De Char Dham van India

In de 8e eeuw n.Chr. ondernam Adi Shankaracharya een buitengewone spirituele wandeltocht door India, van het ene uiterste tot het andere. Om de uiteenlopende streken, culturen en tradities te verweven tot één weefsel van het Sanatana Dharma, wijdde hij vier allerhoogste bedevaartsoorden die overeenkomen met de vier windstreken.

Volgens de traditie neemt Bhagwan in het zuiden, in Rameswaram, zijn heilige bad. Hij mediteert in Badrinath in het noorden, neemt zijn maaltijd in Jagannath Puri in het oosten en rust in Dwarka in het westen.

In het noorden, hoog in de Garhwal-Himalaya, ligt de Badrinath Dham aan de oever van de Alaknanda-rivier, als zetel van de meditatie onder de vier Dhams. De puranische traditie houdt vol dat de wijzen Nara en Narayana op deze plek boetedoening verrichtten, waardoor de streek haar oude naam Badarikashram kreeg. Eeuwenlang raakte de tempel in verval, door de kou en afgelegenheid van de hoge Himalaya. Aan Adi Shankaracharya wordt de herleving van de verering hier toegeschreven. De traditie houdt vol dat hij het zwarte shaligram-steenbeeld van Badri Vishal uit het ijskoude water van het Narada Kund ophaalde en het plaatste in de tempel die er nu staat. De Dham is slechts enkele maanden per jaar voor pelgrims open en sluit wanneer de winterse sneeuw de vallei afsluit.

In het oosten, aan de oever van de Golf van Bengalen in Odisha, herbergt Jagannath Puri Heer Jagannath, samen met zijn oudere broer Balabhadra en zijn zus Subhadra. Alle drie zijn uit hout gesneden, niet uit steen of metaal. De devotionele traditie verklaart de eenvoudige, onvoltooide gestalte van de godheden aan de hand van het verhaal van een mysterieuze beeldhouwer. Hij begon met het snijden onder de voorwaarde dat niemand hem zou storen, maar hij werd onderbroken voordat handen en ogen waren voltooid. De onvoltooide gestalte wordt niet gelezen als een gebrek, maar als een teken dat het goddelijke elke afgeronde gedaante overstijgt. Elk jaar tijdens het Rath Yatra-feest worden de drie godheden op hoge houten wagens door de straten van Puri gereden. Het mahaprasad van de tempel, gekookt in op elkaar gestapelde aarden potten boven open vuur, wordt zonder onderscheid van kaste of achtergrond aan pelgrims uitgedeeld.

In het westen, aan de kust van Gujarat, werd Dwarka door Heer Krishna als zijn hoofdstad gebouwd nadat hij Mathura had verlaten. Hij won het land van de zee terug om een stad te stichten die de geschriften herinneren als een stad van grote pracht en rijkdom. Het Mausala Parva 16 van de Mahabharata beschrijft hoe Dwarka kort na Krishna's vertrek uit de sterfelijke wereld door de oceaan werd overspoeld. De hedendaagse kuststad en de Dwarkadhish-tempel blijven het blijvende middelpunt van de bedevaart naar zijn gedachtenis. Mariene archeologische onderzoeken voor de moderne kust hebben ondergedompelde bouwwerken gevonden die onderzoekers met de oude stad in verband brengen. Dit geeft het oude verhaal een opmerkelijke resonantie met het land en de zee zoals ze zich nu tonen.

In het zuiden, op een eiland dat het Indiase vasteland met Sri Lanka verbindt, neemt Rameswaram een unieke plaats in. Het is de enige van de vier Dhams die aan Heer Shiva is gewijd en niet aan Vishnu. De tempeltraditie houdt vol dat Bhagwan Rama, na het verslaan van Ravana in Lanka, hier Shiva wilde vereren om de doding te boeten, aangezien Ravana zelf een geleerde brahmaan was. Rama stuurde Hanuman om een lingam van de berg Kailash te halen. Toen Hanuman vertraging opliep, zou Sita uit het zand van de oever een lingam hebben gevormd voor het vastgestelde uur van verering. Deze zandlingam, de Ramalingam, blijft de hoofdgodheid van de Ramanathaswamy-tempel. De lingam die Hanuman uiteindelijk bracht, werd er naast geplaatst en vereerd als de Vishwalingam.

Elk van de vier Dhams is verbonden met een eigen kloosterzetel (matha) en een heilige Veda, om het tijdloze spirituele weten te bewaren:

• •
  Jyotirmath (noord, Badrinath) bewaart de Atharva Veda.
• •
  Govardhana Matha (oost, Puri) bewaart de Rig Veda.
• •
  Sharada Peetham (west, Dwarka) bewaart de Sama Veda.
• •
  Sringeri Sharada Peetham (zuid, Sringeri/Rameshwaram) bewaart de Yajur Veda.

Hoewel gescheiden door duizenden kilometers vlakte, kust en gebergte, worden de vier Dhams door pelgrims bezocht als één reis. Zij trekken de lengte van het land door, vaak over vele weken, om de cirkel te voltooien. Elke Dham test de reiziger op een eigen manier: de ijle lucht en de kou van Badrinath, de drukte en de zomerse hitte in Puri, de lange woestijnwegen naar Dwarka, de zeeoversteek naar Rameswaram. De bedevaart als geheel wordt zo een geleefde ervaring van de geografie van het subcontinent, in plaats van één bestemming. Het voltooien van alle vier geldt traditioneel als een manier om de hechting van de pelgrim aan het wereldse leven te verminderen en de geest voor te bereiden op moksha, de definitieve bevrijding uit de kringloop van wedergeboorte.

Het liefelijke gebed van hoogste toewijding aan Bhagwan Vishnu: