ଅଜିତ-ଶାନ୍ତି ସ୍ତୁତି
ଏହି ଜୈନ ସ୍ତୋତ୍ର ତୀର୍ଥଙ୍କର ଅଜିତ ଓ ଶାନ୍ତିଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରେ, ସେମାନଙ୍କ ଗୁଣର ପ୍ରଶଂସା କରେ ଏବଂ ସଂସାର ସାଗର ପାର କରିବାରେ ସହାୟତା ମାଗେ।
ଶ୍ଲୋକଗୁଡ଼ିକ
ଅଜିତ ଓ ଶାନ୍ତିଙ୍କଠାରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ, ଜିନବର ଯୁଗଳଙ୍କୁ ମୁଁ ପ୍ରଣାମ କରେ। ସଂସାର ସାଗର ପାରି କରାଇବା ପାଇଁ ତରୀ ସ୍ୱରୂପ, ଭକ୍ତି ସହିତ ମୁଁ ନମସ୍କାର କରେ।
ଶ୍ଲୋକ 1
ହେ ଅଜିତ, ଜିନବର ଇନ୍ଦ୍ର, ଜିନବର ବୃଷଭ, ଅନେକ ଗୁଣର ଆଳୟ, ଭବ ସାଗର ପାରି କରାଇବାର କାରଣ, ତୁମକୁ ମୁଁ ପ୍ରଣାମ କରେ, ହେ ପ୍ରଶଂସିତ ଦେବଶ୍ରେଷ୍ଠ।
ଶ୍ଲୋକ 2
ଶାନ୍ତି, ଜିନବର ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଦେବ, ମନୁଷ୍ୟ ଓ ଅସୁରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ, ମହାନ ଭବ୍ୟ, ଭବ ସାଗର ପାରି କରାଇବାର କାରଣ, ତୁମକୁ ମୁଁ ପ୍ରଣାମ କରେ, ହେ ପ୍ରଶଂସିତ ଦେବଶ୍ରେଷ୍ଠ।
ଶ୍ଲୋକ 3
ଅଜିତ, ଜିନବର ଇନ୍ଦ୍ର, ଜିନବର ବୃଷଭ, ଅନେକ ଗୁଣର ଆଳୟ, ଭବ ସାଗର ପାରି କରାଇବାର କାରଣ, ତୁମକୁ ମୁଁ ପ୍ରଣାମ କରେ, ହେ ଜିନବର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବୃଷଭ।
ଶ୍ଲୋକ 4
ଶାନ୍ତି, ଜିନବର ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଦେବ, ମନୁଷ୍ୟ ଓ ଅସୁରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ, ମହାନ ଭବ୍ୟ, ଭବ ସାଗର ପାରି କରାଇବାର କାରଣ, ତୁମକୁ ମୁଁ ପ୍ରଣାମ କରେ, ହେ ଜିନବର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବୃଷଭ।
ଶ୍ଲୋକ 5
ହେ ଅଜିତ, ଜିନବର ଇନ୍ଦ୍ର, ଜିନବର ବୃଷଭ, ଅନେକ ଗୁଣର ଆଳୟ, ଭବ ସାଗର ପାରି କରାଇବାର କାରଣ, ତୁମକୁ ମୁଁ ପ୍ରଣାମ କରେ, ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦେବଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ।
ଶ୍ଲୋକ 6
ଶାନ୍ତି, ଜିନବର ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଦେବ, ମନୁଷ୍ୟ ଓ ଅସୁରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ, ମହାନ ଭବ୍ୟ, ଭବ ସାଗର ପାରି କରାଇବାର କାରଣ, ତୁମକୁ ମୁଁ ପ୍ରଣାମ କରେ, ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦେବଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ।
ଶ୍ଲୋକ 7
ଅଜିତ, ଜିନବର ଇନ୍ଦ୍ର, ଜିନବର ବୃଷଭ, ଅନେକ ଗୁଣର ଆଳୟ, ଭବ ସାଗର ପାରି କରାଇବାର କାରଣ, ତୁମକୁ ମୁଁ ପ୍ରଣାମ କରେ, ହେ ଜିନବର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବୃଷଭ।
ଶ୍ଲୋକ 8
ଶାନ୍ତି, ଜିନବର ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଦେବ, ମନୁଷ୍ୟ ଓ ଅସୁରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ, ମହାନ ଭବ୍ୟ, ଭବ ସାଗର ପାରି କରାଇବାର କାରଣ, ତୁମକୁ ମୁଁ ପ୍ରଣାମ କରେ, ହେ ଜିନବର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବୃଷଭ।
ଶ୍ଲୋକ 9
ହେ ଅଜିତ, ଜିନବର ଇନ୍ଦ୍ର, ଜିନବର ବୃଷଭ, ଅନେକ ଗୁଣର ଆଳୟ, ଭବ ସାଗର ପାରି କରାଇବାର କାରଣ, ତୁମକୁ ମୁଁ ପ୍ରଣାମ କରେ, ହେ ଜିନବର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବୃଷଭ।
ଶ୍ଲୋକ 10
ଶାନ୍ତି, ଜିନବର ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଦେବ, ମନୁଷ୍ୟ ଓ ଅସୁରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ, ମହାନ ଭବ୍ୟ, ଭବ ସାଗର ପାରି କରାଇବାର କାରଣ, ତୁମକୁ ମୁଁ ପ୍ରଣାମ କରେ, ହେ ଜିନବର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବୃଷଭ।
ଶ୍ଲୋକ 11
Worship Guidelines & Chanting Benefits (Phalashruti)
ପ୍ରତିଦିନ କିମ୍ବା ଶୁଭ ତିଥିରେ
ବ୍ରାହ୍ମ ମୁହୂର୍ତ୍ତ କିମ୍ବା ସନ୍ଧ୍ୟା ସମୟ
ଘିଅ ଦୀପ, ଧୂପ, ତାଜା ଫୁଲ ଓ ନୈବେଦ୍ୟ
- ମାନସିକ ଶାନ୍ତି, ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଉନ୍ନତି ଓ ସକାରାତ୍ମକ ଶକ୍ତି
ପୃଷ୍ଠଭୂମି
ଏହି ପ୍ରାକୃତ ସ୍ତୋତ୍ର (ଏଠାରେ ଉପସ୍ଥାପିତ ୧ରୁ ୧୧ ଶ୍ଲୋକ) ପାରମ୍ପରିକ ଭାବେ ଜୈନ ସାଧୁ ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ନନ୍ଦିଷେଣଙ୍କୁ ଶ୍ରେୟ ଦିଆଯାଏ, ଯେଉଁ ଜଣଙ୍କ ବିଷୟରେ କୁହାଯାଏ ଯେ ସେ ଶତ୍ରୁଞ୍ଜୟ ଗିରିରାଜ ତୀର୍ଥଯାତ୍ରା ସମୟରେ ଏହା ରଚନା କରିଥିଲେ। ଏହି ସ୍ତୋତ୍ର ଜୈନ ପରମ୍ପରାରୁ ଆସେ, ଯେଉଁଥିରେ ୨୪ ତୀର୍ଥଙ୍କରଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଦିଆଯାଏ, ଯେଉଁମାନେ ଜ୍ଞାନ ପ୍ରାପ୍ତ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଶିକ୍ଷକ, ପୁନର୍ଜନ୍ମର ସାଗର ପାର ହୋଇଛନ୍ତି ଏବଂ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ମୁକ୍ତିର ପଥ ଦେଖାନ୍ତି। ଶ୍ଲୋକଗୁଡ଼ିକ ପ୍ରାଚୀନ ଜୈନ ଶାସ୍ତ୍ର ସହ ଗଭୀର ଭାବେ ଜଡ଼ିତ ପ୍ରାକୃତ ଭାଷାରେ। ପାରମ୍ପରିକ ଭାବେ ଏହି ସ୍ତୋତ୍ର ଦୈନିକ ପ୍ରାର୍ଥନା ବା ପବିତ୍ର ଦିନରେ ଅଜିତ ଓ ଶାନ୍ତି ତୀର୍ଥଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଦେବା ଏବଂ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ପ୍ରଗତି ପାଇଁ ଆଶୀର୍ବାଦ ମାଗିବା ପାଇଁ ପାଠ କରାଯାଏ। ସ୍ତୋତ୍ରର କିଛି ପରବର୍ତ୍ତୀ ଶ୍ଲୋକର ରଚୟିତା ନିଶ୍ଚିତ ନୁହେଁ, କିନ୍ତୁ ଏହି ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଅଂଶ ନନ୍ଦିଷେଣଙ୍କୁ ଆରୋପିତ ଜୈନ ଭକ୍ତି ସାହିତ୍ୟର ସୁପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ଶୈଳୀର ଅଂଶ।
ଏହି ପାଠ ବିଷୟରେ
ରଚୟିତା: Acharya Nandisena
ଆପଣ କଣ ଜାଣନ୍ତି?
ଭାଷା ଓ ଉତ୍ସ
ଏହା ଏକ ଜୈନ ଭକ୍ତିଗୀତ (ସ୍ତୋତ୍ର) ଯାହା ପ୍ରାକୃତ ଭାଷାର ଅର୍ଦ୍ଧମାଗଧୀ ଉପଭାଷାରେ ରଚିତ। ଏହା ଜୈନ ଆଗମ ସାହିତ୍ୟର ଭାଷା ଏବଂ ଏହି ସ୍ତୋତ୍ରଟି ଏକାଦଶ (୧୧) ପଦ୍ୟରେ ଗଠିତ, ଯେଉଁଥିରେ ତୀର୍ଥଙ୍କରଙ୍କ ଗୁଣଗାନ ପୁନରାବୃତ୍ତି ହୋଇଛି।
କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ବ୍ୟକ୍ତିତ୍ବ
ଏହି ସ୍ତୋତ୍ରଟି ପ୍ରଥମ ତୀର୍ଥଙ୍କର ଋଷଭନାଥ (ଯାହାଙ୍କୁ ବୃଷଭ ବା ଆଦିନାଥ ମଧ୍ୟ କୁହନ୍ତି)ଙ୍କ ପ୍ରତି ଉତ୍ସର୍ଗୀକୃତ। ସେ ଜୈନ ଧର୍ମର ବର୍ତ୍ତମାନର ବିଶ୍ୱଚକ୍ରରେ ପ୍ରଥମ ତୀର୍ଥଙ୍କର ଅଟନ୍ତି। 'ଅଜିତ' (ଅପରାଜିତ) ଓ 'ଶାନ୍ତି' ଭଳି ବିଶେଷଣ ତାଙ୍କର ଗୁଣକୁ ବର୍ଣ୍ଣନା କରେ।
ଗଠନ ଓ ପୁନରାବୃତ୍ତି
ପ୍ରତ୍ୟେକ ପଦ୍ୟ 'ଅଜିଅ' ବା 'ସନ୍ତି' ଶବ୍ଦରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇ 'ନମାମି ଜିଣ-ବର-ବର-ବୃସଭଂ' (ମୁଁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଜିନ ଓ ବୃଷଭଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରେ) ରେ ଶେଷ ହୁଏ। ଏହି ପୁନରାବୃତ୍ତି ଜୈନ ଧ୍ୟାନ ପଦ୍ଧତିରେ ମନକୁ ତୀର୍ଥଙ୍କରଙ୍କ ଗୁଣ ଉପରେ କେନ୍ଦ୍ରିତ କରିବା ପାଇଁ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ।
ସଂସାର ସାଗର ରୂପକ
'ଭବ-ସାଗର-ତାରଣ' (ସଂସାର ସାଗର ପାର କରାଇବା) ବାକ୍ୟଟି ପ୍ରତ୍ୟେକ ପଦ୍ୟରେ ଆସିଛି। ଏହା ଜନ୍ମ-ମୃତ୍ୟୁ ଚକ୍ର (ସଂସାର)ରୁ ମୁକ୍ତି ପାଇବାର ଏକ ସାର୍ବଜନୀନ ଭାରତୀୟ ରୂପକ। ତୀର୍ଥଙ୍କରଙ୍କୁ ଏକ ମାଝୀ ଭାବରେ ଦେଖାଯାଏ, ଯିଏ ଜୀବମାନଙ୍କୁ ଏହି ଭବସାଗର ପାର କରାନ୍ତି।
ମହତ୍ତ୍ବ
ଏହି ସ୍ତୋତ୍ରଟି ଜୈନମାନେ ଋଷଭନାଥଙ୍କ ଆଶୀର୍ବାଦ ପାଇଁ ଆତ୍ମିକ ଉନ୍ନତି ଓ ବାଧା ଦୂର କରିବା ନିମିତ୍ତ ପାଠ କରନ୍ତି। 'ଅଜିତ' (ଅପରାଜିତ) ଓ 'ଶାନ୍ତି' ଦୁଇଟି ନାମର ସମାବେଶ ଦର୍ଶାଏ ଯେ ତୀର୍ଥଙ୍କର ଏକସଙ୍ଗେ ଅପରାଜିତ ଶକ୍ତି ଓ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଶାନ୍ତିର ମୂର୍ତ୍ତିମନ୍ତ।
ଜૈନ ଧର୍ମ ରୁ ଅଧିକ
ସବୁ ଦେଖନ୍ତୁସମ୍ପର୍କିତ ଶିକ୍ଷା
ସେହି ଶିକ୍ଷା, ବିଭିନ୍ନ ପରମ୍ପରାରେ ପ୍ରତିଧ୍ୱନିତ