ॐ जय जगदीश हरे
एषः भजनः भगवतः जगदीशस्य (विष्णोः) स्तुतिः अस्ति। भक्ताः एनं गायन्ति येन तेषां दुःखं नश्यति सुखं च लभ्यते।
पद्यानि
ॐ जय जगदीश हरे स्वामी जय जगदीश हरे। भक्तजनानां दासजनानां च संकटं क्षणे दूरीकरोषि। ॐ जय जगदीश हरे।
श्लोकः 1
यः ध्यायति स फलं प्राप्नोति, मनः दुःखरहितं भवति। सुखं सम्पत्तिः गृहं आगच्छति, शरीरस्य कष्टं नश्यति। ॐ जय जगदीश हरे।
श्लोकः 2
त्वं माता पिता च मे। कस्य शरणं गच्छामि? त्वां विना अन्यः नास्ति, यस्य आशां करोमि। ॐ जय जगदीश हरे।
श्लोकः 3
त्वं पूर्णः परमात्मा, त्वं अन्तर्यामी। त्वं पारब्रह्म परमेश्वरः, त्वं सर्वेषां स्वामी। ॐ जय जगदीश हरे।
श्लोकः 4
त्वं करुणासागरः, त्वं पालनकर्ता। अहं मूर्खः फलकामी, अहं सेवकः त्वं स्वामी, कृपां कुरु भर्तः। ॐ जय जगदीश हरे।
श्लोकः 5
त्वं एकः अगोचरः, सर्वेषां प्राणपतिः। केन प्रकारेण मिलामि दयामय, त्वां अहं कुमतिः? ॐ जय जगदीश हरे।
श्लोकः 6
दीनबन्धो दुःखहर्तः, ठाकुर त्वं मे, स्वामिन् रक्षक त्वं मे। स्वहस्तं उद्धर, स्वशरणे निवेशय, तव द्वारे पतितोऽस्मि। ॐ जय जगदीश हरे।
श्लोकः 7
त्वं विषयविकारान् नाशय, पापं हर देव। श्रद्धां भक्तिं च वर्धय, सन्तानां सेवाम्। ॐ जय जगदीश हरे।
श्लोकः 8
Worship Guidelines & Chanting Benefits (Phalashruti)
बुधवासरः गुरुवासरः एकादशी च
प्रातःकाले सन्ध्याकाले च
तुलसीदलानि, नवनीतं, खण्डशर्करा, पीतपुष्पं च
- पराभक्तिः, परमानन्दः, शोकनिवृत्तिः
पृष्ठभूमिः
अयं भजनः वैष्णवपरम्परायाः अन्तर्गतः। प्रातः सायं च आरतीसमये गृहेषु मन्दिरेषु च गीयते। अस्य रचयिता पण्डितश्रद्धारामफिल्लौरी (१८३७-१८८१) महोदयः, यः पञ्जाबप्रान्तीयः विद्वान् आर्यसमाजसम्बद्धः समाजसुधारकः च आसीत्, सः इदं सन् १८७० तमे वर्षे प्रायः रचयाम् आस।
अस्य पाठस्य विषये
रचयिता: Pandit Shraddha Ram Phillauri
ज्ञातव्य-विशेषः
रचयिता
एष स्तोत्रग्रन्थः शारदारामफिल्लौरिमहोदयेन १९शताब्द्यां रचितः। ते गुरुग्राममण्डले प्रसिद्धसन्तः आसन्। एतत् स्तोत्रं 'आरती' इति नाम्ना प्रसिद्धम्।
रचनाशैली
अत्र सप्त पद्यानि सन्ति, प्रतिपद्यं 'ॐ जय जगदीश हरे' इति पुनरुक्तिः। प्रतिपद्यं द्वौ भागौ – प्रथमः भागः भक्तस्य प्रार्थनां, द्वितीयः भागः भगवतः गुणान् वर्णयति।
प्रयोगः
इदं स्तोत्रं सन्ध्याकाले दीपप्रज्वालनसमये गीयते। उत्तरभारते विशेषतः प्रचलितम्। भक्ताः समवेताः एतत् गायन्ति, भगवतः विग्रहस्य प्रदक्षिणां कुर्वन्ति।
विषयः
अत्र भक्तः स्वस्य दीनतां, भगवतः करुणां च वर्णयति। 'मात पिता तुम मेरे' इत्यादिपद्ये भगवतः सर्वव्यापकत्वं प्रार्थ्यते। 'तुम करुणा के सागर' इति पद्ये भगवतः दयालुतां स्तौति।
महत्त्वम्
एतत् स्तोत्रं हिन्दुधर्मे अत्यन्तं लोकप्रियम्। बाल्यात् एव बहवः श्लोकान् कण्ठस्थीकुर्वन्ति। सांस्कृतिकदृष्ट्या इदं भक्तिसंगीतस्य उत्तमं उदाहरणम्।
Krishna
हिन्दूधर्मःतः अधिकम्
सर्वं पश्यतसम्बद्धशिक्षाः
सैव शिक्षा, विविधपरम्परासु प्रतिध्वनिता
