শিৱ তাণ্ডৱ স্তোত্ৰম
এই স্তোত্ৰটো ভগৱান শিৱৰ তাণ্ডৱ নৃত্যৰ মহিমা বৰ্ণনা কৰা এক অপূৰ্ব ৰচনা। পৰম্পৰাগতভাৱে ইয়াক ৰাৱণে ৰচনা কৰা বুলি বিশ্বাস কৰা হয়।
পদসমূহ
তেওঁৰ অৰণ্যসদৃশ ঘন জটাজালৰ পৰা পবিত্ৰ গংগা নদীৰ জলধাৰা প্ৰবাহিত হৈছে। তেওঁৰ কণ্ঠত ওলমি আছে ডাঙৰ সাপৰ দীঘল মালা। তেওঁৰ ডমৰুৰ 'ডমড্-ডমড্-ডমড্' গম্ভীৰ শব্দত ভগৱান শিৱই ৰৌদ্ৰ তাণ্ডৱ নৃত্য কৰিছে। তেওঁ আমাৰ ওপৰত কুশল বৰ্ষণ কৰক।
শ্লোক 1
যাৰ ঘন জটাৰ গভীৰ কূপত দেৱনদী গংগা ঘুৰি ফুৰিছে, যাৰ কপালত প্ৰজ্বলিত তীব্ৰ অগ্নি আৰু যাৰ মূৰত চন্দ্ৰকলা ৰত্ন হিচাপে শোভা পাইছে, সেই ভগৱান শিৱৰ চৰণত মোৰ মনে সদায় পৰম আনন্দ লাভ কৰক।
শ্লোক 2
যি পৰ্বতৰাজৰ কন্যা পাৰ্বতীৰ ক্ৰীড়া সংগী, যাৰ মন বিশ্বব্ৰহ্মাণ্ডৰ নিৰন্তৰ সৃষ্টিত আনন্দিত হয়, যাৰ কৰুণাদৃষ্টিয়ে অপৰাজেয় কষ্টসমূহক নিয়ন্ত্ৰণ কৰে আৰু যি দিশসমূহকে বস্ত্ৰ হিচাপে পৰিধান কৰিছে (দিগম্বৰ), সেই পৰমেশ্বৰৰ চৰণত মোৰ মনে আনন্দ বিচাৰি পাওক।
শ্লোক 3
যাৰ জটাজালত ৰঙচুৱা-বগা ফণাযুক্ত সাপে ঘোৰা-ফেৰা কৰিছে, যাৰ ৰত্নসমূহৰ দ্যুতিয়ে দিশ-ৰূপী কন্যাৰ মুখত কেশৰৰ দৰে বিয়পি পৰিছে আৰু যি উন্মত্ত হাতীৰ ডাঠ আৰু কঁপি থকা ছালক উত্তৰীয় হিচাপে পৰিধান কৰিছে, সেই সৰ্বভূতৰ অধিপতিৰ চৰণত মোৰ মনে অপূৰ্ব আনন্দ বিচাৰি পাওক।
শ্লোক 4
ইন্দ্ৰ আৰু অন্যান্য দেৱতাসকলে চৰণত অৱনত হওঁতে তেওঁলোকৰ মূৰৰ ফুলৰ পৰাগৰেণুৰে যাৰ পাদপীঠ ধূলিস্যাৎ হয়, সৰ্পৰাজৰ দ্বাৰা যাৰ জটাজাল আবদ্ধ আৰু যি মূৰত চন্দ্ৰক (চকৌৰ চৰাইৰ বন্ধু) ধাৰণ কৰিছে, সেই ভগৱան শিৱই আমাক চিৰন্তন সমৃদ্ধি প্ৰদান কৰক।
শ্লোক 5
যি নিজৰ বহল কপালত প্ৰজ্বলিত অগ্নিশিখাৰে কামদেৱক ভস্মীভূত কৰিছিল, যাক দেৱতাসকলৰ প্ৰধানে প্ৰণাম জনায় আৰু যাৰ মূৰ অমৃতসদৃশ কিৰণ সিঁচি থকা চন্দ্ৰকলাৰে সুন্দৰভাৱে সুশোভিত, সেই মহান কাপালী (শিৱ)ৰ ঐশ্বৰ্য আমি লাভ কৰোঁ যাতে।
শ্লোক 6
যি নিজৰ ভয়ংকৰ কপালৰ প্ৰজ্বলিত অগ্নিত শক্তিশালী কামদেৱক আহুতি দিছিল আৰু যি পৰ্বতৰাজৰ কন্যা পাৰ্বতীৰ বক্ষস্থলত আল্পনা অংকন কৰাত সমৰ্থ একমাত্ৰ দক্ষ শিল্পী, সেই ত্ৰিনয়নধাৰীতেই মোৰ আগ্রহ।
শ্লোক 7
নতুন মেঘৰ স্তৰেৰে আবৃত আমাৱস্যাৰ নিশাৰ দৰে যাৰ কণ্ঠ ক'লা, যি দেৱনদী গংগাক ধাৰণ কৰে, যি হস্তীচৰ্ম পৰিধান কৰে আৰু যি চন্দ্ৰকলাৰে সুন্দৰ হৈ পৰে, সেই বিশ্বব্ৰহ্মাণ্ডৰ ভাৰ বহনকাৰী ভগৱান শিৱই আমাক সমৃদ্ধি প্ৰদান কৰক।
শ্লোক 8
মই ভগৱান শিৱৰ চৰণত প্ৰাৰ্থনা জনাওঁ, যাৰ কণ্ঠৰ ক'লা ৰঙৰ সৈতে খাপ খোৱা বিকশিত নীলপদ্মৰ দ্যুতিৰে কণ্ঠ সুশোভিত। মই কামদেৱৰ বিনাশক, ত্ৰিপুৰাসুৰ সংহাৰক, সংসাৰ বন্ধন ছেদনকাৰী, দক্ষযজ্ঞ ধ্বংসকাৰী, গজাসুৰ আৰু অন্ধকাসুৰ সংহাৰক আৰু যমক জয় কৰোঁতাক বন্দনা কৰোঁ।
শ্লোক 9
মঙ্গলময় কদম ফুলৰ থোপাৰ পৰা নিগৰি অহা ৰসৰ ওপৰত গুণগুণাই থকা ভ্ৰমৰৰ দৰে ভগৱান শিৱক মই বন্দনা কৰোঁ। যি কামদেৱৰ অন্তক, ত্ৰিপুৰাসুৰৰ অন্তক, সংসাৰ বন্ধনৰ অন্তক, যজ্ঞৰ অন্তক, গজাসুৰ আৰু অন্ধকাসুৰৰ অন্তক আৰু স্বয়ং যমৰো অন্তক, মই সেই পৰমেশ্বৰক পূজা কৰোঁ।
শ্লোক 10
যাৰ মূৰৰ আকাশত দ্ৰুতগতিৰে ঘূৰি থকা সাৱবোৰৰ উশাহ-নিশাহৰ দ্বাৰা কপালৰ অগ্নি অধিক প্ৰজ্বলিত হৈ পৰে আৰু যি মৃদংগৰ মঙ্গলময় আৰু গম্ভীৰ 'ধিমিড্-ধিমিড্' তালত ৰৌদ্ৰ তাণ্ডৱ নৃত্য কৰে, সেই ভগৱান শিৱ জয়যুক্ত হওক।
শ্লোক 11
শিলা আৰু সুন্দৰ শয্যাৰ প্রতি, সাপ আৰু মুক্তাৰ মালাৰ প্রতি, বহুমূলীয়া ৰত্ন আৰু মাটিৰ চপৰাৰ প্রতি, বন্ধু আৰু শত্ৰুৰ প্রতি, ঘাঁহৰ পাত আৰু পদ্মনেত্ৰী কন্যাৰ প্রতি, আৰু সাধাৰণ প্ৰজা আৰু মহান সম্ৰাটৰ প্রতি মই কেতিয়া সমদৃষ্টি লাভ কৰিম আৰু কেতিয়া সদাশিৱক পূজা কৰিব পাৰিম?
শ্লোক 12
দেৱনদী গংগাৰ কাষৰ কোনো গুহাত বাস কৰি, সকলো অসৎ চিন্তাৰ পৰা মুক্ত হৈ, মূৰৰ ওপৰত হাতযোৰ কৰি আৰু ভগৱানৰ সুন্দৰ কপালত কঁপি থকা চকু জুৰি স্থিৰ কৰি, নিৰন্তৰ 'শিৱ' মন্ত্ৰ জপ কৰি মই কেতিয়া সুখী হ'ম?
শ্লোক 13
যি প্রতিদিনে এই পরম স্তোত্ৰ পাঠ কৰে, স্মৰণ কৰে বা আৱৃত্তি কৰে, তেওঁ চিৰপৱিত্ৰ হয় আৰু পৰম গুৰু ভগৱান শিৱৰ চৰণত দ্ৰুতভাৱে গভীৰ ভক্তি লাভ কৰে। আন কোনো পথ নাই; কেৱল ভগৱান শিৱৰ চিন্তাই জীৱৰ মায়া-মোহ দূৰ কৰে।
শ্লোক 14
দশবদন ৰাৱণৰ দ্বাৰা ৰচিত এই স্তোত্ৰ যি পূজাৰ শেষত বা প্ৰদোষ কালত পাঠ কৰে, ভগৱান শিৱই তেওঁক স্থায়ী সম্পত্তি, ৰথ, হাতী, ঘোঁৰা আৰু লক্ষ্মী দেৱীৰ নিৰন্তৰ কৃপা প্ৰদান কৰে।
শ্লোক 15
Worship Guidelines & Chanting Benefits (Phalashruti)
Monday (Somwar) & Pradosham
Early Morning (Brahma Muhurta) or Evening Twilight (Sandhya)
Bilva leaves, Ganga water, Bhasma (sacred ash), Dhatura & White flowers
- Inner stillness, destruction of negative karma, and freedom from fear of death (Mrityunjaya)
পৃষ্ঠভূমি
এই স্তোত্ৰটো শৈৱ পৰম্পৰাৰ এক অতি প্ৰসিদ্ধ স্তোত্ৰ। সন্ধ্যা সময়ত (প্ৰদোষ) শিৱ পূজাৰ অন্তত এই স্তোত্ৰ পাঠ কৰিলে শিৱই ভক্তক ঐশ্বৰ্য, জ্ঞান আৰু মোক্ষ প্ৰদান কৰে বুলি বিশ্বাস কৰা হয়। ইয়াত শিৱৰ তাণ্ডৱ নৃত্যৰ সৌন্দৰ্য, তেওঁৰ জটা, গংগা, চন্দ্ৰ, সাপ আদিৰ বৰ্ণনা আছে। পৰম্পৰাগতভাৱে ইয়াক ৰাৱণে ৰচনা কৰা বুলি বিশ্বাস কৰা হয়।
এই পাঠৰ বিষয়ে
ৰচক: Ravana
Ravanaৰ অধিক ৰচনা
আপুনি জানেনে?
শিৱ তাণ্ডৱ স্তোত কি
এইটি ১৫টা সংস্কৃত শ্লোকৰ এক শৈৱ ভক্তি-গীত, যাৰ নামটিৰ অৰ্থ হ’ল শিৱৰ মহাজাগতিক নৃত্য, ‘তাণ্ডৱ’ বৰ্ণনা। শ্লোকবোৰত সেই নাচৰ ৰৌদ্ৰ, ছন্দ, আৰু বৈভৱ যেন শব্দতে প্ৰতিধ্বনিত হয়।
লিখকৰ পৰিচয়
শেষ শ্লোকত ‘দশবক্ত-গীত’ বুলি স্তোতটিৰ উৎস চিনাকি দিয়া হৈছে, অৰ্থাৎ ‘দশমুখৰ গীত’। হিন্দু পৰংপৰাত এই স্তোকটি লঙ্কাধিপতি ৰাৱণে ৰচনা বুলি মানি অহা হৈছে—যিজন শিৱক একে সময়ে বিৰোধ আৰু অসামান্য ভক্তিয়ে পূজা জনাইছিল।
জটা আৰু গঙ্গা
স্তোতজুৰি শিৱৰ জটাজূটেই মুখ্য চিত্ৰ-বিষয়। জটাত গঙ্গা (দ্যুলোক-নির্জী,স্বৰ্গীয় নদী) বন্ধ হৈ আছে, চন্দ্র, সর্প আৰু মংগলহীন দৃষ্টি এই দৃশ্যকে পূৰ্ণতা দেয়। অথ মানে হ’ল জটাই অকল সৌন্দর্ঘ্য নয়—একাগ্ৰচিত্তশক্তি আৰু শান্তি ধাৰণ do also বাহন।
কালকাম দাহ
সপ্তমেই শিৱর কপালের আগুনি শিখা সেই শক্তি বুলি গীত হয় যা কামদেবকে ভস্ম কৰিছিল। কামদেবই ত্রিনেত্রফুক্ত শিৱৰ ধ্যানাত বিচলিত করার চেষ্টাত শিৰ সমক্ষে শনি ছুড়েছিল; শিৱই তৃতীয় নেত্র খুলে তাকে পুড়ি হারীছিল। এই স্তোতত সেই অগ্নি শিৱের ঘনিষ্ঠ দিক যােগে মহাকপali (ভিক্ষা-কপালি শিৱ) শিৱ-খ❤।
উত্তম ভাব—সমদৃষ্টি
দ্বাদশ শ্লোকত মানৱিষ্কের চূড়ান্ত আদর্শ জনা যায়—মাটি আৰু ৰত্ন, শৌসা আৰু অস্ত্র, তৃণ আৰু পদমা- এই যুগলসমূহত যি একেই দৃষ্টি কবলৈ শিকে, তেৱেই সদাশিৱক ভজতে পাবে। এয়া হৈছে ভক্তমতা ভি শিৱ-যোগীর গাঢ় সমতাবোধ, আৰু ‘সমপ্রবর্তি’ শব্দে সেই এক বিশ্বজু সমভপাল।
উপদেশ আর মহিনিমা
শেষ স্তোতে লেখে, যাক সন্ধ্যায় শিৱ পূজা অবসানৰাত ডায় ভাবে এই স্তৱটি পাঠ কবে, তার স্থির লক্ষ্মী (সোময় ধন, যানবাহন,হস্তী) এই সংসারত— নিশ্চিত এ সবই শিৱেই রাখে। 앞 এই স্তোত্র কেবল স্তুতিমূলক নয়; ই পাঠ-ইতি পাঠকের শুদ্ধি হয়, এবং হরি-গুরুতে শ্রদ্ধা সমধিক ভক্তি দা দাবি।
Shiva
হিন্দু ধৰ্মৰ পৰা অধিক
সকলো চাওকসম্পৰ্কিত শিক্ষা
একেই শিক্ষা, বিভিন্ন পৰম্পৰাত প্ৰতিধ্বনিত