श्री साई चालीसा

प्रथम साईंच्या चरणांत, माझे शीर नमन करतो. कशी शिर्डीत साईं आले, सर्व हकीकत सांगतो.

कोण आहे माता, पिता कोण, हे कोणीही जाणले नाही. कुठे जन्म साईंने धारण केला, प्रश्न पहेलीच राहिला.

कोणी म्हणे अयोध्येचे हे, रामचंद्र भगवान आहेत. कोणी म्हणे साईंबाबा, पवनपुत्र हनुमान आहेत.

कोणी म्हणे मंगलमूर्ती, श्री गजानन आहेत साईं. कोणी म्हणे गोकुलमोहन, देवकीनंदन आहेत साईं.

शंकर समजून अनेक भक्त, बाबांना भजत राहतात. कोणी म्हणे दत्ताचा अवतार, पूजा साईंची करतात.

काहीही माना त्यांना तुम्ही, पण साईं आहेत सच्चे भगवान. फार दयाळू, दीनबंधू, कित्येकांना दिले जीवनदान.

अनेक वर्षांपूर्वीची घटना, तुम्हाला सांगेन मी बात. कोणा भाग्यशालीची, शिर्डीत आली होती बारात.

आला सोबत त्याच्याच, एक अतिशय सुंदर बालक. आला, येऊन तेथेच वसला, पावन शिर्डी केले नगर.

अनेक दिवस भटकत राहिला, भिक्षा मागितली दारोदार. आणि दाखवली अशी लीला, जगात जी झाली अमर.

जसजसे वय वाढले, तसतशी वाढत गेली शान. घरोघरी होऊ लागले नगरात, साईंबाबांचे गुणगान.

दिग्दिगंतात घुमू लागले, मग साईंजींचे नाव. दीनदुःख्यांचे रक्षण करणे, हेच राहिले बाबांचे काम.

बाबांच्या चरणी जाऊन, जो म्हणतो मी निर्धन. दया त्याच्यावर होते त्यांची, उघडतात दुःखाचे बंधन.

कधी कोणी मागितली भिक्षा, द्या बाबा मला संतान. एवमस्तु म्हणून साईं, देत असत त्याला वरदान.

स्वतः दुःखी बाबा होतात, दीनदुःखी जनाचे पाहून हाल. अंतःकरण श्री साईंचे, सागरासारखे राहिले विशाल.

एक मद्रासी भक्त आला, घरचा फार मोठा धनवान. माल खजाना प्रचंड त्याचा, फक्त नव्हती संतान.

लागला मनवू साईंनाथाला, बाबा माझ्यावर दया करा. वादळाने हेलावलेली नाव, तुम्हीच माझी पार करा.

कुळदीपकाच्या अभावी, व्यर्थ आहे संपत्तीची माया. आज भिकारी बनून बाबा, शरण तुमच्या मी आलो.

द्या मला पुत्रदान, मी ऋणी राहीन जन्मभर. आणि कुणाची आस नाही मला, फक्त भरवसा आहे तुमच्यावर.

अनुनयविनय फार केला त्याने, चरणी ठेवून शीर. तेव्हा प्रसन्न होऊन बाबांनी, दिला भक्ताला हा आशीर्वाद.

'अल्लाह भले करील तुझे', पुत्रजन्म होईल तुझ्या घरी. कृपा होईल तुझ्यावर त्याची, आणि तुझ्या त्या बालकावरी.

आतापर्यंत कोणीही पाहिले नाही, साईंच्या कृपेचा पार. पुत्ररत्न देऊन मद्रासीला, धन्य केले त्याचे संसार.

तनमनाने जो भजे त्याचे, जगात होते उद्धार. सत्याला आंच नाही कोणती, सदा खोट्याचा होतो पराभव.

मी आहे सदा आधार त्याचा, सदा राहीन त्याचा दास. साईंसारखा प्रभू मिळाला, एवढीच कमी आहे का आस?

माझाही दिवस होता असा, मिळत नव्हती मला भाकरी. अंगावर कपडा दूर होता, उरली होती फक्त छोटी लंगोटी.

नदी समोर असूनसुद्धा, मी तहानलेलाच होतो. दुर्दिन माझे माझ्यावर, आगीचा वर्षाव करीत होते.

पृथ्वीखेरीज जगात, माझा काही आधार नव्हता. भिकारी बनून मी जगात, दारोदार ठोकर खात होतो.

अशात एक मित्र मिळाला, जो परम भक्त साईंचा होता. जंजाळांपासून मुक्त पण, या जगात तो माझ्यासारखाच होता.

बाबांच्या दर्शनासाठी, दोघांनी मिळून केला विचार. साईंसारख्या दयामूर्तीच्या, दर्शनाला झाले तयार.

पावन शिर्डी नगरीत जाऊन, पाहिली मस्त मूर्ती. धन्य जन्म झाला की आम्ही, जेव्हा पाहिली साईंची सूरती.

जेव्हापासून केले दर्शन आम्ही, दुःख सारे नाहीसे झाले. संकट सारे मिटले आणि, विपत्तींचा अंत झाला.

मान आणि सन्मान मिळाला, भिक्षेत आम्हाला बाबांकडून. प्रतिबिंबित झाले जगात, आम्ही साईंच्या आभेने.

बाबांनी सन्मान दिला आहे, मान दिला या जीवनात. याचाच आधार घेऊन मी, हसत जाईन जीवनात.

साईंच्या लीलेचा माझ्या, मनावर असा परिणाम झाला. वाटते जगाच्या कणाकणात, जणू ते भरले आहेत.

"काशीराम" बाबांचा भक्त, या शिर्डीत राहात होता. मी साईंचा साईं माझा, तो जगाला सांगत होता.

स्वतः सीकर वस्त्रे विकत होता, गाव नगर बाजारात. झंकारत होती त्याची हृदयतंतू, साईंच्या झंकारात.

स्तब्ध रात्र होती, झोपले होते, रजनीच्या आंचलीत चंद्रतारे. दिसत नव्हता हाताला हात, अंधारामुळे.

वस्त्रे विकून परतत होता, हाय! हाटातून "काशी". विचित्र मोठा योगायोग की त्या दिवशी, येत होता तो एकटाच.

वाटेत उभे राहिले त्याला, कुटिल, अन्यायी. मारा कापा लुटा याचीच, आवाज आला ऐकायला.

लुटून पीटून त्याला तेथून, कुटिल गेले पळून. आघातांनी, मर्माहत होऊन, त्याने गमावली शुद्ध.

खूप वेळ पडून राहिला तो, तेथेच त्या अवस्थेत. केव्हा कधी शुद्ध आली, त्याला क्षणभरात.

नकळत त्याच्या तोंडून, निघाले होते साईं. ज्याची प्रतिध्वनी शिर्डीत, बाबांना पडली ऐकू.

व्याकुळ झाले होते मन त्यांचे, बाबा गेले विकल होऊन. वाटे जणू सर्व घटना, घडली त्यांच्यासमोरच.

वेड्यासारखे इकडेतिकडे, मग बाबा भटकू लागले. समोर ज्या वस्तू आल्या, त्यांना पटकू लागले.

आणि धगधगत्या अंगार्यात, बाबांनी टाकला हात. झाले साशंक सर्व तेथे, पाहून तांडव नृत्य निराळे.

समजले सर्व लोक की कोणी, भक्त पडला आहे संकटात. व्याकुळ उभे होते सर्व तेथे, पडले होते आश्चर्यात.

त्याला वाचविण्यासाठीच, बाबा आज विकल आहेत. त्याच्याच वेदनेने वेदनाग्रस्त, त्यांचे अंतःकरण आहे.

इतक्यातच नियतीने आपली, विचित्रता दाखविली. पाहून जिला जनतेची, श्रद्धासरिता लहरली.

बेशुद्ध भक्ताला घेऊन, एक गाडी तेथे आली. समोर आपला भक्त पाहून, साईंच्या डोळ्यांत पाणी आले.

शांत, धीर, गंभीर सागरासारखे, बाबांचे अंतःकरण. आज न जाणे का राहून राहून, होत होते चंचल.

आज दयेची मूर्ती स्वतः, झाले होते उपचारी. आणि भक्तासाठी आज, देव बनले होते प्रतिहारी.

आज भक्तीच्या विषम परीक्षेत, यशस्वी झाला होता काशी. त्याच्याच दर्शनासाठी, उसळले होते नगरवासी.

जेव्हाही आणि जिथेही कोणी, भक्त पडेल संकटात. त्याचे रक्षण करण्यास बाबा, येतात क्षणभरात.

युगायुगाचे आहे सत्य हे, नाही कोणती नवी कहाणी. आपत्तीत सापडलेला भक्त जेव्हा होतो, येतो स्वतः अंतर्यामी.

भेदभावापासून दूर पुजारी, मानवतेचे होते साईं. जितके प्रिय हिंदू मुस्लिम, तितकेच होते शीख ख्रिश्चन.

भेदभाव मंदिर मशिदीचा, तोडून मोडून बाबांनी टाकला. राम रहीम सर्व त्यांचे होते, कृष्ण करीम अल्लाहताला.

घंटेच्या प्रतिध्वनीने गुंजले, मशिदीचे कोपरेकोपरे. मिळाले परस्पर हिंदू मुस्लिम, प्रेम वाढले दिवसेंदिवस दुप्पट.

चमत्कार होता किती सुंदर, ओळख या देहाने दिली. आणि नीमच्या कडूपणातही, गोडवा बाबांनी भरला.

सर्वांना प्रेम दिले साईंनी, सर्वांना समान प्रेम केले. जे काही ज्यानेही मागितले, बाबांनी त्याला तेच दिले.

अशा प्रेमळ शीलवानाचे, नाव सदा जो जपेल. पर्वतासारखे दुःख का नसो, क्षणभरात ते दूर होईल.

साईंसारखा दाता आम्ही, अरे, पाहिला नाही कोणी. ज्याच्या केवळ दर्शनानेच, सर्व विपत्ती दूर झाली.

तनात साईं, मनात साईं, साईं साईं भजा करा. आपल्या तनाची सुधबुध हरपून, त्यांची आठवण तुम्ही करा.

जेव्हा तू आपली आठवण सोडून, बाबांची आठवण करशील. आणि रात्रंदिवस बाबा बाबा, तू रटत राहशील.

तर बाबांना अरे! विवश होऊन, तुझी आठवण घ्यावीच लागेल. तुझी प्रत्येक इच्छा बाबांना, पूर्ण करावीच लागेल.

जंगलजंगल भटकू नको वेड्या, आणि शोधू नकोस बाबांना. एका जागी फक्त शिर्डीत, तू पावशील बाबांना.

धन्य जगात तो प्राणी आहे, ज्याने बाबांना पावले. दुःखात सुखात आठ प्रहर, साईंचेच गुण गायले.

कोसळोत संकटांचे पर्वत, चाहे वीजच पडो. साईंचे नाव घेऊन सदा तुम्ही, सर्वांसमोर ठाम राहा.

या वृद्धाची करामात ऐकून, तुम्ही व्हाल हैरान. थक्क राहिले ऐकून जिला, कितीतरी चतुर सुजाण.

एकदा शिर्डीत एक साधू, ढोंगी होता आला. भोळ्याभाळ्या नगरवासी, जनतेला होता फसवीत.

जडीबुट्ट्या त्यांना दाखवून, करू लागला तेथे भाषण. म्हणू लागला ऐका श्रोते, घर माझे आहे वृंदावन.

औषधी माझ्याकडे एक आहे, आणि विलक्षण आहे त्यात शक्ती. याच्या सेवनानेच, होते दुःखापासून मुक्ती.

जर मुक्त व्हावयाचे असेल तुम्हाला, संकटापासून आजारापासून. तर आहे माझे नम्र निवेदन, प्रत्येक पुरुषाला प्रत्येक स्त्रीला.

घ्या खरेदी हे तुम्ही याची, सेवनपद्धती आहेत वेगळ्या. जरी तुच्छ वस्तू आहे ही, गुण तिचे आहेत अतिशय भारी.

ज्यांना संततीचा हव्यास आहे येथे, जर माझी औषधी खातील. पुत्ररत्न होईल प्राप्त, अरे ते मनोरथ फळ पावतील.

औषधी माझी जो विकत घेणार नाही, जन्मभर पश्चात्ताप करेल. माझ्यासारखा प्राणी क्वचितच, अरे येथे येईल.

दुनिया दोन दिवसांचा मेळा आहे, मौज शौक तुम्हीही करा. जर यापासून मिळते सर्व काही, तुम्हीही हे घ्या.

आश्चर्य वाढत होते जनतेचे, पाहून याची कारस्तानी. आनंदित तोही मनोमन होता, पाहून लोकांची नादानी.

बातमी सांगण्यास बाबांना, धावत गेला एक सेवक. ऐकून भुवया ताणल्या आणि, विस्मरण झाले सर्व विवेक.

हुकूम दिला सेवकाला, त्वरित पकडून दुष्टाला आणा. किंवा शिर्डीच्या सीमेतून, कपटीला दूर हाका.

मी असताना भोळ्याभाळ्या, शिर्डीच्या जनतेला. कोण नीच असा जो, साहस करतो फसविण्याचा?

क्षणभरातच अशा ढोंगी, कपटी नीच लुटारूला. महानाशाच्या खोल गर्तेत, पोहोचवीन जन्मभरासाठी.

जरासा आभास मिळाला मदारी क्रूर कुटिल अन्यायीला. काळ नाचतो आहे आता डोक्यावर, राग आला साईंना.

क्षणभरात सर्व खेळ बंद करून, पळाला डोक्यावर पाय ठेवून. विचार करीत होता मनोमन, भगवान आता नाही खैर.

सत्य आहे साईंसारखा दानी, मिळणार नाही जगात. अंश ईश्वराचा साईंबाबा, त्यांना काहीही अवघड नाही जगात.

प्रेम, शील, सौजन्य इत्यादींचे, आभूषण धारण करून. वाढतो या जगात जो कोणी, मानवसेवेच्या मार्गावर.

तोच जिंकून घेतो जगाच्या, जनजनाचे अंतःकरण. त्याची एक उदासीच जगाला करते व्याकुळ.

जेव्हाजेव्हा जगात पापाचा भार, वाढत वाढत जातो. तो नष्ट करण्यासाठीच, अवतारी येतो.

पाप आणि अन्याय सर्व काही, या जगाचे हरून. दूर हाकून देतो दुनियेतील, दानवाला क्षणभरात.

प्रेमसुधेची धार बरसू, लागते या दुनियेत. गळ्यात गळे मिळू लागतात, जनजन आपसात.

अशाच अवतारी साईं, मृत्युलोकात येऊन. समतेचा हा पाठ शिकविला, सर्वांना आपलेपणा मिटवून.

नाव द्वारका मशिदीचे, ठेवले शिर्डीत साईंनी. दाप, ताप, संताप मिटविला, जे काही आले साईंनी.

सदा रामाच्या स्मरणात मग्न, बसले असत साईं. आठ प्रहर रामनाम, भजत असत साईं.

सुकी रुक्ष, ताजी वासी, चाहे किंवा असो पक्वान्न. सदा प्रेमाचे भुकेले साईंच्या, दृष्टीने सर्व समान.

प्रेम आणि श्रद्धेने आपली, जन जे काही देत असत. फार आवडीने ते अन्न, बाबा पावन करीत असत.

कधीकधी मन रिझविण्यासाठी, बाबा बागेत जात असत. आनंदित मनाने पाहून निसर्ग, छटा ते होत असत.

रंगबिरंगी फुले बागेची, हळूहळू हलत डुलत. ओसाड वैराण मनातही, प्रेमसलिल भरत असत.

अशा गोड वेळीही, दुःख आपत्ती विपत्तीने पीडित. आपल्या मनाची व्यथा सांगण्यास, जन राहत बाबांना वेढून.

ऐकून ज्यांची करुण कथा, कमळासारखे डोळे भरत असत. देऊन विभूती प्रत्येक व्यथा, शांती त्यांच्या हृदयात भरत असत.

जाणे काय अद्भुत शक्ती, त्या विभूतीत असत. जी कपाळी धारण करताच, दुःख सारे हरून घेत असे.

धन्य ते मानव ज्यांनी साक्षात दर्शन, बाबा साईंचे पाहिले. धन्य कमलहात त्यांचे ज्यांनी, चरणकमल स्पर्शिले.

काश! निर्भय तुम्हालाही, साक्षात साईं भेटले असते. वर्षानुवर्षे उद्ध्वस्त बाग आपली, पुन्हा आज फुलली असती.

जर पकडले असते मी चरण श्रीचे, सोडले नसते आयुष्यभर. मनवले असते मी नक्की त्यांना, जर रुसले असते साईं माझ्यावर.