శివ తాండవ స్తోత్రం
శివుని విశ్వ నృత్యాన్ని వర్ణించే 15 సంస్కృత శ్లోకాల శివ తాండవ స్తోత్రం; సంప్రదాయంగా రావణునికి ఆపాదించబడింది మరియు ప్రదోష సమయంలో పఠిస్తారు.
శ్లోకాలు
అడవి వంటి ఆయన జటాజూటం నుండి గంగా నది యొక్క పవిత్ర జలాలు ప్రవహిస్తున్నాయి. ఆయన మెడలో పెద్ద సర్పాల పొడవైన దండ వేలాడుతోంది. డమరుకం నుండి వెలువడే 'డమడ్-డమడ్-డమడ్' ధ్వనులకు అనుగుణంగా పరమశివుడు తీవ్రమైన తాండవ నృత్యం చేస్తున్నాడు. ఆయన మనకు శుభాలను ప్రసాదించుగాక.
శ్లోకం 1
తన జటాజూటమనే లోతైన బావిలో సుడులు తిరుగుతున్న దివ్య గంగానదిచే, నొసటిపై తీవ్రంగా రగులుతున్న అగ్నిచే, మరియు శిరస్సుపై ఆభరణంగా ఉన్న బాలచంద్రునిచే శోభిల్లుతున్న పరమశివుని యందు నా మనస్సు నిరంతరం ఆనందిస్తోంది.
శ్లోకం 2
పర్వత రాజకుమారియైన పార్వతికి క్రీడా సహచరుడు, విశ్వం యొక్క నిరంతర సృష్టికి ఆనందించేవాడు, తన కరుణాకటాక్షములతో జయించలేని కష్టాలను నియంత్రించేవాడు మరియు దిక్కులనే వస్త్రాలుగా ధరించిన (దిగంబరుడు) పరమేశ్వరుని యందు నా మనస్సు సంతోషించుగాక.
శ్లోకం 3
ఎర్రటి-గోధుమ రంగు పడగలు కలిగిన పాములు తిరుగాడుతున్న జటాజూటం గలవాడు, దిక్కులనే కన్యల ముఖాలపై కుంకుమవలే తన రత్నాల కాంతులను ప్రసరింపజేసేవాడు మరియు మదించిన ఏనుగు యొక్క మందపాటి, చలించే చర్మాన్ని ఉత్తరీయంగా ధరించిన సమస్త జీవుల ప్రభువునందు నా మనస్సు అద్భుతమైన ఆనందాన్ని పొందుగాక.
శ్లోకం 4
ఇంద్రుడు మరియు ఇతర దేవతలు తనకు నమస్కరించేటప్పుడు వారి శిరస్సులపై ఉన్న పూల మకరందం నిరంతరం రాలడం చేత ఎర్రబడిన పాదపీఠం కలవాడు, సర్పరాజుచే బంధించబడిన జటాజూటం కలవాడు మరియు (చకోర పక్షికి మిత్రుడైన) చంద్రుడిని శిరస్సుపై ధరించిన పరమశివుడు మనకు శాశ్వత ఐశ్వర్యాన్ని ప్రసాదించుగాక.
శ్లోకం 5
తన విశాలమైన నొసటిపై భగభగ మండే అగ్ని కీలలతో మన్మథుడిని దహనం చేసినవాడు, దేవతల నాయకులచే నమస్కరించబడేవాడు మరియు అమృతం వంటి కిరణాలను కురిపించే బాలచంద్రునిచే శోభిల్లుతున్న శిరస్సు గల మహాగొప్ప కపాలి (శివుని) యొక్క ఐశ్వర్యాన్ని మనం పొందుదాము.
శ్లోకం 6
తన భయంకరమైన నొసటిపై అత్యంత తీవ్రంగా మండే అగ్నిలో సమర్థుడైన మన్మథుడిని ఆహుతి చేసినవాడు, మరియు పర్వత రాజకుమారియైన పార్వతీదేవి వక్షఃస్థలంపై శృంగార తిలకాలను దిద్దగల ఏకైక సమర్థుడైన చిత్రకారుడైన ముక్కంటి యందే నా ఆసక్తి కలదు.
శ్లోకం 7
నూతన మేఘాల పొరలతో కప్పబడిన అమావాస్య అర్ధరాత్రివలె నల్లని కంఠము గలవాడు, దివ్య గంగానదిని మోసేవాడు, ఏనుగు చర్మాన్ని ధరించేవాడు మరియు బాలచంద్రునిచే సుందరంగా ప్రకాశించేవాడునైన విశ్వభారధారి మనకు శుభాలను, సమృద్ధిని ప్రసాదించుగాక.
శ్లోకం 8
తన కంఠం యొక్క నల్లని రంగుతో సరిపోలే వికసించిన నల్ల కలువల కాంతితో మెడ అలంకరించబడిన పరమశివుడిని నేను ప్రార్థిస్తున్నాను. మన్మథుని సంహారి, త్రిపురాంతకుడు, సంసార బంధ వినాశకుడు, దక్షయజ్ఞ విధ్వంసకుడు, గజాసుర మరియు అంధకాసుర సంహారి, మరియు యముడిని జయించినవారైన పరమశివుడిని నేను సేవిస్తున్నాను.
శ్లోకం 9
మంగళకరమైన కదంబ పుష్పాల గుత్తి నుండి స్రవించే తియ్యని మకరందం చుట్టూ తిరిగే భ్రమరం వలె ఉన్న పరమశివుడిని నేను సేవిస్తున్నాను. మన్మథుని అంతకుడు, త్రిపురాంతకుడు, సంసార బంధాల అంతకుడు, యజ్ఞ అంతకుడు, గజాసుర-అంధకాసురుల అంతకుడు, మరియు స్వయంగా యముడికే అంతకుడైన పరమశివుడిని నేను ఆరాధిస్తున్నాను.
శ్లోకం 10
ఆకాశంలో వేగంగా తిరుగుతున్న సర్పాల ఊపిరి వలన మరింత ఉగ్రమై నొసటిపై భయంకరంగా రగులుతున్న అగ్ని గలవాడు, మరియు మృదంగం యొక్క శుభప్రదమైన, గంభీరమైన 'ధిమిడ్-ధిమిడ్' ధ్వనుల లయకు అనుగుణంగా తీవ్రమైన తాండవ నృత్యం చేసే పరమశివుడు విజయవంతమవుగాక.
శ్లోకం 11
రాయికి మరియు సుందరమైన శయ్యకు, సర్పమునకు మరియు ముత్యాల దండకు, అమూల్యమైన రత్నమునకు మరియు మట్టిపెడ్డకు, మిత్రులకు మరియు శత్రువులకు, గడ్డిపరకకు మరియు పద్మనేత్రికి, సామాన్య ప్రజలకు మరియు చక్రవర్తికి సమభావన కలిగి, నేను సదాశివుడిని ఎప్పుడు సేవిస్తాను?
శ్లోకం 12
దివ్య గంగానది తీరంలోని గుహలో నివసిస్తూ, సమస్త దురాలోచనల నుండి విముక్తుడనై, శిరస్సుపై అంజలి ఘటించి, పరమశివుని సుందరమైన లలాటముపై నిశ్చలమైన చూపులను నిలిపి, నిరంతరం 'శివ' అనే మంత్రాన్ని జపిస్తూ నేను ఎప్పుడు ఆనందంగా ఉంటాను?
శ్లోకం 13
ఈ అత్యుత్తమ స్తోత్రాన్ని ప్రతిరోజూ చదివే, స్మరించే లేదా పఠించే ఎవరైనా నిత్యం పరిశుద్ధులై, పరమగురువైన శివుని యందు త్వరలోనే నిశ్చలమైన భక్తిని పొందుతారు. వేరే మార్గం లేదు; పరమశివుని కేవలం స్మరించడమే జీవుల మోహాన్ని తొలగిస్తుంది.
శ్లోకం 14
దశకంటుడైన రావణాసురుడు రచించిన ఈ స్తోత్రాన్ని పూజ ముగింపులో కానీ లేదా ప్రదోష సమయంలో కానీ పఠించేవారికి, పరమశివుడు స్థిరమైన ఐశ్వర్యమును, రథములను, గజములను, అశ్వములను మరియు లక్ష్మీదేవి యొక్క నిరంతర అనుగ్రహాన్ని ప్రసాదిస్తాడు.
శ్లోకం 15
Worship Guidelines & Chanting Benefits (Phalashruti)
సోమవారం & ప్రదోషం
బ్రహ్మ ముహూర్తం లేదా ప్రదోష సంధ్యా వేళ
బిల్వపత్రాలు, గంగాజలం, విభూతి, తెల్లని పువ్వులు
- మానసిక ప్రశాంతత, పాప క్షయం, మృత్యు భయ విముక్తి
నేపథ్యం
శివ తాండవ స్తోత్రం సంప్రదాయంగా లంకాధిపతి, శివునికి అంకితభక్తుడైన రావణునికి ఆపాదించబడింది. కైలాస పర్వతాన్ని ఎత్తడానికి రావణుడు ప్రయత్నించినప్పుడు శివుడు దానిని అదుముకున్న తరువాత రావణుడు దీనిని గానం చేశాడని సంప్రదాయం చెబుతుంది; ఈ స్తోత్రం వాల్మీకి రామాయణంలో భాగం కాదు. దీని 15 శ్లోకాలు శివుని జటాజూటం, గంగ, సర్ప హారం, మరియు ఉగ్రమైన, ఆనందభరిత నృత్యాన్ని స్తుతిస్తాయి; శ్లోకాలు 14 మరియు 15 ఈ పఠన ఫలాన్ని చెబుతాయి. ప్రదోష సమయంలో, శివ పూజ ముగింపులో సాయంత్రం దీనిని పఠిస్తారు; ఇది పంచచామర ఛందస్సులో రచించబడింది.
ఈ పాఠం గురించి
రచయిత: Ravana
Ravana యొక్క మరిన్ని
మీకు తెలుసా?
రచయిత
ఈ స్తోత్రం సంప్రదాయంగా రామాయణంలోని పది తలల లంకాధిపతి రావణునికి ఆపాదించబడింది. ఆయన దైవ విశ్వ నృత్యాన్ని స్తుతిస్తూ దీనిని రచించాడని చెబుతారు; శ్లోకం 15లో రచయితగా ఆయన పేరును శ్లోకాలే పేర్కొంటాయి.
శ్లోకంలో డమరుక ధ్వని
మొదటి పాదం శివుని చిన్న ఢమరుకం (డమరు) ధ్వనిని “డమడ్డమడ్డమడ్డమమ్” అనే ధ్వన్యనుకరణ పల్లవితో ప్రసిద్ధంగా అనుకరిస్తుంది. ఈ లయబద్ధ నమూనా స్తోత్రం యొక్క సంగీత మరియు ధ్యాన శక్తికి కేంద్రం.
శివుని లక్షణాలు
ప్రతి శ్లోకం శివుని రూపంలోని ప్రతీకాత్మక అంశాలను స్పష్టంగా వర్ణిస్తుంది: శిరస్సుపై చంద్రవంక, జటాజూటం నుండి ప్రవహించే గంగ, సర్పహారం, నుదుటిపై మూడవ నేత్రం, మరియు శరీరానికి పూసిన విభూతి. ఈ చిహ్నాలు అలంకారం కాదు; సృష్టి, లయ మరియు అతీతత్వం గురించిన లోతైన తాత్విక అర్థాన్ని కలిగి ఉంటాయి.
విశ్వ నృత్యం (తాండవం)
ఈ స్తోత్రం శివుని తాండవాన్ని కీర్తిస్తుంది, అంటే విశ్వాన్ని పోషించి, లయం చేసే ఉగ్రమైన, ఆనందభరితమైన నృత్యం. శ్లోకం 11 ఈ నృత్యాన్ని మృదంగ ధ్వనితో మరియు ఆయన మూడవ నేత్రం నుండి వెలువడే సంహార అగ్నితో ప్రత్యక్షంగా ముడిపెడుతుంది.
పఠన వాగ్దానం
శ్లోకాలు 14 మరియు 15 భక్తితో ఈ స్తోత్రాన్ని పఠించడం వలన కలిగే ప్రయోజనాలను చెబుతాయి: మనస్సు శుద్ధి, గురువైన శివునిపై అచంచల భక్తి, మరియు శాశ్వత సంపద మరియు సమృద్ధి. శ్లోకం 15 పూజ ముగింపులో ప్రదోష సమయంలో దీనిని పఠించమని చెబుతుంది.
ఛందస్సు
ఈ స్తోత్రం పంచచామర ఛందస్సులో ఉంది; ప్రతి పాదంలో పదహారు అక్షరాలు, హ్రస్వ మరియు దీర్ఘ అక్షరాల ప్రత్యామ్నాయ నమూనాపై నిర్మితం. ఇది శ్లోకాలకు అశ్వ గమనం వంటి, ఢమరుకం వంటి లయను ఇస్తుంది.
Shiva
హిందూ మతం నుండి మరిన్ని
అన్నీ చూడండిసంబంధిత బోధనలు
అదే బోధన, వివిధ సంప్రదాయాలలో ప్రతిధ్వనిస్తుంది
