Bharat Devotion
Embroidered artwork for శివ తాండవ స్తోత్రం: Embroidered Om symbol above a brass diya, marigolds and a temple spire at sunrise

శివ తాండవ స్తోత్రం

శివ తాండవ స్తోత్రం

ఈ పదిహేను శ్లోకాల స్తోత్రం శివుని తాండవ నృత్యాన్ని, ఆయన రౌద్రరూపాన్ని, అదే సమయంలో భక్తులకు కల్పించే శుభాలను వర్ణిస్తుంది.

శ్లోకాలు

జటాటవీగలజ్జలప్రవాహపావితస్థలే గలేఽవలమ్బ్య లమ్బితాం భుజఙ్గతుఙ్గమాలికామ్ డమడ్డమడ్డమడ్డమన్నినాదవడ్డమర్వయం చకార చణ్డతాణ్డవం తనోతు నః శివః శివమ్
Jatataveegalaj jala pravaha pavita sthale Gale avalambya lambitam bhujanga tunga malikam Damad damad damad daman ninadavad damarvayam Chakar chand tandavam tanotu nah shiv shivam

శ్లోకం 1

జటాకటాహసమ్భ్రమభ్రమన్నిలిమ్పనిర్ఝరీవిలోలవీచివల్లరీవిరాజమానమూర్ధని ధగద్ధగద్ధగజ్జలల్లలాటపట్టపావకే కిశోరచన్ద్రశేఖరే రతిః ప్రతిక్షణం మమ
Jata kataha sambhrama bhraman nilimpa nirjhari Vilola veechi vallari virajamana murdhani Dhagadh dhagadh dhagaj jalal lalata patta pavake Kishora chandra shekhare ratih pratikshanam mama

శ్లోకం 2

ధరాధరేన్ద్రనన్దినీవిలాసబన్ధుబన్ధురస్ఫురద్దిగన్తసన్తతిప్రమోదమానమానసే కృపాకటాక్షధోరణీనిరుద్ధదుర్ధరాపది క్వచిద్దిగమ్బరే మనో వినోదమేతు వస్తుని
Dharadharendra nandini vilasa bandhu bandhura Sphurad diganta santati pramodamana manase Kripa kataksha dhorani niruddha durdharapadi Kvachid digambare mano vinodam etu vastuni

శ్లోకం 3

జటాభుజఙ్గపిఙ్గలస్ఫురత్ఫణామణిప్రభాకదమ్బకుఙ్కుమద్రవప్రలిప్తదిగ్వధూముఖే మదాన్ధసిన్ధురస్ఫురత్త్వగుత్తరీయమేదురే మనో వినోదమద్‍భూతం బిభర్తు భూతభర్తరి
Jata bhujanga pingala sphurat phana mani prabha Kadamba kunkuma drava pralipta digvadhu mukhe Madandha sindhura sphurat tvag uttareeya medure Mano vinodam adbhutam bibhartu bhuta bhartari

శ్లోకం 4

సహస్రలోచనప్రభృత్యశేషలేఖశేఖరప్రసూనధూలిధోరణీ విధూసరాఙ్ఘ్రిపీఠభూః భుజఙ్గరాజమాలయా నిబద్ధజాటజూటకః శ్రియై చిరాయ జాయతాం చకోరబన్ధుశేఖరః
Sahasra lochana prabhriti ashesha lekha shekhara Prasuna dhooli dhorani vidhoosaranghri peethabhoo Bhujanga raja malaya nibaddha jata jootakah Shriyai chiraya jayatam chakorabandhu shekharah

శ్లోకం 5

లలాటచత్వరజ్వలద్ధనఞ్జయస్ఫులిఙ్గభా నిపీతపఞ్చసాయకం నమన్నిలిమ్పనాయకమ్ సుధామయూఖలేఖయా విరాజమానశేఖరం మహాకపాలిసమ్పదేశిరోజటాలమస్తు నః
Lalata chatvara jvalad dhananjaya sphulingabha Nipeeta pancha sayakam naman nilimpa nayakam Sudha mayookha lekhaya virajamana shekharam Maha kapali sampade shiro jatalam astu nah

శ్లోకం 6

కరాలభాలపట్టికాధగద్‍ధగద్‍ధగజ్జ్వలద్ధనఞ్జయాహుతీకృతప్రచణ్డపఞ్చసాయకే ధరాధరేన్ద్రనన్దినీకుచాగ్రచిత్రపత్రకప్రకల్పనైకశిల్పిని త్రిలోచనే రతిర్మమ
Karala bhala pattika dhagadh dhagadh dhagaj jvalad Dhananjayahuteekrita prachanda pancha sayake Dharadharendra nandini kuchagra chitra patraka Prakalpanaika shilpini trilochane ratir mama

శ్లోకం 7

నవీనమేఘమణ్డలీ నిరుద్‍ధదుర్ధరస్ఫురత్కుహూనిశీథినీతమః ప్రబన్ధబద్ధకన్ధరః నిలిమ్పనిర్ఝరీధరస్తనోతు కృత్తిసిన్ధురః కలానిధానబన్ధురః శ్రియం జగద్ధురంధరః
Naveena megha mandala niruddha durdhara sphurat Kuhuu nisheethini tamah prabandha baddha kandharah Nilimpa nirjhari dharas tanotu kritti sindhurah Kala nidhana bandhurah shriyam jagad dhurandharah

శ్లోకం 8

ప్రఫుల్లనీలపఙ్కజప్రపఞ్చకాలిమప్రభావలమ్బికణ్ఠకన్దలీరుచిప్రబద్ధకన్ధరమ్ స్మరచ్ఛిదం పురచ్ఛిదం భవచ్ఛిదం మఖచ్ఛిదం గజచ్ఛిదాన్ధకచ్ఛిదం తమన్తకచ్ఛిదం భజే
Praphulla neela pankaja prapancha kalima prabha Avalambi kantha kandali ruchi prabaddha kandharam Smarachchhidam purachchhidam bhavachchhidam makhachchhidam Gajachchhidandhakachchhidam tam antakachchhidam bhaje

శ్లోకం 9

అఖర్వసర్వమఙ్గలాకలాకదమ్బమఞ్జరీరసప్రవాహమాధురీవిజృమ్భణామధువ్రతమ్ స్మరాన్తకం పురాన్తకం భవాన్తకం మఖాన్తకం గజాన్తకాన్ధకాన్తకం తమన్తకాన్తకం భజే
Akharva sarva mangala kala kadamba manjari Rasa pravaha madhuri vijrimbhana madhuvratam Smarantakam purantakam bhavantakam makhantakam Gajantakandhakantakam tam antakantakam bhaje

శ్లోకం 10

జయత్వదభ్రవిభ్రమభ్రమద్‍భుజఙ్గమశ్వసద్వినిర్గమత్క్రమస్ఫురత్కరాలభాలహవ్యవాట్ ధిమిద్ధిమిద్ధిమిధ్వనన్మృదఙ్గతుఙ్గమఙ్గలధ్వనిక్రమప్రవర్తితప్రచణ్డతాణ్డవః శివః
Jayat vadabhra vibhrama bhramad bhujangama shvasad Vinirgamat kramat sphurat karala bhala havya vat Dhimid dhimid dhimidhvanan mridanga tunga mangala Dhvani krama pravartita prachanda tandavah shivah

శ్లోకం 11

దృషద్విచిత్రతల్పయోర్భుజఙ్గమౌక్తికస్రజోర్గరిష్ఠరత్నలోష్ఠయోః సుహృద్విపక్షపక్షయోః తృణారవిన్దచక్షుషోః ప్రజామహీమహేన్ద్రయోః సమప్రవృత్తికః కదా సదాశివం భజామ్యహమ్
Drishadvichitra talpayor bhujanga mauktika srajor Garishta ratna loshtayoh suhrid vipaksha pakshayoh Trinaravinda chakshushoh praja mahee mahendrayoh Sama pravrittikah kada sadashivam bhajamyaham

శ్లోకం 12

కదా నిలిమ్పనిర్ఝరీనికుఞ్జకోటరే వసన్ విముక్తదుర్మతిః సదా శిరఃస్థమఞ్జలిం వహన్ విముక్తలోలలోచనో లలామభాలలగ్నకః శివేతి మన్త్రముచ్చరన్కదా సుఖీ భవామ్యహమ్
Kada nilimpa nirjhari nikunja kotare vasan Vimukta durmatih sada shirahstham anjalim vahan Vimukta lola lochano lalama bhala lagnakah Shiveti mantram uchcharan kada sukhee bhavamyaham

శ్లోకం 13

ఇమం హి నిత్యమేవముక్తముత్తమోత్తమం స్తవం పఠన్స్మరన్బ్రువన్నరో విశుద్ధిమేతిసంతతమ్ హరే గురౌ సుభక్తిమాశు యాతి నాన్యథా గతిం విమోహనం హి దేహినాం సుశఙ్కరస్య చిన్తనమ్
Imam hi nityam evam uktam uttamottamam stavam Pathan smaran bruvan naro vishuddhim eti santatam Hare gurau subhaktim aashu yaati nanyatha gatim Vimohanam hi dehinam sushankarasya chintanam

శ్లోకం 14

పూజావసానసమయే దశవక్త్రగీతం యః శమ్భుపూజనపరం పఠతి ప్రదోషే తస్య స్థిరాం రథగజేన్ద్రతురఙ్గయుక్తాం లక్ష్మీం సదైవ సుముఖీం ప్రదదాతి శమ్భుః
Pooja vasana samaye dashavaktra geetam yah Shambhu poojana param pathati pradoshe Tasya sthiram rathagajendra turanga yuktam Lakshmeem sadaiva sumukheem pradadati shambhuh

శ్లోకం 15

Worship Guidelines & Chanting Benefits (Phalashruti)

Auspicious Day

సోమవారం & ప్రదోషం

Best Time (Muhurta)

బ్రహ్మ ముహూర్తం లేదా ప్రదోష సంధ్యా వేళ

Sacred Offerings

బిల్వపత్రాలు, గంగాజలం, విభూతి, తెల్లని పువ్వులు

Spiritual Benefits (Phalashruti)
  • మానసిక ప్రశాంతత, పాప క్షయం, మృత్యు భయ విముక్తి

నేపథ్యం

ఈ స్తోత్రం శైవ భక్తి కవిత్వ విస్తృత సంప్రదాయంలో భాగము; సంస్కృతంలో రచించబడింది. సంప్రదాయం ప్రకారం దీనిని రామాయణంలోని లంకా రాజ్యపు విద్వాంసుడైన రావణునికి ఆపాదిస్తారు; శివుని స్తుతిస్తూ ఆయన దీనిని గానం చేశాడని చెబుతారు. ఈ స్తోత్రాన్ని తరచుగా సాయంకాల పూజలో (ప్రదోషం) లేదా వ్యక్తిగత ధ్యానంలో పఠిస్తారు; ఇది ఆశీర్వాదాలు, స్పష్టత, ఆధ్యాత్మిక ఉన్నతిని ప్రసాదిస్తుందని నమ్ముతారు. ఈ పద్యాలు శివుని విశ్వ నృత్యం (తాండవము) మరియు ఆయన విస్మయకరమైన లక్షణాలను స్పష్టమైన చిత్రణలు, లయబద్ధమైన శబ్ద రీతులతో వర్ణిస్తాయి. వాల్మీకి రామాయణం (ఉత్తర కాండ, సర్గ 16) రావణుడు కైలాస పర్వతం క్రింద బంధింపబడి వెయ్యి సంవత్సరాలు శివుని స్తుతించిన ఘట్టాన్ని వివరిస్తుంది; తాండవ స్తోత్రం సంప్రదాయంగా ఆ ఘట్టంతో ముడిపడి ఉంది, అయితే ఇది ఇతిహాసంలో భాగం కాదు.

కథ మరియు ప్రాముఖ్యత

సంప్రదాయం ప్రకారం, రావణుడు కైలాస పర్వతం క్రింద శివ తాండవ స్తోత్రాన్ని రచించాడు; అక్కడ శివుని కాలిబొటనవేలు అతని అహంకారాన్ని అణచగా, అతని గీతం శివుని అనుగ్రహాన్ని పొందింది.

పూర్తి కథను చదవండి →

ఈ పాఠం గురించి

రచయిత: Ravana

Ravana యొక్క మరిన్ని

మీకు తెలుసా?

రచయిత

వీణా వాద్యంలో నిపుణుడు, శివుని భక్తుడైన రాక్షస రాజు రావణునిచే రచించబడినది. కైలాస పర్వతం క్రింద బంధించబడిన తర్వాత, శివుని శాంతింపజేయడానికి రావణుడు దీనిని గానం చేశాడని చెబుతారు.

నిర్మాణం

ఈ స్తోత్రంలో 15 పద్యాలు ఉన్నాయి; ప్రతిదీ పంచచామర ఛందస్సులో ఉంది; ఇందులో లఘు మరియు గురు అక్షరాల ఏకాంతర క్రమం శివుని విశ్వ నృత్య ధ్వనిని అనుకరిస్తుంది. 'ధగద్ ధగద్' (మండే అగ్ని) మరియు 'దమద్ దమద్' (డమరుక ధ్వని) వంటి అనుకరణ పదాలు ఆ దృశ్యాన్ని స్పష్టంగా మనసులో నిలుపుతాయి.

చిత్రణ

పద్యాలు శివుని భౌతిక రూపాన్ని సూక్ష్మంగా వర్ణిస్తాయి: గంగను ధరించిన జటాజూటం, తలపై నెలవంక, మెడలో సర్పహారం, అగ్నిని వెదజల్లే మూడవ నేత్రం. ప్రతి అంశం ఒక విశ్వశక్తికి ప్రతీక – విధ్వంసం (అగ్ని), పవిత్రత (గంగ), మరియు కాలం (చంద్రుడు).

తత్త్వం

12వ పద్యం సమభావన అనే భావనను అందంగా వ్యక్తపరుస్తుంది – ఋషి లేదా భక్తుడు గడ్డిపోచకు మరియు కమలానికి, మిత్రునికి మరియు శత్రువుకు, లేదా రత్నానికి మరియు మట్టిముద్దకు భేదం చూడడు. ఇది అద్వైత తత్త్వం యొక్క ప్రధాన బోధ.

ఫలశ్రుతి

చివరి పద్యాలు పఠించువారికి పవిత్రత, గురువు (శివుడు) పట్ల భక్తిని వాగ్దానం చేస్తాయి; ప్రత్యేకంగా పూజ తరువాత సంధ్యా సమయంలో ఈ స్తోత్రాన్ని పఠిస్తే సంపద, రథాలు, ఏనుగులు, గుర్రాలు లభిస్తాయని చెబుతాయి – ఇది లౌకిక సమృద్ధికి మరియు ఆధ్యాత్మిక విముక్తికి రెండింటికీ వరం.

Shiva సంపూర్ణ స్తోత్రాలు మరియు ప్రార్థనలు

Shiva

Shiva అన్నీ చూడండి →

హిందూ మతం నుండి మరిన్ని

అన్నీ చూడండి

సంబంధిత బోధనలు

అదే బోధన, వివిధ సంప్రదాయాలలో ప్రతిధ్వనిస్తుంది