Bharat Devotion
Embroidered artwork for ਸ਼੍ਰੀ ਰਾਮ ਚਾਲੀਸਾ: Embroidered Om symbol above a brass diya, marigolds and a temple spire at sunrise

ਸ਼੍ਰੀ ਰਾਮ ਚਾਲੀਸਾ

ਸ਼੍ਰੀ ਰਾਮ ਚਾਲੀਸਾ

ਇਹ ਰਾਮ ਚਾਲੀਸਾ ਭਗਵਾਨ ਰਾਮ ਦੀ ਸ਼ਲਾਘਾ ਵਿੱਚ ਰਚਿਆ ਗਿਆ ਇੱਕ ਭਗਤੀ ਗੀਤ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ 40 ਛੰਦ (ਚੌਪਾਈ) ਅਤੇ ਦੋ ਦੋਹੇ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਇਸਨੂੰ ਪੜ੍ਹਨ ਨਾਲ ਮਨ ਦੀ ਸ਼ਾਂਤੀ, ਭਗਤੀ ਅਤੇ ਮਨੋਕਾਮਨਾਵਾਂ ਦੀ ਪੂਰਤੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਤੁਕਾਂ

ਦੋਹਾ ਆਦੌ ਰਾਮ ਤਪੋਵਨਾਦਿ ਗਮਨਂ ਹਤ੍ਵਾਹ੍ ਮृਗਾ ਕਾਞ੍ਚਨਂ ਵੈਦੇਹੀ ਹਰਣਂ ਜਟਾਯੁ ਮਰਣਂ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਸਂਭਾषਣਂ ਬਾਲੀ ਨਿਰ੍ਦਲਂ ਸਮੁਦ੍ਰ ਤਰਣਂ ਲਙ੍ਕਾਪੁਰੀ ਦਾਹਨਮ੍ ਪਸ਼੍ਚਦ੍ਰਾਵਨਂ ਕੁਮ੍ਭਕਰ੍ਣਂ ਹਨਨਂ ਏਤਦ੍ਧਿ ਰਾਮਾਯਣਂ
|| Doha || Aadou Ram Tapovanadi Gamanam Hatva Mriga Kanchanam Vaidehi Haranam Jatayu Maranam Sugreeva Sambhashanam Bali Nirdalam Samudra Taranam Lankapuri Dahanam Pashchad Ravanam Kumbhakarnam Hananam Etaddhi Ramayanam

ਸ਼ਲੋਕ 1

ਚੌਪਾਈ ਸ਼੍ਰੀ ਰਘੁਬੀਰ ਭਕ੍ਤ ਹਿਤਕਾਰੀ ਸੁਨਿ ਲੀਜੈ ਪ੍ਰਭੁ ਅਰਜ ਹਮਾਰੀ
|| Chaupai || Shri Raghubeer Bhakt Hitkari Suni Leejai Prabhu Araj Hamari

ਸ਼ਲੋਕ 2

ਨਿਸ਼ਿ ਦਿਨ ਧ੍ਯਾਨ ਧਰੈ ਜੋ ਕੋਈ ਤਾ ਸਮ ਭਕ੍ਤ ਔਰ ਨਹਿਂ ਹੋਈ
Nishi Din Dhyan Dharai Jo Koi Ta Sam Bhakt Aur Nahin Hoi

ਸ਼ਲੋਕ 3

ਧ੍ਯਾਨ ਧਰੇ ਸ਼ਿਵਜੀ ਮਨ ਮਾਹੀਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਇਨ੍ਦ੍ਰ ਪਾਰ ਨਹਿਂ ਪਾਹੀਂ
Dhyan Dhare Shivji Man Maahin Brahma Indra Par Nahin Paahin

ਸ਼ਲੋਕ 4

ਜਯ ਜਯ ਜਯ ਰਘੁਨਾਥ ਕृਪਾਲਾ ਸਦਾ ਕਰੋ ਸਨ੍ਤਨ ਪ੍ਰਤਿਪਾਲਾ
Jai Jai Jai Raghunath Kripala Sada Karo Santan Pratipala

ਸ਼ਲੋਕ 5

ਦੂਤ ਤੁਮ੍ਹਾਰ ਵੀਰ ਹਨੁਮਾਨਾ ਜਾਸੁ ਪ੍ਰਭਾਵ ਤਿਹੂਁ ਪੁਰ ਜਾਨਾ
Doot Tumhar Veer Hanumana Jasu Prabhav Tihoon Pur Jana

ਸ਼ਲੋਕ 6

ਤੁਵ ਭੁਜਦਣ੍ਡ ਪ੍ਰਚਣ੍ਡ ਕृਪਾਲਾ ਰਾਵਣ ਮਾਰਿ ਸੁਰਨ ਪ੍ਰਤਿਪਾਲਾ
Tuv Bhujdand Prachand Kripala Ravan Mari Suran Pratipala

ਸ਼ਲੋਕ 7

ਤੁਮ ਅਨਾਥ ਕੇ ਨਾਥ ਗੋਸਾਈਂ ਦੀਨਨ ਕੇ ਹੋ ਸਦਾ ਸਹਾਈ
Tum Anath Ke Nath Gosain Deenan Ke Ho Sada Sahai

ਸ਼ਲੋਕ 8

ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਦਿਕ ਤਵ ਪਾਰ ਨ ਪਾਵੈਂ ਸਦਾ ਈਸ਼ ਤੁਮ੍ਹਰੋ ਯਸ਼ ਗਾਵੈਂ
Brahmadik Tav Par Na Pavain Sada Eesh Tumharo Yash Gavain

ਸ਼ਲੋਕ 9

ਚਾਰਿਉ ਵੇਦ ਭਰਤ ਹੈਂ ਸਾਖੀ ਤੁਮ ਭਕ੍ਤਨ ਕੀ ਲਜ੍ਜਾ ਰਾਖੀ
Chariu Ved Bharat Hain Sakhi Tum Bhaktan Ki Lajja Rakhi

ਸ਼ਲੋਕ 10

ਗੁਣ ਗਾਵਤ ਸ਼ਾਰਦ ਮਨ ਮਾਹੀਂ ਸੁਰਪਤਿ ਤਾਕੋ ਪਾਰ ਨ ਪਾਹੀਂ
Gun Gavat Sharad Man Maahin Surpati Tako Par Na Paahin

ਸ਼ਲੋਕ 11

ਨਾਮ ਤੁਮ੍ਹਾਰ ਲੇਤ ਜੋ ਕੋਈ ਤਾ ਸਮ ਧਨ੍ਯ ਔਰ ਨਹਿਂ ਹੋਈ
Nam Tumhar Let Jo Koi Ta Sam Dhanya Aur Nahin Hoi

ਸ਼ਲੋਕ 12

ਰਾਮ ਨਾਮ ਹੈ ਅਪਰਮ੍ਪਾਰਾ ਚਾਰਿਹੁ ਵੇਦਨ ਜਾਹਿ ਪੁਕਾਰਾ
Ram Nam Hai Aparampara Charihu Vedan Jahi Pukara

ਸ਼ਲੋਕ 13

ਗਣਪਤਿ ਨਾਮ ਤੁਮ੍ਹਾਰੋ ਲੀਨ੍ਹੋਂ ਤਿਨਕੋ ਪ੍ਰਥਮ ਪੂਜ੍ਯ ਤੁਮ ਕੀਨ੍ਹੋਂ
Ganapati Nam Tumharo Leenhon Tinko Pratham Poojya Tum Keenhon

ਸ਼ਲੋਕ 14

ਸ਼ੇष ਰਟਤ ਨਿਤ ਨਾਮ ਤੁਮ੍ਹਾਰਾ ਮਹਿ ਕੋ ਭਾਰ ਸ਼ੀਸ਼ ਪਰ ਧਾਰਾ
Shesh Ratat Nit Nam Tumhara Mahi Ko Bhar Sheesh Par Dhara

ਸ਼ਲੋਕ 15

ਫੂਲ ਸਮਾਨ ਰਹਤ ਸੋ ਭਾਰਾ ਪਾਵਤ ਕੋਉ ਨ ਤੁਮ੍ਹਰੋ ਪਾਰਾ
Phool Saman Rahat So Bhara Pavat Kou Na Tumharo Para

ਸ਼ਲੋਕ 16

ਭਰਤ ਨਾਮ ਤੁਮ੍ਹਰੋ ਉਰ ਧਾਰੋ ਤਾਸੋਂ ਕਬਹੁਁ ਨ ਰਣ ਮੇਂ ਹਾਰੋ
Bharat Nam Tumharo Ur Dharo Tason Kabahun Na Ran Mein Haro

ਸ਼ਲੋਕ 17

ਨਾਮ ਸ਼ਤ੍ਰੁਹਨ ਹृਦਯ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਾ ਸੁਮਿਰਤ ਹੋਤ ਸ਼ਤ੍ਰੁ ਕਰ ਨਾਸ਼ਾ
Nam Shatruhan Hriday Prakasha Sumirat Hot Shatru Kar Nasha

ਸ਼ਲੋਕ 18

ਲषਨ ਤੁਮ੍ਹਾਰੇ ਆਜ੍ਞਾਕਾਰੀ ਸਦਾ ਕਰਤ ਸਨ੍ਤਨ ਰਖਵਾਰੀ
Lakhan Tumhare Aagyakari Sada Karat Santan Rakhwari

ਸ਼ਲੋਕ 19

ਤਾਤੇ ਰਣ ਜੀਤੇ ਨਹਿਂ ਕੋਈ ਯੁਦ੍ਧ ਜੁਰੇ ਯਮਹੂਁ ਕਿਨ ਹੋਈ
Tate Ran Jeete Nahin Koi Yuddh Jure Yamahoon Kin Hoi

ਸ਼ਲੋਕ 20

ਮਹਾ ਲਕ੍ष੍ਮੀ ਧਰ ਅਵਤਾਰਾ ਸਬ ਵਿਧਿ ਕਰਤ ਪਾਪ ਕੋ ਛਾਰਾ
Maha Lakshmi Dhar Avatara Sab Vidhi Karat Paap Ko Chhara

ਸ਼ਲੋਕ 21

ਸੀਤਾ ਰਾਮ ਪੁਨੀਤਾ ਗਾਯੋ ਭੁਵਨੇਸ਼੍ਵਰੀ ਪ੍ਰਭਾਵ ਦਿਖਾਯੋ
Sita Ram Puneeta Gayo Bhuvaneshwari Prabhav Dikhayo

ਸ਼ਲੋਕ 22

ਘਟ ਸੋਂ ਪ੍ਰਕਟ ਭਈ ਸੋ ਆਈ ਜਾਕੋ ਦੇਖਤ ਚਨ੍ਦ੍ਰ ਲਜਾਈ
Ghat Son Prakat Bhai So Aai Jako Dekhat Chandra Lajai

ਸ਼ਲੋਕ 23

ਸੋ ਤੁਮਰੇ ਨਿਤ ਪਾਂਵ ਪਲੋਟਤ ਨਵੋ ਨਿਦ੍ਧਿ ਚਰਣਨ ਮੇਂ ਲੋਟਤ
So Tumre Nit Paanv Palotat Navo Niddhi Charnan Mein Lotat

ਸ਼ਲੋਕ 24

ਸਿਦ੍ਧਿ ਅਠਾਰਹ ਮਂਗਲ ਕਾਰੀ ਸੋ ਤੁਮ ਪਰ ਜਾਵੈ ਬਲਿਹਾਰੀ
Siddhi Atharah Mangal Kari So Tum Par Javai Balihari

ਸ਼ਲੋਕ 25

ਔਰਹੁ ਜੋ ਅਨੇਕ ਪ੍ਰਭੁਤਾਈ ਸੋ ਸੀਤਾਪਤਿ ਤੁਮਹਿਂ ਬਨਾਈ
Aurahu Jo Anek Prabhutai So Sitapati Tumhin Banai

ਸ਼ਲੋਕ 26

ਇਚ੍ਛਾ ਤੇ ਕੋਟਿਨ ਸਂਸਾਰਾ ਰਚਤ ਨ ਲਾਗਤ ਪਲ ਕੀ ਬਾਰਾ
Ichha Te Kotin Sansara Rachat Na Lagat Pal Ki Bara

ਸ਼ਲੋਕ 27

ਜੋ ਤੁਮ੍ਹਰੇ ਚਰਨਨ ਚਿਤ ਲਾਵੈ ਤਾਕੋ ਮੁਕ੍ਤਿ ਅਵਸਿ ਹੋ ਜਾਵੈ
Jo Tumhare Charan Chit Lavai Tako Mukti Avasi Ho Javai

ਸ਼ਲੋਕ 28

ਸੁਨਹੁ ਰਾਮ ਤੁਮ ਤਾਤ ਹਮਾਰੇ ਤੁਮਹਿਂ ਭਰਤ ਕੁਲ- ਪੂਜ੍ਯ ਪ੍ਰਚਾਰੇ
Sunahu Ram Tum Tat Hamare Tumhin Bharat Kul Poojya Prachare

ਸ਼ਲੋਕ 29

ਤੁਮਹਿਂ ਦੇਵ ਕੁਲ ਦੇਵ ਹਮਾਰੇ ਤੁਮ ਗੁਰੁ ਦੇਵ ਪ੍ਰਾਣ ਕੇ ਪ੍ਯਾਰੇ
Tumhin Dev Kul Dev Hamare Tum Guru Dev Praan Ke Pyare

ਸ਼ਲੋਕ 30

ਜੋ ਕੁਛ ਹੋ ਸੋ ਤੁਮਹੀਂ ਰਾਜਾ ਜਯ ਜਯ ਜਯ ਪ੍ਰਭੁ ਰਾਖੋ ਲਾਜਾ
Jo Kuchh Ho So Tumhin Raja Jai Jai Jai Prabhu Rakho Laja

ਸ਼ਲੋਕ 31

ਰਾਮਾ ਆਤ੍ਮਾ ਪੋषਣ ਹਾਰੇ ਜਯ ਜਯ ਜਯ ਦਸ਼ਰਥ ਕੇ ਪ੍ਯਾਰੇ
Rama Aatma Poshan Hare Jai Jai Jai Dasharath Ke Pyare

ਸ਼ਲੋਕ 32

ਜਯ ਜਯ ਜਯ ਪ੍ਰਭੁ ਜ੍ਯੋਤਿ ਸ੍ਵਰੂਪਾ ਨਿਗੁਣ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਅਖਣ੍ਡ ਅਨੂਪਾ
Jai Jai Jai Prabhu Jyoti Swaroopa Nirgun Brahma Akhand Anoopa

ਸ਼ਲੋਕ 33

ਸਤ੍ਯ ਸਤ੍ਯ ਜਯ ਸਤ੍ਯ- ਬ੍ਰਤ ਸ੍ਵਾਮੀ ਸਤ੍ਯ ਸਨਾਤਨ ਅਨ੍ਤਰ੍ਯਾਮੀ
Satya Satya Jai Satya Brat Swami Satya Sanatan Antaryami

ਸ਼ਲੋਕ 34

ਸਤ੍ਯ ਭਜਨ ਤੁਮ੍ਹਰੋ ਜੋ ਗਾਵੈ ਸੋ ਨਿਸ਼੍ਚਯ ਚਾਰੋਂ ਫਲ ਪਾਵੈ
Satya Bhajan Tumharo Jo Gavai So Nishchay Charon Phal Pavai

ਸ਼ਲੋਕ 35

ਸਤ੍ਯ ਸ਼ਪਥ ਗੌਰੀਪਤਿ ਕੀਨ੍ਹੀਂ ਤੁਮਨੇ ਭਕ੍ਤਹਿਂ ਸਬ ਸਿਦ੍ਧਿ ਦੀਨ੍ਹੀਂ
Satya Shapath Gauripati Keenheen Tumne Bhaktahin Sab Siddhi Deenheen

ਸ਼ਲੋਕ 36

ਜ੍ਞਾਨ ਹृਦਯ ਦੋ ਜ੍ਞਾਨ ਸ੍ਵਰੂਪਾ ਨਮੋ ਨਮੋ ਜਯ ਜਾਪਤਿ ਭੂਪਾ
Gyan Hriday Do Gyan Swaroopa Namo Namo Jai Jagpati Bhoopa

ਸ਼ਲੋਕ 37

ਧਨ੍ਯ ਧਨ੍ਯ ਤੁਮ ਧਨ੍ਯ ਪ੍ਰਤਾਪਾ ਨਾਮ ਤੁਮ੍ਹਾਰ ਹਰਤ ਸਂਤਾਪਾ
Dhanya Dhanya Tum Dhanya Pratapa Naam Tumhar Harat Santapa

ਸ਼ਲੋਕ 38

ਸਤ੍ਯ ਸ਼ੁਦ੍ਧ ਦੇਵਨ ਮੁਖ ਗਾਯਾ ਬਜੀ ਦੁਨ੍ਦੁਭੀ ਸ਼ਂਖ ਬਜਾਯਾ
Satya Shuddh Devan Mukh Gaya Baji Dundubhi Shankh Bajaya

ਸ਼ਲੋਕ 39

ਸਤ੍ਯ ਸਤ੍ਯ ਤੁਮ ਸਤ੍ਯ ਸਨਾਤਨ ਤੁਮਹੀਂ ਹੋ ਹਮਰੇ ਤਨ ਮਨ ਧਨ
Satya Satya Tum Satya Sanatan Tumhin Ho Hamare Tan Man Dhan

ਸ਼ਲੋਕ 40

ਯਾਕੋ ਪਾਠ ਕਰੇ ਜੋ ਕੋਈ ਜ੍ਞਾਨ ਪ੍ਰਕਟ ਤਾਕੇ ਉਰ ਹੋਈ
Yako Paath Kare Jo Koi Gyan Prakat Take Ur Hoi

ਸ਼ਲੋਕ 41

ਆਵਾਗਮਨ ਮਿਟੈ ਤਿਹਿ ਕੇਰਾ ਸਤ੍ਯ ਵਚਨ ਮਾਨੇ ਸ਼ਿਵ ਮੇਰਾ
Aavagaman Mitai Tihi Kera Satya Vachan Mane Shiv Mera

ਸ਼ਲੋਕ 42

ਔਰ ਆਸ ਮਨ ਮੇਂ ਜੋ ਲ੍ਯਾਵੈ ਤੁਲਸੀ ਦਲ ਅਰੁ ਫੂਲ ਚਢਾਵੈ
Aur Aas Man Mein Jo Lyavai Tulsi Dal Aru Phool Chadhavai

ਸ਼ਲੋਕ 43

ਸਾਗ ਪਤ੍ਰ ਸੋ ਭੋਗ ਲਗਾਵੈ ਸੋ ਨਰ ਸਕਲ ਸਿਦ੍ਧਤਾ ਪਾਵੈ
Saag Patra So Bhog Lagavai So Nar Sakal Siddhata Pavai

ਸ਼ਲੋਕ 44

ਅਨ੍ਤ ਸਮਯ ਰਘੁਬਰ ਪੁਰ ਜਾਈ ਜਹਾਁ ਜਨ੍ਮ ਹਰਿ ਭਕ੍ਤ ਕਹਾਈ
Ant Samay Raghubar Pur Jai Jahan Janam Hari Bhakt Kahai

ਸ਼ਲੋਕ 45

ਸ਼੍ਰੀ ਹਰਿ ਦਾਸ ਕਹੈ ਅਰੁ ਗਾਵੈ ਸੋ ਵੈਕੁਣ੍ਠ ਧਾਮ ਕੋ ਪਾਵੈ
Shri Hari Das Kahai Aru Gavai So Vaikunth Dham Ko Pavai

ਸ਼ਲੋਕ 46

ਦੋਹਾ ਸਾਤ ਦਿਵਸ ਜੋ ਨੇਮ ਕਰ ਪਾਠ ਕਰੇ ਚਿਤ ਲਾਯ ਹਰਿਦਾਸ ਹਰਿਕृਪਾ ਸੇ ਅਵਸਿ ਭਕ੍ਤਿ ਕੋ ਪਾਯ
Doha Saat Divas Jo Nem Kar Paath Kare Chit Lay Haridas Harikripa Se Avasi Bhakti Ko Pay

ਸ਼ਲੋਕ 47

ਰਾਮ ਚਾਲੀਸਾ ਜੋ ਪਢੇ ਰਾਮਚਰਣ ਚਿਤ ਲਾਯ ਜੋ ਇਚ੍ਛਾ ਮਨ ਮੇਂ ਕਰੈ ਸਕਲ ਸਿਦ੍ਧ ਹੋ ਜਾਯ
Ram Chalisa Jo Padhe Ramcharan Chit Lay Jo Ichha Man Mein Karai Sakal Siddh Ho Jay

ਸ਼ਲੋਕ 48

Worship Guidelines & Chanting Benefits (Phalashruti)

Auspicious Day

ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਜਾਂ ਸ਼ੁਭ ਤਿਥੀਆਂ 'ਤੇ

Best Time (Muhurta)

ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵੇਲਾ ਜਾਂ ਸੰਝ ਵੇਲੇ

Sacred Offerings

ਘਿਓ ਦਾ ਦੀਵਾ, ਧੂਫ਼, ਤਾਜ਼ੇ ਫੁੱਲ ਅਤੇ ਜਲ

Spiritual Benefits (Phalashruti)
  • ਮਾਨਸਿਕ ਸ਼ਾਂਤੀ ਅਤੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਸੁੱਖ-ਸ਼ਾਂਤੀ
Chanting Practice:Reciting 1 to 11 times daily for 40 consecutive days is traditionally practiced for resolution of difficulties.

ਪਿਛੋਕੜ

ਇਹ ਰਚਨਾ ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸੰਤ ਤੁਲਸੀਦਾਸ ਨਾਲ ਜੋੜੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਰਾਮਚਰਿਤਮਾਨਸ ਵੀ ਲਿਖਿਆ। ਰਾਮ ਚਾਲੀਸਾ ਨੂੰ ਅਕਸਰ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਪਾਠ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਰਾਮ ਨਵਮੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਰਾਮ-ਸਬੰਧੀ ਤਿਉਹਾਰਾਂ 'ਤੇ। ਇਹ ਰਾਮ ਭਗਤੀ ਪਰੰਪਰਾ ਦਾ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹਿੱਸਾ ਹੈ।

ਇਸ ਪਾਠ ਬਾਰੇ

ਰਚੇਤਾ: Haridas

ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਜਾਣਦੇ ਹੋ?

ਢਾਂਚਾ

ਇਹ ਰਚਨਾ ਇੱਕ ਦੋਹੇ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜੋ ਰਾਮਾਇਣ ਦੀਆਂ ਮੁੱਖ ਘਟਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕੋ ਸਤਰ ਵਿੱਚ ਸਮੇਟਦੀ ਹੈ, ਫਿਰ ਚੌਪਾਈਆਂ (ਚਾਰ-ਸਤਰੀ ਬੰਦ) ਦੀ ਲੜੀ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਦੁਬਾਰਾ ਦੋਹਾ ਹੈ। ਇਹ ‘ਰਾਮ ਚਾਲੀਸਾ’ ਦਾ ਰਵਾਇਤੀ ਰੂਪ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ੪੦ ਚੌਪਾਈਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਪਰ ਇੱਥੇ ੪੫ ਚੌਪਾਈਆਂ (ਬੰਦ ੧-੪੫) ਅਤੇ ਦੋ ਦੋਹੇ ਹਨ।

ਰਾਮਾਇਣ ਸਾਰ

ਪਹਿਲੇ ਦੋਹੇ ਵਿੱਚ ਰਾਮਾਇਣ ਦੀਆਂ ਅੱਠ ਮੁੱਖ ਘਟਨਾਵਾਂ ਗਿਣੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ: ਰਾਮ ਦਾ ਤਪੋਵਨ ਜਾਣਾ, ਸੋਨੇ ਦੇ ਹਿਰਨ ਦਾ ਵਧ, ਸੀਤਾ ਹਰਨ, ਜਟਾਯੂ ਮਰਨ, ਸੁਗਰੀਵ ਮਿਲਣ, ਬਾਲੀ ਵਧ, ਸਮੁੰਦਰ ਪਾਰ ਕਰਨਾ, ਲੰਕਾ ਦਹਿਨ, ਰਾਵਣ ਅਤੇ ਕੁੰਭਕਰਣ ਦਾ ਵਧ। ਇਹ ਇੱਕ ਸੰਖੇਪ ਪਰ ਸੰਪੂਰਨ ਸੂਚੀ ਹੈ।

ਭਗਤੀ ਅਤੇ ਸ਼ਕਤੀ

ਇਸ ਰਚਨਾ ਵਿੱਚ ਰਾਮ ਨੂੰ ‘ਨਿਗੁਣ ਬ੍ਰਹਮ’ (ਗੁਣਾਂ ਤੋਂ ਪਰੇ ਬ੍ਰਹਮ) ਅਤੇ ‘ਜੋਤਿ ਸਰੂਪ’ (ਚੇਤਨਾ ਦਾ ਰੂਪ) ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਨਾਲ ਹੀ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਕ੍ਰਿਪਾ ਅਤੇ ਭਗਤਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਰੱਖਿਆ ‘ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਹਨੂੰਮਾਨ, ਸ਼ਿਵ, ਬ੍ਰਹਮਾ, ਇੰਦਰ, ਲਕਸ਼ਮਣ, ਭਰਤ, ਸ਼ਤਰੁਘਨ, ਗਣੇਸ਼, ਸ਼ੇਸ਼ਨਾਗ, ਮਹਾਲਕਸ਼ਮੀ, ਭੁਵਨੇਸ਼ਵਰੀ, ਸੀਤਾ, ਅਤੇ ਸਰਸਵਤੀ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਹੈ, ਜੋ ਇਸਨੂੰ ਇੱਕ ਵਿਆਪਕ ਭਗਤੀ-ਗੀਤ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ।

ਫਲ ਅਤੇ ਵਿਧੀ

ਅੰਤਲੇ ਦੋਹੇ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਜੇ ਕੋਈ ਸੱਤ ਦਿਨ ਨੇਮ ਨਾਲ ਇਸ ਦਾ ਪਾਠ ਕਰੇ, ਤਾਂ ਉਸਨੂੰ ਭਗਤੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ (ਬੰਦ ੪੦-੪੫) ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੇ ਪਾਠ ਦੇ ਲਾਭ ਦੱਸੇ ਗਏ ਹਨ: ਗਿਆਨ ਪ੍ਰਾਪਤੀ, ਜਨਮ-ਮਰਨ ਦੇ ਚੱਕਰ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ, ਅਤੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਰਘੁਬਰ ਪੁਰ (ਰਾਮ ਦੇ ਲੋਕ) ਜਾਂ ਵੈਕੁੰਠ ਧਾਮ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਤੁਲਸੀ ਦਲ ਅਤੇ ਫੁੱਲ ਚੜ੍ਹਾਉਣ ਦਾ ਵੀ ਜ਼ਿਕਰ ਹੈ।

ਰਚਨਾ ਦਾ ਸਰੋਤ

ਆਖਰੀ ਚੌਪਾਈ (੪੫) ਵਿੱਚ ‘ਹਰਿਦਾਸ’ ਨਾਮ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਰਚਨਾ ਦੇ ਰਚਣਹਾਰ ਜਾਂ ਭਗਤ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਰਵਾਇਤੀ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਤੁਲਸੀਦਾਸ ਦੁਆਰਾ ਰਚਿਤ ‘ਰਾਮ ਚਾਲੀਸਾ’ ਦਾ ਇੱਕ ਰੂਪ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਸ ਵਿੱਚ ੪੦ ਦੀ ਬਜਾਏ ੪੫ ਚੌਪਾਈਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਇਸਨੂੰ ਵਿਲੱਖਣ ਬਣਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ।

Rama ਦੀ ਸੰਪੂਰਨ ਸਤੁਤੀ ਅਤੇ ਪਾਠ

Rama

Rama ਦਾ ਸਭ ਵੇਖੋ →

ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਤੋਂ ਹੋਰ

ਸਭ ਵੇਖੋ