అచ్యుతశతకమ్

వేదాంత దేశికులచే రచించబడింది. ముప్పై ముగ్గురు దేవతలకు ప్రభువు, తన దాసులకు సత్యసంధుడు (విశ్వసనీయుడు), గరుడ నదీ తీరాన తమాల వృక్షము వంటివాడు, అహీంద్రనగరములోని ఔషధ గిరిపై సాటిలేని ఉత్తమ గజము వంటివాడు మరియు నిశ్చలమైన జ్యోతి స్వరూపుడైన అచ్యుతునికి ప్రణామాలు.

తన దాసుల పట్ల ఎల్లప్పుడూ సత్యసంధుడవై ఉండే ఓ ప్రభూ! స్వయంభూ బ్రహ్మ దేవుని పత్నియైన సరస్వతీ దేవి యొక్క మనోహరమైన వాక్కుతో కూడిన ఈ స్తుతిని, పంజరంలో ఉన్న చిలుక పలుకుల వలె పసివాడనైన నేను గానం చేస్తున్నాను; దీనిని స్వీకరించి నాపై నీ కృపను కురిపించుము.

నీ దాసులకు సత్యస్వరూపుడవైన ఓ ప్రభూ! సాధారణ జలం గంగా ప్రవాహంలో కలవగానే పవిత్రమైనట్లుగా, నా అపవిత్రమైన వాక్కు కూడా నీ కీర్తి అనే చంద్రకాంతిలో పరిశుద్ధమగుగాక.

ఓ దేవరాజా! పూజనీయమైన వేదాల నడుమ ప్రతిష్ఠితమైన ఈ అజ్ఞానపు లేదా శిశుసదృశమైన స్తుతి, నీ దివ్య సభను తగిన విధంగా అలంకరించుగాక.

ఓ అచ్యుతా! మా గురువుల నాలుకలనే సింహాసనంపై ఆసీనుడవై, పరమ సత్యాన్ని ప్రబోధిస్తూ, నీవు మా అజ్ఞానాన్ని తొలగిస్తున్నావు.

ఓ అచ్యుతా! గురువుల హృదయాలలో గంగా తరంగాలపై పూర్ణచంద్రునిలా నీవు ప్రకాశిస్తావు. కానీ రాగద్వేష మలినమైన మనసులో క్షణమైనా నీవు నిలవవు; మురికి నీటిలో హంస నివసించనట్లే.

నిన్ను శరణుజొచ్చిన వారికి సత్యసంధుడవైన ఓ ప్రభూ! నీవు శాస్త్రాల ద్వారా మాత్రమే తెలియదగినవాడవైనప్పటికీ, నీ మహిమ గోపికల ఎదుట స్పష్టంగా వ్యక్తమైంది. భక్తిగల హృదయాలకు నీవు సులభంగా లభిస్తావు, కానీ సంశయాత్ములకు మాత్రం చాలా దూరంలో ఉంటావు.

శరణాగతులకు సత్యసంధుడవైన ఓ ప్రభూ! సమస్త దోషరహితుడు, సచ్చిదానంద స్వరూపుడు మరియు త్రివిధ పరిచ్ఛేదములను (దేశ, కాల, వస్తు) మించినవాడవైన నీ మహిమను నూరు ఉపనిషత్తులు గానం చేస్తున్నాయి.

నిర్దోషమైన కాంతితో ప్రకాశించే అహీంద్రనగర నాథా! నీవు సమస్త కార్యములను చేస్తావు కానీ నిన్ను ఎవరూ సృష్టించలేదు; నీవు అందరినీ స్థాపిస్తావు కానీ నిన్ను ఎవరూ స్థాపించలేరు; నీవు సమస్తాన్ని లయం చేస్తావు కానీ నీవు ఏనాటికీ నశించవు.

ఓ అచ్యుతా! అణువు కంటే సూక్ష్మమైనవాడవైనప్పటికీ, సమస్త విశ్వాన్ని ధరించే నీ శక్తి అనంతమైనది. అందువల్లనే, నీవు ప్రతి వస్తువులోనూ వ్యాపించి ఉన్నావని మరియు ఎక్కడైనా నిరర్గళంగా ఉంటావని వేదాలలో వినబడుతోంది.

ఓ అచ్యుతా! సమస్తాన్ని భరించడం, నియంత్రించడం మరియు తనదిగా కలిగి ఉండడమనే నియమంలో నిలిచి, నీవు సర్వ శరీరాలకు ఆత్మగా (సర్వతనువు) ఉన్నావు. కారణ మరియు కార్య రూపాలలో నిన్ను నీవు వ్యక్తపరుచుకుంటూ, నీవు ఒక్కడివే సర్వముగా ఉన్నావని వేదాలలో వినబడుతోంది.

ఆశ్చర్యకరమైన శక్తి గల ఓ అచ్యుతా! పురుషుడిని (జీవాత్మను), ప్రకృతిని నీ శరీరంగా చేసుకొని, నీవు ఈ జగత్తుకు ఉపాదాన కారణమవుతున్నావు. మరియు నీ దివ్య సంకల్పం చేత, నీవే దీనికి నిమిత్త కారణం కూడా అవుతున్నావు.

ఓ అచ్యుతా! వివిధ గుణాలు కలిగిన విత్తనాల పెరుగుదలకు నీరు సాధారణ కారణమైనట్లే, నీ దివ్య లీల సృష్టికి సాధారణ కారణం. బ్రహ్మ నుండి స్థావర వస్తువుల వరకు జీవుల మధ్య భేదాలు వారి స్వంత కర్మ ద్వారా నిర్ణయించబడతాయి.

ఓ అచ్యుతా! పురుష రూపాలన్నీ నీ దివ్య స్వరూపాలు, స్త్రీ రూపాలన్నీ లక్ష్మీదేవి స్వరూపాలు. మీ ఇద్దరి కంటే శ్రేష్ఠులైనవారు ఎవరూ లేరు. స్వయంగా లక్ష్మీదేవియే నీకు సొంతమైనప్పుడు, ఇక ఇతరుల గురించి చెప్పేదేముంది!

ఓ ప్రభూ! నిజానికి నీకు సమానుడు గానీ, నీకంటే అధికుడు గానీ ఎవరూ లేరు. నీవు ఒక్కడివే సర్వ లోకాలకు శరణ్యుడవు. ఇదే జ్ఞానము యొక్క సారం. ఈ సత్యాన్ని గ్రహించిన తరువాత, పరమేశ్వరుడు తప్ప ఇతర దేవతలను గూర్చిన చింత నిరర్థకము.

ఓ ఫణీంద్రపురాధిపతీ (దేవనాథా)! నీ ఆజ్ఞ బ్రహ్మ వంటి ముఖ్య దేవతలకు కూడా అతిక్రమించరాని శక్తి కలిగి ఉంది. నీవు రక్షించే వారిలో దాని ఫలం స్పష్టంగా, సమృద్ధిగా వ్యక్తమవుతుంది.

ఓ దాససత్యా (భక్తులకు సదా సత్యసంధుడా)! సమస్త నియమాలు, క్రతువులు నిన్నే లక్ష్యంగా చేసుకుని నిర్వహించబడతాయి. శ్రాద్ధ కర్మకు ఆహ్వానించబడిన బ్రాహ్మణుల ధ్యానం చేత పవిత్రమైన హవిస్సును, దేవతలు నీ ద్వారా మాత్రమే స్వీకరిస్తారు.

ఓ అచ్యుతా! ఈ విధంగా పూజించబడే నీవు, పరమపదంలో ఎల్లప్పుడూ వేంచేసి ఉండకపోతే, వివిధ కల్పాలలో చేసిన కర్మాచరణల ఫలాలను మరెవరు ప్రదానం చేస్తారు?

ఓ నతాసత్యా (నమస్కరించే వారికి సత్యస్వరూపుడా)! బంగారు తీగను పోలిన శ్రీలక్ష్మీదేవితో కూడి, కల్పవృక్షం వలె కోరిన కోరికలన్నింటినీ తీరుస్తూ, నీ చల్లని నీడతో ముల్లోకాల త్రివిధ తాపాలను తొలగిస్తున్నావు.

ఓ నతాసత్యా! నీవు ఒక్కడివే సమస్త ఆగమాల (శాస్త్రాల) పరమ లక్ష్యము, సర్వ దేవతల అంతరాత్మవు, సకల ఫలప్రదాతవు మరియు మానవాళి అంతటికీ నిజమైన సమభావము కలవాడవు.

ఈ విధంగా, అందరి పట్ల సమభావము కలిగి, సత్యమునందు స్థిరపడి, నిత్య పరిపూర్ణుడవైన ఓ దాససత్యా...