ఆదిత్యహృదయం

అప్పుడు యుద్ధంలో అలసిపోయి, ఆలోచనలో మునిగి నిలబడిన రాముడు, ఎదుట యుద్ధానికి సిద్ధంగా నిలిచిన రావణుడిని చూశాడు.

దేవతలతో కూడి ఆ యుద్ధరంగాన్ని చూడటానికి వచ్చిన భగవాన్ అగస్త్య మహర్షి, రాముడి సమీపానికి వచ్చి ఇలా పలికాడు.

రామా! రామా! మహాబాహూ! యుద్ధంలో నీవు శత్రువులందరినీ జయించేందుకు తోడ్పడే సనాతనమైన రహస్యాన్ని విను.

ఆదిత్యహృదయమనెడి ఈ స్తోత్రం పుణ్యప్రదమైనది, సర్వశత్రువులను నశింపజేసేది, విజయాన్ని కలిగించేది, నాశనం లేనిది, పరమశుభకరమైనది. దీనిని నిత్యం జపించాలి.

ఇది సమస్త మంగళాలలోనూ మంగళకరమైనది, సర్వపాపాలను పోగొట్టేది, చింతను శోకాన్ని ఉపశమింపజేసేది, ఆయుష్షును అత్యుత్తమంగా వృద్ధి చేసేది.

దేవతలచేత, అసురులచేత నమస్కరింపబడేవాడును, కిరణాలతో కూడినవాడును, ఉదయిస్తున్నవాడును, వివస్వంతుడు, భాస్కరుడు, భువనేశ్వరుడు అయిన సూర్యభగవానుడిని పూజించు.

ఈ సూర్యుడే సర్వదేవతల ఆత్మస్వరూపుడు, తేజస్వి, కిరణాలను ప్రసరింపజేసేవాడు. ఇతడు తన కిరణాలతో దేవతల సమూహాన్ని, అసురుల సమూహాన్ని మరియు లోకాలన్నిటినీ రక్షిస్తాడు.

ఇతడే బ్రహ్మ, విష్ణువు, శివుడు, స్కందుడు, ప్రజాపతి, ఇంద్రుడు, కుబేరుడు, కాలుడు, యముడు, సోముడు మరియు వరుణుడు అయి ఉన్నాడు.

ఇతడే పితృదేవతలు, వసువులు, సాధ్యులు, అశ్వినీదేవతలు, మరుత్తులు, మనువు, వాయువు, అగ్ని, ప్రాణుల ప్రాణములు, ఋతువులను సృష్టించేవాడు మరియు ప్రభాకరుడు అయి ఉన్నాడు.

ఇతడే ఆదిత్యుడు, సవిత, సూర్యుడు, ఖగుడు (ఆకాశగామి), పూషుడు (పోషించేవాడు), గభస్తిమంతుడు, బంగారుతో సమానమైన ప్రకాశం గల భానుడు, హిరణ్యరేతస్సు, దివాకరుడు అయి ఉన్నాడు.

ఇతడే హరిదశ్వుడు (పసుపు గుర్రాలు కలవాడు), సహస్రార్చి (వెయ్యి కిరణాలు కలవాడు), సప్తసప్తి (ఏడు గుర్రాలు కలవాడు), మరీచిమంతుడు, తిమిరోన్మథనుడు (చీకటిని పారద్రోలేవాడు), శంభుడు, త్వష్ట, మార్తాండుడు, అంశుమంతుడు అయి ఉన్నాడు.

ఇతడే హిరణ్యగర్భుడు, శిశిరుడు, తపనుడు, భాస్కరుడు, రవి, అగ్నిగర్భుడు, అదితి కుమారుడు, శంఖుడు మరియు శిశిరనాశనుడు (చలిని పోగొట్టేవాడు) అయి ఉన్నాడు.

ఇతడే వ్యోమనాథుడు (ఆకాశానికి అధిపతి), తమోభేది (చీకటిని ఛేదించేవాడు), ఋగ్వేద, యజుర్వేద, సామవేదములలో పారంగతుడు, మేఘాలతో వర్షం కురిపించేవాడు, నీటికి మిత్రుడు, వింధ్యప్రాంత మార్గంలో సంచరించేవాడు అయి ఉన్నాడు.

ఇతడే ఆతపి (వేడిని కలిగించేవాడు), మండలి (ప్రకాశమండలం కలవాడు), మృత్యుస్వరూపుడు, పింగళుడు, సర్వతాపనుడు, కవి (సర్వజ్ఞుడు), విశ్వస్వరూపుడు, మహాతేజస్వి, రక్తవర్ణుడు, సమస్త సృష్టికి మూలుడు అయి ఉన్నాడు.

నక్షత్రాలకు, గ్రహాలకు, తారలకు అధిపతి, విశ్వాన్ని పోషించేవాడు, తేజస్సులలోనూ తేజస్వి, పన్నెండు రూపాలు గల ద్వాదశాత్ముడా, నీకు నమస్తు.

తూర్పు పర్వతానికి నమస్కారం. పశ్చిమ పర్వతానికి నమస్కారం. జ్యోతిర్గణాలకు నాయకునికి, పగటికి అధిపతికి నమస్కారం.

విజయస్వరూపుడైన జయునికి, జయశుభకరుడైన జయభద్రునికి, హర్యశ్వునికి మరల మరల నమస్కారం. వేయి కిరణాలు గలవాడా, ఆదిత్యుడా, నీకు మరల మరల నమస్కారం.

ఉగ్రునికి, వీరునికి, సారంగునికి మరల మరల నమస్కారం. పద్మాలను వికసింపజేసేవానికి, మార్తాండునికి మరల మరల నమస్కారం.

బ్రహ్మస్వరూపుడు, ఈశానస్వరూపుడు, అచ్యుతస్వరూపుడు, ప్రభువు అయిన ఆ సూర్యునకు; సూర్యాదిత్య తేజస్సు కలవానికి, భాసించేవానికి, సర్వభక్షకునికి, రౌద్రమూర్తికి, దివ్యశరీరం కలవానికి నమస్కారం.

చీకటిని హరించేవానికి, చలిని పోగొట్టేవానికి, శత్రువులను సంహరించేవానికి, అమితమైన ఆత్మ కలవానికి, కృతఘ్నులను శిక్షించే దేవునికి, జ్యోతిష్కులకు నాయకునికి నమస్కారం.

కాల్చిన బంగారు వంటి కాంతి కలవానికి, అగ్నిస్వరూపునికి, విశ్వకర్తకు, చీకటిని అణచివేసేవానికి, ప్రకాశమూర్తికి, లోకసాక్షికి నమస్కారం.

ఈ ప్రభువు జీవులను నాశనం చేస్తాడు, వాటినే సృష్టిస్తాడు. ఇతడు తన కిరణాలతో రక్షిస్తాడు, వేడి చేస్తాడు, వర్షం కురిపిస్తాడు.

నిద్రిస్తున్న జీవులన్నింటిలోను వ్యాపించి స్థితుడై, ఈయన మేల్కొని ఉంటాడు. ఇతడే అగ్నిహోత్రము కూడా, అగ్నిహోత్రము చేసేవారికి ఫలము కూడా అయి ఉంటాడు.

వేదాలు, యజ్ఞములు, యజ్ఞముల ఫలములు, లోకాలలో జరిగే కర్మలు — ఇవన్నీ ఈ రవి ప్రభువే అయి ఉన్నాడు.

రాఘవా! ఆపదలలో, కష్టాలలో, అరణ్యాలలో, భయాలలో ఏ మనిషి ఈ సూర్యుని స్తుతిస్తూ ఉంటాడో, అతడు ఎన్నడూ క్రుంగిపోడు.

దేవదేవుడు, జగత్పతి అయిన ఈ సూర్యుని ఏకాగ్రచిత్తుడవై పూజించు. దీనిని మూడుసార్లు జపించిన నీవు యుద్ధాలలో విజయం పొందుతావు.

మహాబాహూ! ఈ క్షణంలోనే నీవు రావణుడిని సంహరిస్తావు. అని ఇలా చెప్పి, అగస్త్యుడు వచ్చిన దారినే వెళ్ళిపోయాడు.

ఇది విని మహాతేజస్వి అయిన రాఘవుని శోకము నశించింది. సంతుష్టచిత్తుడై, సంయమనము కలిగిన ఆ రాఘవుడు ఆ స్తోత్రాన్ని సంతోషంగా ధారణ చేశాడు.

సూర్యుడిని చూసి, ఆదిత్యహృదయాన్ని జపించి రాముడు పరమానందాన్ని పొందాడు. మూడుసార్లు ఆచమనం చేసి, శుచియై, ధనుస్సును చేతబట్టిన వీర్యవంతుడై నిలిచాడు.

రావణుడిని చూసి సంతోషించిన మనస్సుతో యుద్ధానికి సమీపించాడు. మహత్తరమైన సర్వప్రయత్నంతో అతని వధకై నిశ్చయించుకున్నాడు.

అప్పుడు సూర్యుడు సంతోషమైన మనస్సుతో, మిక్కిలి ఆనందిస్తూ రాముడిని చూసి, రాక్షసరాజు నాశనం అవ్వడం తెలుసుకొని, దేవతాసమూహం మధ్య నుండి “త్వరపడు” అని పలికాడు.