दारिद्र्यदहनशिवस्तोत्रम्
इदं वसिष्ठमुनिना रचितं दारिद्र्यदहनशिवस्तोत्रं भगवतः शिवस्य स्तुतिः। अस्य पठनेन दारिद्र्यदुःखं नश्यति सर्वसम्पत्तिश्च लभ्यते।
पद्यानि
दारिद्र्यस्य सर्वदुःखानां च नाशनं कुर्वतः परममङ्गलमयस्य भगवतः शिवस्य इदं पावनं स्तुतिस्तोत्रम्।
श्लोकः 1
यः निखिलब्रह्माण्डस्य स्वामी, नरकरूपसागरात् भक्तानाम् उद्धारकः, यस्य नामस्मरणं श्रवणं च कर्णयोः अमृतसमानं सुखं प्रयच्छति, यः ललाटे चन्द्रकलामलङ्करोति, कर्पूरवत् परमउज्ज्वलकान्त्या युक्तः, जटाजूटधारी, दारिद्र्यजनितं सर्वं दुःखं भस्मीकुर्वन् वर्तते, तस्मै कल्याणस्वरूपाय शिवाय मम साष्टाङ्गं नमनम्।
श्लोकः 2
यः भगवत्याः पार्वत्याः प्रियतमः, मस्तके चन्द्रकलां धारयति, कालस्यापि कालः संहर्ता, सर्पराजं कङ्कणरूपेण धत्ते, स्वजटासु गङ्गां वहति, गजासुरस्य दर्पभञ्जकः, दारिद्र्यजनितं सर्वं दुःखं भस्मीकुर्वन् वर्तते, तस्मै कल्याणस्वरूपाय शिवाय मम साष्टाङ्गं नमनम्।
श्लोकः 3
यः अनन्यभक्त्या परमप्रीतः भवति, संसाररूपव्याधेः भयाच्च मुक्किं ददाति, दुष्टानां कृते रौद्ररूपः, दुस्तरात् भवसागरात् पारं गमयिता, ज्योतिर्मयस्वरूपः, दिव्यगुणैः नामसङ्कीर्तनेन च सह आनन्दनृत्यपरायणः, दारिद्र्यजनितं सर्वं दुःखं भस्मीकुर्वन् वर्तते, तस्मै कल्याणस्वरूपाय शिवाय मम साष्टाङ्गं नमनम्।
श्लोकः 4
यः व्याघ्रचर्म परिदधाति, चिताभस्मना सर्वाङ्गम् अनुलिम्पति, ललाटे तृतीयनेत्रं धारयति, मणियुक्तकुण्डलैः शोभितः, यस्य पादपद्मयोः नूपुरनादः गुञ्जति, यश्च जटाजूटधारी दारिद्र्यजनितं सर्वं दुःखं भस्मीकुर्वन् वर्तते, तस्मै कल्याणस्वरूपाय शिवाय मम साष्टाङ्गं नमनम्।
श्लोकः 5
यः पञ्चमुखयुक्तः, नागराजेन सुशोभितः, सुवर्णसदृशदिव्यवस्त्रधारी, त्रिभुवनस्य परमभूषणम्, परमानन्दप्रदाता, संहारकाले तमोगुणम् आश्रयमाणः, दारिद्र्यजनितं सर्वं दुःखं भस्मीकुर्वन् वर्तते, तस्मै कल्याणस्वरूपाय शिवाय मम साष्टाङ्गं नमनम्।
श्लोकः 6
यः सूर्यदेवस्य प्रियः, संसारसमुद्रात् भक्तान् उद्धरति, यमस्यापि दण्डदाता, ब्रह्मदेवेन सदा पूजितः, त्रिनेत्रधारी, सकलमङ्गललक्षणैः समन्वितः, दारिद्र्यजनितं सर्वं दुःखं भस्मीकुर्वन् वर्तते, तस्मै कल्याणस्वरूपाय शिवाय मम साष्टाङ्गं नमनम्।
श्लोकः 7
यः श्रीरामचन्द्रस्य परमप्रियः, श्रीरामाय अभीष्टवरप्रदाता, सर्पाणां रक्षकः, नरकरूपसागरात् उद्धारकः, परमपुण्यस्वरूपः, सर्वैः देवगणैः पूजितः, दारिद्र्यजनितं सर्वं दुःखं भस्मीकुर्वन् वर्तते, तस्मै कल्याणस्वरूपाय शिवाय मम साष्टाङ्गं नमनम्।
श्लोकः 8
यः मोक्षस्य स्वामी, सर्वकर्मणां फलदाता, प्रमथगणानाम् अधिपत्तिः, सामगानप्रियः, नन्दिरूपवृषभारूढः, गजासुरचर्मधारी, देवाधिदेवः महेश्वरः, दारिद्र्यजनितं सर्वं दुःखं भस्मीकुर्वन् वर्तते, तस्मै कल्याणस्वरूपाय शिवाय मम साष्टाङ्गं नमनम्।
श्लोकः 9
महर्षिणा वसिष्ठेन विरचितम् इदं पावनं स्तोत्रं सकलरोगनिवारकं, शीघ्रमेव सर्वसम्पत्तिप्रदं, पुत्रपौत्रादिसन्ततिविवर्धनं च अस्ति। यः भक्तः प्रतिदिनं त्रिसन्ध्यासु अस्य पाठं करोति, सः निश्चितमेव स्वर्गलोकम् अक्षयसुखं च प्राप्नोति।
श्लोकः 10
अनेन प्रकारेण महर्षिवसिष्ठेन रचितं दारिद्र्यदुःखनाशकं श्रीशिवस्तोत्रं परिसमाप्तम्।
श्लोकः 11
Worship Guidelines & Chanting Benefits (Phalashruti)
सोमवासरः प्रदोषकालः च
प्रातःकाले सन्ध्याकाले च
बिल्वपत्रं, गङ्गाजलं, भस्म, धत्तूरः, श्वेतपुष्पं च
- चित्तशान्तिः, पापनाशः, मृत्युभयनिवारणम्
पृष्ठभूमिः
एतत् स्तोत्रं शैवपरम्परायाम् अन्तर्भवति। दारिद्र्यदुःखनिवृत्त्यर्थं समृद्धिप्राप्त्यर्थं च प्रतिदिनं त्रिषु सन्ध्याकालेषु पठ्यते। अस्य पठनेन सर्वरोगनिवारणं पुत्रपौत्रादिवर्धनं च भवतीति विश्वासः।
अस्य पाठस्य विषये
रचयिता: Sage Vashistha
Sage Vashistha स्य अन्ये रचनाः
ज्ञातव्य-विशेषः
लेखकः
वसिष्ठमुनिना रचितमिदं स्तोत्रम्। अष्टश्लोकात्मकं प्रत्येकश्लोकस्यान्ते 'दारिद्र्यदुःखदहनाय नमः शिवाय' इति पादः समानः।
रचनाशैली
अष्टभिः श्लोकैः शिवस्य विविधनामानि गुणाश्च वर्णिताः। नवमे श्लोके फलश्रुतिः – सर्वरोगनिवारणं सर्वसम्पत्करं पुत्रपौत्रादिवर्धनम्।
प्रार्थनाकेन्द्रम्
'दारिद्र्यदहनशिवस्तोत्रम्' इति नाम्ना प्रसिद्धम्। दारिद्र्यदुःखदहनाय शिवाय नमः – दारिद्र्यदुःखानि दहतीति शिवः।
विशिष्टनामानि
विश्वेश्वराय, गौरीप्रियाय, भक्तिप्रियाय, रामप्रियाय, मुक्तेश्वराय इत्यादिभिः शिवस्य सर्वव्यापकत्वं, पार्वतीप्रियत्वं, भक्तवात्सल्यं, रामभक्तिं, मोक्षदातृत्वं च सूचितम्।
फलश्रुतिः
त्रिसन्ध्यं यः पठेन्नित्यं स हि स्वर्गमवाप्नुयात् – नित्यं त्रिकालं पठन् स्वर्गं प्राप्नोति। सर्वसम्पत्करं शीघ्रं पुत्रपौत्रादिवर्धनम् इति धनसन्तानवृद्धिः।
Shiva
हिन्दूधर्मःतः अधिकम्
सर्वं पश्यतसम्बद्धशिक्षाः
सैव शिक्षा, विविधपरम्परासु प्रतिध्वनिता