ఓం జై జగదీశ హరే
విష్ణువు/కృష్ణుడిని పరమ రక్షకుడైన జగదీశుడిగా స్తుతించే ప్రియమైన హిందూ ఆరతి; సాయంత్రపు పూజలో ఆశీర్వాదాలను కోరుతూ, భక్తిని వ్యక్తం చేస్తూ పాడతారు.
శ్లోకాలు
ఓం! జగదీశుడైన శ్రీహరీ, నీకే జయము. స్వామీ, నీకే జయము. భక్తుల సంకటములను, దాసుల సంకటములను క్షణములో దూరముచేసెదవు. ఓం! జగదీశా, నీకే జయము.
శ్లోకం 1
నిన్ను ధ్యానించినవాడు ఫలమును పొందును; స్వామీ, అతని మనస్సు దుఃఖరహితమగును. అతని ఇంట సుఖములు, సంపదలు చేరును; అతని శరీర కష్టములు తొలగిపోవును. ఓం! జగదీశా, నీకే జయము.
శ్లోకం 2
నీవే నా తల్లివి, నీవే నా తండ్రివి; స్వామీ, నేను మరెవరి శరణము వేడుకొందును? నీవు తప్ప నేను ఆశ పెట్టుకొనుటకు వేరొకరు లేరు. ఓం! జగదీశా, నీకే జయము.
శ్లోకం 3
నీవు పరిపూర్ణుడవు, పరమాత్ముడవు; స్వామీ, నీవు అంతర్యామివి. నీవు పరబ్రహ్మవు, పరమేశ్వరుడవు; నీవు సర్వులకును ప్రభువవు. ఓం! జగదీశా, నీకే జయము.
శ్లోకం 4
నీవు కరుణాసముద్రుడవు; స్వామీ, నీవు పాలనకర్తవు. నేను మూర్ఖుడను, ఫలమును కోరువాడను; నేను సేవకుడను, నీవు ప్రభువవు. ఓ ప్రభూ, నాపై దయ చూపుము. ఓం! జగదీశా, నీకే జయము.
శ్లోకం 5
నీవు ఒక్కడవే, అగోచరుడవు; స్వామీ, నీవు సర్వుల ప్రాణనాథుడవు. ఓ దయామయా, కుబుద్ధినైన నేను నిన్ను ఏ విధముగా చేరగలను? ఓం! జగదీశా, నీకే జయము.
శ్లోకం 6
దీనబంధుడవు, దుఃఖహర్తవు; నీవే నా ప్రభువు, స్వామీ, నీవే నా రక్షకుడవు. నీ చేతులు ఎత్తి నన్ను నీ శరణములో చేర్చుకొనుము; నీ ద్వారము వద్ద నేను పడియున్నాను. ఓం! జగదీశా, నీకే జయము.
శ్లోకం 7
విషయ వాంఛలను, మానసిక వికారములను తొలగించుము; ఓ దేవా, పాపములను హరించుము. శ్రద్ధను, భక్తిని, సాధుసేవను పెంచుము. ఓం! జగదీశా, నీకే జయము.
శ్లోకం 8
Worship Guidelines & Chanting Benefits (Phalashruti)
బుధవారం, గురువారం & ఏకాదశి
బ్రహ్మ ముహూర్తం లేదా సంధ్యా సమయం
తులసి దళాలు, వెన్న, మిశ్రీ, పసుపు పువ్వులు
- నిర్మల భక్తి, ఆత్మీయ ఆనందం, ఆందోళనల నివారణ
నేపథ్యం
ఇది హిందూ ఆరతి సంప్రదాయంలో భాగమైన భక్తి గీతం — దీపం సమర్పిస్తూ పాడే స్తుతి — ఆలయాలలో, ఇళ్లలో సాధారణంగా సాయంత్రపు పూజ (సంధ్యా ఆరతి) సమయంలో పాడతారు. ఇది జగదీశ్ ను ఉద్దేశించి ఉంటుంది; జగదీశ్ అంటే 'విశ్వానికి ప్రభువు', విష్ణువు లేదా కృష్ణుడికి ఉన్న నామం. ఈ గీతాన్ని సుమారు 1870లో పండిత శ్రద్ధా రామ్ ఫిల్లౌరి (1837–1881) రచించారు; ఆయన పంజాబీ పండితుడు, సంస్కర్త, ఆర్య సమాజ కాలానికి చెందిన కవి. అప్పటి నుండి ఇది మౌఖిక సంప్రదాయంలోకి చేరి, సరళమైన, గాఢమైన శరణాగతి, భక్తి వ్యక్తీకరణ కారణంగా ఉత్తర భారత హిందూ గృహాలు, ఆలయాలలో అత్యంత విస్తృతంగా పాడే ఆరతులలో ఒకటిగా నిలిచింది. ఈ గీతం దేవుడిని జగదీశ్, విశ్వంభర, అంతర్యామి అని సంబోధిస్తుంది — విష్ణు పురాణంలో వివరించిన పరమ, సర్వవ్యాప్త సత్యానికి చెందిన నామాలు; ప్రభువు ప్రతి హృదయంలో నివసిస్తాడని భగవద్గీత (10.20) బోధను ఇది ప్రతిధ్వనిస్తుంది.
ఈ పాఠం గురించి
రచయిత: Pandit Shraddha Ram Phillauri
మీకు తెలుసా?
రచయిత, మూలం
ఈ ప్రియమైన ఆరతిని సుమారు 1870లో పండిత శ్రద్ధా రామ్ ఫిల్లౌరి రచించారు — ఆర్య సమాజ ఉద్యమంతో అనుబంధమున్న పంజాబీ పండితుడు, సామాజిక సంస్కర్త. ఉత్తర భారతంలో సాయంత్రపు ఆరతి సమయంలో అసంఖ్యాక గృహాలలో, ఆలయాలలో పాడే హిందూ పూజలో ఇది ప్రధాన భాగమైంది.
భాష, కవితా రూపం
ఈ గీతం బ్రజ భాషలో ఉంటుంది — కృష్ణ భక్తి సంప్రదాయంతో దగ్గరగా ముడిపడిన హిందీ మాండలికం. ఎనిమిది చరణాలలో ప్రతి ఒక్కటి రెండు పంక్తుల ప్రార్థన లేదా స్తుతితో స్థిరమైన ఛందస్సును అనుసరిస్తుంది, తరువాత 'ఓం జై జగదీశ హరే' అనే పల్లవి వస్తుంది — సామూహిక గానానికి అనువైన ప్రశ్నోత్తర నిర్మాణం.
ధార్మిక ఇతివృత్తాలు
ఈ చరణాలు దేవుడిని జగదీశ్ ('విశ్వ ప్రభువు') గా సంబోధిస్తాయి; సంపూర్ణ శరణాగతిని నొక్కి చెబుతాయి — భక్తుడు దేవుడిని తల్లి, తండ్రి, ఏకైక ఆశ్రయంగా ప్రకటిస్తాడు. దేవుని సర్వవ్యాప్తి (అంతర్యామి), కరుణ (కరుణా సాగరుడు), కష్టాలను, పాపాలను హరించే పాత్ర వంటి లక్షణాలు ప్రధానంగా హైలైట్ చేయబడతాయి; ఇవి వైష్ణవ భక్తి వేదాంతంలోని ప్రధాన భావాలను ప్రతిబింబిస్తాయి.
పూజలో వినియోగం
సాయంత్రపు పూజ ముగింపులో, దేవతకు దీపం ఊపుతూ ఈ ఆరతి సాధారణంగా నిర్వహిస్తారు. దీని సరళమైన, పునరావృత నిర్మాణం చిన్న పిల్లలు కూడా పాల్గొనేలా చేస్తుంది; చాలా మంది హిందువులు మొదట నేర్చుకునే గీతాలలో ఇది ఒకటి — గృహ, ఆలయ పూజలను కలిపే అంశం.
సాంస్కృతిక విస్తృతి
ఆచారానికి మించి, 'ఓం జై జగదీశ హరే' సినిమాలు, భక్తి ఆల్బమ్ల వంటి ప్రజాదరణ పొందిన సంస్కృతిలో కూడా కనిపిస్తుంది; దీపావళి, జన్మాష్టమి వంటి పండుగలలో పాడతారు. రక్షణ, కరుణ కోసం దీని ప్రత్యక్ష, హృదయపూర్వక ప్రార్థన దీనికి విశ్వవ్యాప్త ఆకర్షణను ఇస్తుంది; ఇది హిందూ మతంలోని శాఖాపరమైన సరిహద్దులను దాటి వెళ్తుంది.
Krishna
హిందూ మతం నుండి మరిన్ని
అన్నీ చూడండిసంబంధిత బోధనలు
అదే బోధన, వివిధ సంప్రదాయాలలో ప్రతిధ్వనిస్తుంది