विविधदेवस्तोत्रसङ्ग्रहः
इदं स्तोत्रसङ्कलनम् अस्ति यत्र विविधदेवतानां स्तुतयः सन्ति — श्रीविष्णोः, श्रीरामचन्द्रस्य, श्रीकृष्णस्य, गणपतेश्च। एतत् भक्त्या पठित्वा आत्मसमर्पणं क्रियते।
पद्यानि
अहं लोट्टाङ्गणं कृत्वा चरणौ वन्दे, नेत्राभ्यां तव रूपं पश्यामि, प्रेम्णा त्वामालिङ्ग्य आनन्देन पूजयामि, भावेन नीराजयामि, इति नामा वदति।
श्लोकः 1
हे देवदेव, त्वमेव मम माता, त्वमेव पिता, त्वमेव बन्धुः, त्वमेव सखा, त्वमेव विद्या, त्वमेव धनम्, त्वमेव सर्वस्वम्।
श्लोकः 2
कायेन वाचा मनसा इन्द्रियैः वा बुद्ध्या आत्मना वा प्रकृत्या स्वभावतः यत् यत् करोमि, तत् सर्वं परस्मै नारायणाय समर्पयामि।
श्लोकः 3
अच्युतं केशवं रामं नारायणं कृष्णदामोदरं वासुदेवं भजे। श्रीधरं माधवं गोपिकावल्लभं जानकीनायकं रामचन्द्रं भजे।
श्लोकः 4
हे राम, हे राम, हे राम, हे राम, हे हरे, हे हरे; हे कृष्ण, हे कृष्ण, हे कृष्ण, हे कृष्ण, हे हरे, हे हरे।
श्लोकः 5
हे मङ्गलमूर्ते, हे गणपते, मोरया इति त्वां स्तुमः। हे बाप्पा (पितः), मोरया इति त्वां स्तुमः।
श्लोकः 6
Worship Guidelines & Chanting Benefits (Phalashruti)
प्रतिदिनं अथवा शुभतिथौ
ब्राह्मे मुहूर्ते सन्ध्याकाले च
घृतदीपः, धूपः, शुद्धपुष्पं, जलं च
- मानसिकशान्तिः, आत्मोन्नतिः, मङ्गलमयवातावरणम्
पृष्ठभूमिः
इदं स्तोत्रसंग्रहरूपं पद्यम् अस्ति। अत्र विविधपरम्परासम्बद्धानि स्तोत्राणि सङ्कलितानि — यथा नामदेवकृतोऽभङ्गः, श्रीविष्णोः स्तुतिः, हरेकृष्णमहामन्त्रः, गणपतिस्तुतिश्च। एतत् प्रातःकाले वा सन्ध्याकाले वा भक्त्या पठितुं शक्यते।
ज्ञातव्य-विशेषः
कविः
नामदेवः (१२७०-१३५०) वारकरी सम्प्रदायस्य प्रमुखः सन्तः। अयं पद्यः 'घालीन लोटांगण' इति प्रसिद्धः, शरीरेण लोटनं कृत्वा भगवतः चरणवन्दनं कुर्वन् भक्तिं प्रकटयति।
उद्धृतिः
अयं श्लोकः विष्णुसहस्रनाम्नः (महाभारतस्य अनुशासनपर्व) उद्धृतः। भगवान् विष्णुः माता, पिता, बन्धुः, सखा, विद्या, द्रविणं च इति वर्णयति।
अर्थः
अयं श्लोकः कर्मसमर्पणस्य प्रार्थना। कायेन, वाचा, मनसा, इन्द्रियैः, बुद्ध्या, आत्मना, प्रकृत्या वा कृतं सर्वं कर्म नारायणाय समर्पयामि इति भावः।
नामानि
अत्र द्वादश विष्णोः नामानि सन्ति – अच्युतः, केशवः, रामः, नारायणः, कृष्णः, दामोदरः, वासुदेवः, श्रीधरः, माधवः, गोपिकावल्लभः, जानकीनायकः, रामचन्द्रः। प्रत्येकं नाम भगवतः गुणं कर्म वा सूचयति।
महामन्त्रः
'हरे राम हरे कृष्ण' इति महामन्त्रः कलिसन्तरणोपनिषदि प्रसिद्धः। अयं षोडशाक्षरः मन्त्रः कलियुगे सर्वसुलभः मोक्षसाधनः इति मन्यते।
प्रार्थना
'मंगलमूर्ती मोरया' इति मन्त्रः महाराष्ट्रे गणेशाय प्रार्थनारूपेण प्रसिद्धः। 'बाप्पा' इति शब्दः पितृवत् स्नेहं दर्शयति।
Ganesh
हिन्दूधर्मःतः अधिकम्
सर्वं पश्यतसम्बद्धशिक्षाः
सैव शिक्षा, विविधपरम्परासु प्रतिध्वनिता
