸ਼ਬਦ, ਵੈਦਿਕ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾਵਾਂ, ਹਰੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਮੰਤਰ, ਅਤੇ ਗਣੇਸ਼ ਮੰਤਰ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ, ਧਿਆਨ, ਅਤੇ ਜਪ ਵਿੱਚ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤੁਕਾਂ
ਮੈਂ ਲੋਟਾਂਗਣ (ਸਾਸ਼ਟਾਂਗ) ਪਵਾਂਗਾ, ਤੇਰੇ ਚਰਨਾਂ ਦੀ ਵੰਦਨਾ ਕਰਾਂਗਾ। ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਤੇਰਾ ਰੂਪ ਵੇਖਾਂਗਾ। ਪ੍ਰੇਮ ਨਾਲ ਆਲਿੰਗਨ ਕਰਾਂਗਾ, ਆਨੰਦ ਪੂਜਨ ਕਰਾਂਗਾ। ਭਾਵ ਨਾਲ ਓਵਾਲ਼ਾਂਗਾ (ਅਰਪਣ ਕਰਾਂਗਾ), ਨਾਮਾ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ਲੋਕ 1
ਤੂੰ ਹੀ ਮਾਤਾ ਹੈਂ, ਤੂੰ ਹੀ ਪਿਤਾ ਹੈਂ। ਤੂੰ ਹੀ ਭਰਾ ਅਤੇ ਮਿੱਤਰ ਹੈਂ। ਤੂੰ ਹੀ ਵਿਦਿਆ ਅਤੇ ਧਨ ਹੈਂ। ਤੂੰ ਹੀ ਸਭ ਕੁਝ ਹੈਂ, ਹੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ।
ਸ਼ਲੋਕ 2
ਸਰੀਰ, ਵਾਕ, ਮਨ, ਇੰਦਰੀਆਂ, ਬੁੱਧੀ, ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਜਾਂ ਸੁਭਾਅ ਨਾਲ ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਮੈਂ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਉਹ ਸਭ ਕੁਝ ਪਰਮ ਨਾਰਾਇਣ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।
ਸ਼ਲੋਕ 3
ਮੈਂ ਅਚਿਉਤ, ਕੇਸ਼ਵ, ਰਾਮ, ਨਾਰਾਇਣ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ, ਦਾਮੋਦਰ, ਵਾਸੁਦੇਵ ਦੀ ਭਗਤੀ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਸ਼੍ਰੀਧਰ, ਮਾਧਵ, ਗੋਪਿਕਾਵੱਲਭ, ਜਾਨਕੀਨਾਇਕ, ਰਾਮਚੰਦਰ ਦੀ ਭਗਤੀ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।
ਸ਼ਲੋਕ 4
ਹਰੇ ਰਾਮ ਹਰੇ ਰਾਮ, ਰਾਮ ਰਾਮ ਹਰੇ ਹਰੇ। ਹਰੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਹਰੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਹਰੇ ਹਰੇ।
ਸ਼ਲੋਕ 5
ਮੰਗਲਮੂਰਤੀ ਮੋਰਯਾ (ਗਣੇਸ਼ ਜੀ)। ਗਣਪਤਿ ਬਾਪਾ ਮੋਰਯਾ।
ਸ਼ਲੋਕ 6
Worship Guidelines & Chanting Benefits (Phalashruti)
ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਜਾਂ ਸ਼ੁਭ ਤਿਥੀਆਂ 'ਤੇ
ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵੇਲਾ ਜਾਂ ਸੰਝ ਵੇਲੇ
ਘਿਓ ਦਾ ਦੀਵਾ, ਧੂਫ਼, ਤਾਜ਼ੇ ਫੁੱਲ ਅਤੇ ਜਲ
- ਮਾਨਸਿਕ ਸ਼ਾਂਤੀ ਅਤੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਸੁੱਖ-ਸ਼ਾਂਤੀ
ਪਿਛੋਕੜ
ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਹਿੰਦੂ ਭਗਤੀ ਪਰੰਪਰਾ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹਨ। ਪਹਿਲਾ ਸ਼ਬਦ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਸੰਤ ਨਾਮਦੇਵ (13ਵੀਂ-14ਵੀਂ ਸਦੀ) ਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਮਰਾਠੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਰਚਿਆ ਗਿਆ। ਦੂਜਾ ਅਤੇ ਤੀਜਾ ਸ਼ਬਦ ਵੈਦਿਕ ਅਤੇ ਪੁਰਾਣਿਕ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਤੋਂ ਲਏ ਗਏ ਹਨ, ਜੋ ਪਰਮਾਤਮਾ ਪ੍ਰਤੀ ਸਮਰਪਣ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਚੌਥਾ ਸ਼ਬਦ ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੇ ਨਾਮਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਹੈ। ਪੰਜਵਾਂ ਸ਼ਬਦ 'ਹਰੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ' ਮੰਤਰ ਹੈ, ਜੋ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਭਗਤੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ। ਛੇਵਾਂ ਸ਼ਬਦ ਗਣੇਸ਼ ਜੀ ਦੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਹੈ। ਇਹਨਾਂ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨੂੰ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਪੂਜਾ, ਜਪ, ਅਤੇ ਭਗਤੀ ਸਭਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਜਾਣਦੇ ਹੋ?
ਪਹਿਲੀ ਤੁਕ
ਇਹ ਤੁਕ ਸੰਤ ਨਾਮਦੇਵ (1270-1350) ਦੀ ਰਚਨਾ ਹੈ, ਜੋ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਭਗਤੀ ਅੰਦੋਲਨ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸੰਤ ਸਨ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਉਹ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰੇਮ-ਪੂਜਾ ਦੀ ਇੱਛਾ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਇਹ ਮਰਾਠੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਅਭੰਗ ਨਾਮਕ ਕਾਵਿ-ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਲਿਖੀ ਗਈ ਹੈ।
ਦੂਜੀ ਤੁਕ
“ਤ੍ਵਮੇਵ ਮਾਤਾ” ਸ਼ਲੋਕ ਭਾਗਵਤ ਪੁਰਾਣ (ਜਾਂ ਵਿਸ਼ਣੁ ਪੁਰਾਣ) ਤੋਂ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਭਗਵਾਨ ਨੂੰ ਮਾਤਾ, ਪਿਤਾ, ਭਰਾ, ਮਿੱਤਰ, ਵਿਦਿਆ ਅਤੇ ਧਨ – ਸਭ ਕੁਝ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਪੂਰਨ ਸਮਰਪਣ ਅਤੇ ਸ਼ਰਨਾਗਤੀ ਦੀ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਹੈ।
ਤੀਜੀ ਤੁਕ
ਇਹ ਸ਼ਲੋਕ ਗੀਤਾ (ਅਧਿਆਇ 9, ਸ਼ਲੋਕ 27) ਦੇ ਭਾਵ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਕਰਮਾਂ ਨੂੰ ਨਾਰਾਇਣ ਨੂੰ ਸਮਰਪਣ ਕਰਨ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ। “ਕਾਇਣ ਵਾਚਾ ਮਨਸਾ” ਨਾਲ ਸਰੀਰ, ਵਚਨ ਅਤੇ ਮਨ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੇ ਸਾਰੇ ਕਰਮਾਂ ਨੂੰ ਭਗਵਾਨ ਨੂੰ ਅਰਪਣ ਕਰਨ ਦਾ ਭਾਵ ਹੈ।
ਚੌਥੀ ਤੁਕ
ਇਸ ਵਿੱਚ ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਣੂ/ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਦੇ ਦਸ ਨਾਮਾਂ ਦਾ ਜਾਪ ਹੈ – ਅਚਿਉਤ, ਕੇਸ਼ਵ, ਰਾਮ, ਨਾਰਾਇਣ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ, ਦਾਮੋਦਰ, ਵਾਸੁਦੇਵ, ਸ਼੍ਰੀਧਰ, ਮਾਧਵ, ਗੋਪਿਕਾਵੱਲਭ, ਜਾਨਕੀਨਾਇਕ, ਰਾਮਚੰਦ। ਹਰ ਨਾਮ ਭਗਵਾਨ ਦੇ ਕਿਸੇ ਗੁਣ ਜਾਂ ਲੀਲਾ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ “ਅਚਿਉਤ” ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਜੋ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਡਿੱਗਦਾ।
ਪੰਜਵੀਂ ਤੁਕ
ਮਹਾਮੰਤਰ “ਹਰੇ ਰਾਮ ਹਰੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ” ਨੂੰ 16ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਚੈਤੰਨ ਮਹਾਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਪ੍ਰਚਾਰਿਆ। ਇਹ ਕਲਿਯੁਗ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਸਰਲ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਮੰਤਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸ ਦਾ ਜਾਪ ਸਾਰੇ ਵਰਣਾਂ ਅਤੇ ਲਿੰਗਾਂ ਲਈ ਖੁੱਲ੍ਹਾ ਹੈ।
ਛੇਵੀਂ ਤੁਕ
“ਮੰਗਲਮੂਰਤੀ ਮੋਰਯਾ” ਗਣੇਸ਼ ਜੀ ਦੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਆਰਤੀ ਹੈ, ਜੋ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਵਿੱਚ ਗਣਪਤੀ ਉਤਸਵ ਦੌਰਾਨ ਗਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। “ਮੋਰਯਾ” ਸ਼ਬਦ ਗਣੇਸ਼ ਦੇ ਇੱਕ ਭਗਤ ਮੋਰਯਾ ਗੋਸਾਵੀ (17ਵੀਂ ਸਦੀ) ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੇ ਗਣਪਤੀ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕੀਤਾ।
Ganesh
ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਤੋਂ ਹੋਰ
ਸਭ ਵੇਖੋਸੰਬੰਧਿਤ ਸਿੱਖਿਆਵਾਂ
ਉਹੀ ਸਿੱਖਿਆ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਗੂੰਜਦੀ