अमिताभबुद्धाय नमः
नमोऽमिताभ बुद्धाय: अमिताभबुद्धाय, अनन्तप्रकाशबुद्धाय समर्पितः सुखावतीव्यूहपरम्परात: संकलितः संक्षिप्तः संस्कृतनमः।
पद्यानि
अनन्तप्रकाशबुद्धाय नमः।
Worship Guidelines & Chanting Benefits (Phalashruti)
प्रतिदिनं अथवा शुभतिथौ
ब्राह्मे मुहूर्ते सन्ध्याकाले च
घृतदीपः, धूपः, शुद्धपुष्पं, जलं च
- मानसिकशान्तिः, आत्मोन्नतिः, मङ्गलमयवातावरणम्
पृष्ठभूमिः
नमोऽमिताभ बुद्धाय अमिताभबुद्धाय, अनन्तप्रकाशबुद्धाय लघु: संस्कृतनमः। अयं भक्तिसूत्रः संस्कृतमहासुखावतीव्यूहसूत्रस्य आरम्भे निर्मितः, यः नमोऽमिताभाय, अमिताभाय नमः, नमोऽमितायुषे, अमितायु, अनन्तजीवनबुद्धाय नमः इत्येतेषु पदेषु नमहै: प्रारभ्यते। तत्सूत्रं अमिताभस्य शुद्धभूमि: सुखावती, आनन्दभूमिः, तस्य बुद्धत्वात् पूर्वकृतप्रणिधानानि वर्णयति। अस्य पृष्ठस्य सूत्रः बुद्धाय, बुद्धाय इति पदं यजति न च सूत्रस्य शाब्दिकः पंक्तिः अस्ति। अमिताभस्य नामस्मरणं शुद्धभूमिबौद्धधर्मस्य केन्द्रम्। पूर्वएशियायां चीनदेशे नमोऽमितुओफो, जापानदेशे नमु अमिदा बुत्सु इति कथ्यते। कश्चन अपि तत् शरणं सजागरसम्मानस्य क्षणम् इति वदितुं शक्नोति।
ज्ञातव्य-विशेषः
पदम्
नमो नमः, अमित अनन्त, आभ प्रकाश, बुद्धाय बुद्धाय। एकीकृत्य ते अनन्तप्रकाशबुद्धाय नमः कुर्वन्ति। सूत्रस्य नमः अमितायु, अनन्तजीवनं, नामकरणं करोति, अत: तद्बुद्धः प्रकाश जीवने च पूज्यते।
सूत्रस्य आरम्भश्लोकः
संस्कृतसुखावतीव्यूहः सर्वबुद्धेभ्यो नमहः सह आरभ्यते, ततः नमोऽमिताभाय जिनाय ते मुने, सुखावतिं यामि ते चानुकम्पया पंक्तय:। अर्थः विजेतृ अमिताभाय नमः, हे मुने, भवतः कृपया अहं सुखावतीं गच्छामि।
प्रणिधानानि
संस्कृतमहासूत्रः अमिताभबोधिसत्त्वस्य सप्तचत्वारिंशत् प्रणिधानानि निरुपयति, अन्तिमं सप्तचत्वारिंशत्। प्रणिधानं १९ तस्य नामश्रवणं कृत्वा स्वचिन्तां तस्य भूमौ जन्मनीति प्रतिपादयति, दशचिन्तया अपि। सूत्रस्य चीनावर्जनं अष्टचत्वारिंशत् प्रणिधानानि धरति, तत्र अष्टादशः प्रसिद्धः।
नामाहवानम्
चीनदेशे सूत्रं नमोऽमितुओफो, जापानदेशे नमु अमिदा बुत्सु। एतेषु रूपेषु तत् उच्चैः निर्घोषे च पुनरावर्तितं भवति, बुद्धस्य स्मृतिरूपम्।
व्याकरणीयटिप्पणी
नमोऽमिताभ बुद्धाय इति वाक्यं बुद्धाय पदं चतुर्थीविभक्तौ वर्तते, बुद्धाय अर्थम्। अमिताभ इति वाक्यस्य अपास्ट्रोफः अमितस्य अ स्वरप्रतिनिधिकरणं करोति, यः नमः पश्चात् लोपं यांति।
Buddha
बौद्धधर्मःतः अधिकम्
सर्वं पश्यतसम्बद्धशिक्षाः
सैव शिक्षा, विविधपरम्परासु प्रतिध्वनिता