Bharat Devotion
Embroidered artwork for श्रीअम्बेजीआरतिः: Embroidered Om symbol above a brass diya, marigolds and a temple spire at sunrise

श्रीअम्बेजीआरतिः

श्रीअम्बेजीआरतिः

इदं स्तोत्रं देव्याः अम्बायाः आरतिः अस्ति, यत्र तस्याः रूपं, शौर्यं, भक्तानुग्रहः च स्तुतः। अनेन भक्ताः देवीं प्रार्थयन्ते सुखसम्पत्तिं च प्राप्नुवन्ति।

पद्यानि

ऊं जय अम्बे गौरी, मैया जय श्यामा गौरी तुमको निशदिन ध्यावत, हरि ब्रह्मा शिवजी
Om Jai Ambe Gauri, Maiya Jai Shyama Gauri. Tumko Nishdin Dhyaavat, Hari Brahma Shivji.

श्लोकः 1

मांग सिंदूर विराजत, टीको मृगमद को उज्ज्वल से दोउ नैना, चंद्रवदन नीको
Maang Sindoor Viraajat, Teeko Mrigmad Ko. Ujjwal Se Dou Naina, Chandravadan Neeko.

श्लोकः 2

कनक समान कलेवर, रक्ताम्बर राजै रक्तपुष्प गल माला, कंठन पर साजै
Kanak Samaan Kalevar, Raktambar Rajai. Raktapushp Gal Maala, Kanthan Par Sajai.

श्लोकः 3

केहरि वाहन राजत, खड्ग खप्पर धारी सुर-नर-मुनिजन सेवत, तिनके दुखहारी
Kehari Vaahan Raajat, Khadg Khappar Dhaari. Sur-Nar-Munijan Sevat, Tinke Dukhhaari.

श्लोकः 4

कानन कुण्डल शोभित, नासाग्रे मोती कोटिक चंद्र दिवाकर, सम राजत ज्योती
Kaanan Kundal Shobhit, Nasagre Moti. Kotik Chand Diwaakar, Sam Raajat Jyoti.

श्लोकः 5

शुंभ-निशुंभ बिदारे, महिषासुर घाती धूम्र विलोचन नैना, निशदिन मदमाती
Shumbh-Nishumbh Bidaare, Mahishaasur Ghaati. Dhoomr Vilochan Naina, Nishdin Madmaati.

श्लोकः 6

चण्ड-मुण्ड संहारे, शोणित बीज हरे मधु-कैटभ दोउ मारे, सुर भयहीन करे
Chand-Mund Sanhaare, Shonit Beej Hare. Madhu-Kaitabh Dou Maare, Sur Bhayheen Kare.

श्लोकः 7

ब्रह्माणी, रुद्राणी, तुम कमला रानी आगम निगम बखानी, तुम शिव पटरानी
Brahmaani, Rudraani, Tum Kamalaa Raani. Aagam Nigam Bakhaani, Tum Shiv Patraani.

श्लोकः 8

चौंसठ योगिनी मंगल गावत, नृत्य करत भैरों बाजत ताल मृदंगा, अरू बाजत डमरू
Chausath Yogini Mangal Gaavat, Nritya Karat Bhairon. Baajat Taal Mridangaa, Aru Baajat Damaroo.

श्लोकः 9

तुम ही जग की माता, तुम ही हो भरता भक्तन की दुख हरता, सुख संपति करता
Tum Hi Jag Ki Maata, Tum Hi Ho Bhaarta. Bhaktan Ki Dukh Haarta, Sukh Sampati Kaarta.

श्लोकः 10

भुजा चार अति शोभित, वर मुद्रा धारी मनवांछित फल पावत, सेवत नर नारी
Bhujaa Chaar Ati Shobhit, Var Mudraa Dhaari. Manvanchhit Phal Pavat, Sevat Nar Naari.

श्लोकः 11

कंचन थाल विराजत, अगर कपूर बाती श्रीमालकेतु में राजत, कोटि रतन ज्योती
Kanchan Thaal Viraajat, Agar Kapoor Baati. Shrimal Ketu Mein Raajat, Koti Ratan Jyoti.

श्लोकः 12

श्री अंबेजी की आरति, जो कोइ नर गावे कहत शिवानंद स्वामी, सुख-संपति पावे
Shri Ambeji Ki Aarati, Jo Koi Nar Gaave. Kahat Shivaanand Swaami, Sukh-Sampati Paave.

श्लोकः 13

Worship Guidelines & Chanting Benefits (Phalashruti)

Auspicious Day

प्रतिदिनं अथवा शुभतिथौ

Best Time (Muhurta)

ब्राह्मे मुहूर्ते सन्ध्याकाले च

Sacred Offerings

घृतदीपः, धूपः, शुद्धपुष्पं, जलं च

Spiritual Benefits (Phalashruti)
  • मानसिकशान्तिः, आत्मोन्नतिः, मङ्गलमयवातावरणम्
Chanting Practice:Sing together with family at the conclusion of evening worship while offering a circular light flame.

पृष्ठभूमिः

एतत् स्तोत्रं शाक्तपरम्परायाः अन्तर्गतम्, अम्बामातुः आरतिरूपेण प्रसिद्धम्। परम्परया शिवानन्दस्वामिना रचितम् इति मन्यते। सायङ्काले देवीमन्दिरेषु गृहेषु च गीयते।

अस्य पाठस्य विषये

रचयिता: Shivananda Swami

ज्ञातव्य-विशेषः

रचयिता

अन्तिमश्लोके 'कहत शिवानन्दस्वामी' इति नामोल्लेखः एव रचयितृविषये एकमात्रः संकेतः; तस्य कालः जीवनवृत्तं च निश्चितरूपेण ज्ञातं नास्ति। इयम् आरतिः दीर्घकालात् साधारणभक्त्युपयोगे प्रचलिता।

देवीप्रतिमा

अत्र देव्याः स्वरूपं सविस्तरं वर्णितम् – सिंहवाहना, खड्गखप्परधारिणी, चतुर्भुजा, वरमुद्राधारिणी। तस्याः कनकसमानकलेवरं रक्ताम्बरं च शोभते। मस्तके सिन्दूरं, नासिकायां मोक्तिकम्, कर्णयोः कुण्डले इति अलङ्काराः।

पौराणिकसन्दर्भः

अस्यां स्तुतौ देव्याः अनेकानि असुरवधकर्माणि स्मर्यन्ते – शुम्भनिशुम्भौ, महिषासुरः, चण्डमुण्डौ, मधुकैटभौ च। 'शोणितबीजहरे' इति उल्लेखः शोणितबीजासुरस्य वधं सूचयति, यस्य रक्तबिन्दुभ्यः नवासुराः जायन्ते स्म।

योगिनीभैरवप्रसङ्गः

अष्टमश्लोके चौंसठयोगिनीनां मङ्गलगानं भैरवस्य नृत्यं च वर्णितम्। तालमृदङ्गडमरुवाद्यानि वाद्यन्ते। एते योगिन्यः देव्याः परिचारिकाः, भैरवः शिवस्य उग्ररूपः – एतत् देवीपूजायाः तान्त्रिकपक्षं द्योतयति।

आरतिमाहात्म्यम्

अन्तिमश्लोके आरतेः फलं वदति – यः कोऽपि नरः इमां आरतिं गायति, सः सुखसम्पत्तिं लभते। 'आरति' इति दीपनैवेद्यादिभिः देवतायाः पूजाविधिः, अत्र गीतरूपेण प्रस्तुतः।

Devi सम्पूर्णा स्तुतिः पाठाश्च

Devi

Devi सर्वं पश्यतु →

हिन्दूधर्मःतः अधिकम्

सर्वं पश्यत