అతిమానుషస్తవః
61 శ్లోకాల అతిమానుష స్తవం: రాముడు మరియు కృష్ణుడు వంటి మానవ రూపాలలో ప్రభువు చేసిన అతిమానుష కార్యాలను విస్మయంతో స్తుతించి, వినయపూర్వక శరణాగతితో ముగుస్తుంది.
శ్లోకాలు
శ్రీమంతుడైన హయగ్రీవునకు నమస్కారము. శ్రీమంతుడైన రామానుజునకు నమస్కారము. శుభమగు గాక.
శ్లోకం 1
శ్రీవత్సము అను చిహ్నముతో కూడిన వారి (భగవంతుని) మంగళమయమైన వాక్కులను మేము ధ్యానించెదము. ఎందుకనగా, వారి వాక్కులు త్రయీ (వేదముల) కంఠమున (మధ్య) మంగళసూత్రముగా (మంగళ ప్రదముగా) నేర్పడును.
శ్లోకం 2
అతిమానుషమైన శీలము, వర్తనము, వేషము, దేవతలను కూడా మించిన పరాక్రమము మరియు ప్రతాపముతో, సర్వలోకములతో సమానత్వమును అతిక్రమించినదైన వైష్ణవ వైభవము యొక్క అవతారమును నేను కోరుచున్నాను.
శ్లోకం 3
చరణారవిందముల నుండి స్రవించుచున్న మకరందరసభరితమైన ప్రవాహమును పోలిన కిరణములు శ్రేయస్సును ప్రసాదించుగాక! ఆ కిరణములు పరమపదమున (పరమ ధామమున) ఉత్పన్నమైనవి. ఆ పరమపదము, 'ఉత్స' (ఊట) అని శ్రుతిచే ప్రసిద్ధమైనది, మరియు మంగళకరమైన రంగమునకు (శ్రీరంగమునకు) నిలయమైనది.
శ్లోకం 4
శ్రీమంతుడైన పరాంకుశముని (ఆళ్వారు) యొక్క హృదయమున నివాసముచేత, ఆయన యందు కలిగిన అనురాగరసమును సులభముగా పొంది, నేటికిని (అనగా ఇప్పటికిని) అనవరతముగా ఆయనయందు ఉద్భవించిన ప్రేమయోగముతో కూడిన శ్రీరంగరాజు యొక్క చరణారవిందములను మేము ఉద్ధరించుచున్నాము (ధ్యానించుచున్నాము).
శ్లోకం 5
వజ్రము, ధ్వజము, అంకుశము, అమృతకలశము, ఛత్రము, పద్మము మొదలగు చిహ్నములతో అందముగా అలంకరింపబడిన, అంతర్భాగమందు ప్రకాశించునట్టి, పాదముల నుండి శిరస్సు వరకు వ్యాపించిన మణిదీప్తితో కూడిన శ్రీరంగి (శ్రీరంగనాథుని) యొక్క రెండు పాదములను శరణముగా ఆశ్రయించెదము.
శ్లోకం 6
శ్రీరంగరాజు యొక్క పాదములను నేను స్తుతించుచున్నాను. ఏ పాదముల యొక్క ఒక్కడైన (వామనావతారమున) త్రివిక్రమలీలలో సమస్తమైన భూమిని, పర్వతములతో సహితముగా, చెదరి పడియున్న స్థూలమైన అవలగ్నముల (ఇసుక రేణువుల) వలె నిమ్నోన్నతములుగా (అణిచి) త్రొక్కెనో ఆ పాదములు.
శ్లోకం 7
ఓ భగవంతుడా! జ్ఞానము, బలము, ఐశ్వర్యము, పరాక్రమము, శక్తి, తేజస్సు అను ఆరు గుణములు సంపూర్ణముగా స్వీకరించి, నీవు నాలుగు విధములుగా (అవతారములుగా) విభజింపబడి, నీ అనురాగముచే భక్తుడైన జనుని అనుగ్రహించితివి.
శ్లోకం 8
ఓ దేవా! నీవు ఎల్లప్పుడూ మంగళకరమైన గుణములకు ఆశ్రయమై, అన్ని దోషములకు అతీతమై, శాశ్వతమైన స్థానమును కలిగి ఉన్నావు. అందుచేతనే శాస్త్రములు ఆ ధామమును ఇచ్చట (లోకమున) విశ్వమునకు విరుద్ధమైన రూపముగా చెప్పును. అదే కారణముచే దానిని శబ్దరహితము, రూపరహితము అని కూడా చెప్పుదురు.
శ్లోకం 9
శబ్దము మొదలగునవి ఇహలోకమున (ప్రపంచమున) ఇంద్రియములకు గోచరమగును. నీవు ఆ ఇంద్రియవిషయములకు వ్యతిరేకమైన (ప్రత్యనీకమైన) వైభవముతో కూడి, ఇంద్రియాతీతుడవు. అందుచే నీకు దర్శనము (ప్రత్యక్ష జ్ఞానము) ఏదియును లేదు. అందుచేనే వాక్కు మరియు మనస్సునకు కూడ నీవు గోచరముకావు.
శ్లోకం 10
ఇట్లు ఉన్న స్థితిలో, నీ యొక్క ఉపాశ్రయణము (నిన్ను ఆశ్రయించుట) అను ఉపాయమును ఏ ప్రమాణముచేతను పొందలేము. ఒకవేళ నీవు అమర్త్యులలోను, మనుజులలోను మొదలగు యోనులలో ఇచ్ఛావిహారముతో అవతరించియుండకపోతే, ఆ ఉపాయము లభించియే ఉండదు.
శ్లోకం 11
ఓ దయాసముద్రుడా! ఈ నీ శీలము ఏమిటి? జగదండము మధ్యనున్న అల్పమైన, సామాన్యజనపదమున (మనుష్యలోకమున) అత్యంత క్షుద్రుడైన మనుజుని కొరకు నీవు ప్రయత్నము చేసి, ఇచట అవతరించి, కన్నులకు గోచరమైతివి.
శ్లోకం 12
నీవు మహాపాతకము నుండి ఎవనిని (అహల్యను) ఉద్ధరించితివో, మరియు ఎవడు (గౌతముడు) నీ పాదజలముచే పవిత్రమైన శిరస్సు కలిగి ఉన్నాడో, ఆయనను (అహల్యను) నీవు స్తుతించుచున్నావు, మరియు వరమును కోరుచున్నావు. ఓహో! నీ క్రీడావిధానము విలక్షణమైన లక్షణములతో కూడినది.
శ్లోకం 13
నీ క్రీడావిధానమునకు సాధనమైన యా మాయ ఎవరిని మోహింపజేయదు? ఓ మనుష్యసింహరూపుడా! నీ తేజస్సు యొక్క అంశముచే శివుడు శరభుడై, మరియు శలభుడు (నీ ముందు) అయ్యెను.
శ్లోకం 14
త్రిపురసంహారమున నీవు ఎవని (శివుని) ఆత్మతత్త్వముగా అంగీకరించితివో, మరియు నీ శక్తిచే ప్రేరితమైన బాణముచే ఎవడు విజయుడైనాడో, ఆయనతో (శివునితో) దక్షయాగమున నీవు పరాజితుడవైతివి. జయాపజయాదులకు లోబడిన విషయములలో నీ ఇచ్ఛానుసారము తిరుగుట సమంజసమే.
శ్లోకం 15
చిన్నిబాలుడవై, మిక్కిలి సూక్ష్మమైన శరీరముతో మర్రి ఆకుపై శయనించి, సమస్త జగత్తును వికాసముతో (నిర్వహించుచు) ధరించితివి. ఈ తర్కింపరాని నీ ఐశ్వర్యమును, వ్యాజము లేకుండా, ఇచ్చట అవతరించి ఎందుకు ప్రస్తావించుచున్నావు?
శ్లోకం 16
బ్రహ్మ, శివుడు మొదలగు వారి లెక్కింపు సూర్యపంక్తియందు లెక్కింపబడుట, అదితి యొక్క పుత్రత్వము వలన ఇంద్రుని అనుజుడు (ఉపేంద్రుడు) అను భావము, ఇక్ష్వాకు వంశము మరియు యదువంశమున జన్మించుట - ఇవన్నియు సాటిలేని పరమపదస్వరూపుడగు నీకు (భగవంతునికి) స్తుత్యమైనవి.
శ్లోకం 17
నీచే నిర్మింపబడి, నీ ఉదరమున నున్న ముల్లోకమును నీవు తప్ప మరెవ్వరు పొందగలరు? భిక్షాటన మొదలగు ఉపాయములేమిటి? ఈ లోకముల మధ్య నీవు (త్రివిక్రమ రూపమున) అడుగు వేయకపోతే, నీ విక్రమములచే వేదము ఎట్లు అలంకరింపబడును?
శ్లోకం 18
నేను ఒక విషయము అడుగుచున్నాను. రామావతారమున నీవు మాయామృగము (బంగారు లేడి) వశుడవై, మనుష్యత్వమును అనుసరించి, సీతావియోగముచే వశుడవై, ఆ మాయామృగము యొక్క గతిని తెలియక, అప్పుడు పరమగతిని (మోక్షమును) నీ స్వయమునకు ఎట్లు ఇచ్చుకొంటివి?
శ్లోకం 19
క్షతము కాని యోగమార్గముతో కూడిన, అధమముగా (పాపముగా) భావింపబడని జటాయువును, పశువు (పక్షి) అయినప్పటికీ, మోక్షమార్గమున నియోగించుటకు నీవు సమర్థుడవు. అట్లు నీవు తెలిసినప్పుడు, సీతాదేవిని పొందలేక, వ్యథితుడవై వెదకుచు ఎట్లు తిరిగితివి?
శ్లోకం 20
ఏడు సాలవృక్షములు, పర్వతములు, సరస్సులు, పాతాళములు మొదలగు వానిని ఒకే బాణముతో నిర్దాక్షిణ్యముగా త్రుంచిన నీవు, ఒక్క వాని (వాలిని) చంపుటలో అలసిన కపిరాజు (సుగ్రీవుడు) చే త్రోయబడిన వానరమును (హనుమంతుని) సహాయకుడుగా ఎట్లు భావించితివి?
శ్లోకం 21
నీకు దాసుడు, సఖుడు అయిన వానరేంద్రుడు (సుగ్రీవుడు), తన శత్రువైన వానరమును (వాలిని) క్రోధముచే చంపగోరి, నీ ప్రేమచే కలతచెందిన బుద్ధితో ఉండగా, ఆ వానరేంద్రుని నమ్మించి, వెంటనే సాలవృక్షములు, పర్వతములను భేదించితివి.
శ్లోకం 22
లేదా, ఒకవేళ నీవు మృగయువు వలె మృగమును వేటాడి (మాయామృగమును) చంపితివి, శత్రువధకు అభిముఖుడవై కాదు. ఓ రాఘవా! నీ వంశమున పుట్టిన వారికి ఇది తగినదే. ఎందుకనగా, తిర్యక్కుల (పశుపక్ష్యాదుల) యెడల శత్రుత్వముతో వ్యవహరించుట సరియైనది కాదు.
శ్లోకం 23
ఓ రామా! నీవు మానుషమైన చరితమును నడపుటకు ప్రవర్తించినను, దేవతలను మించిన చరితమును ఎందుకు చేసితివి? ఓ నాథా! సముద్రమునందు వానరులచే నడపబడిన శిలలతో సేతువును కట్టితివి - ఇది ఎట్టి విచిత్రమో!
శ్లోకం 24
మనుజత్వము అను ఆభరణముతో కూడిన పరాక్రమముచే నీవు వరుణరాజును అనుగ్రహించి, దేవుని వరమును గెలిచితివి. దశరథుని పుత్రుడవై (అవతరించి) బ్రహ్మ, రుద్రుడు మొదలగు దేవతలచే స్తుతింపబడి, నీవు ఇంద్రజిత్తుచే గెలువబడితివి.
శ్లోకం 25
నీవు సముద్రమును ఈదలేదు, రాక్షసేంద్రుని (రావణుని) గెలువలేదు, అతని బలాబలమును తెలియలేదు. అప్పుడు నిస్సంశయుడవై అతని పదమున (స్థానమున) వెంటనే అతని అనుజుడైన విభీషణుని ఎట్లు అభిషేకించితివి?
శ్లోకం 26
నీవు దక్షిణ సముద్రతీరమున నివసించుచు, దూరమున ఉత్తర సముద్రమునందలి మహా ద్వీపమున ఉన్న దైత్యులను (రావణాదులను) నీ ఒక్క బాణముచే భస్మము చేయుటకు సమర్థుడవు. అయినను ఈ లంకయందు ఉండి, వారిని భస్మము చేయలేదు కదా!
శ్లోకం 27
నీచే మథింపబడిన ఆ సముద్రుడు, త్రిలోకమున ప్రసిద్ధమైన తన స్వభావనియమమును విడిచి, అశ్వము, అప్సరస, విషము, అమృతము, చంద్రుడు, పారిజాతము, లక్ష్మి మొదలగు రూపములుగా ఎట్లు మారెను? ఇది చెప్పుము.
శ్లోకం 28
ఓ రఘువీరా! అటువంటి అపరాధమును చేసిన శత్రువును చూచి, "విశ్రమింపుము" అని యుద్ధమున మోహముతో విడిచిపెట్టితివి. ఇది ఏ గుణము? ఏ కోటిలోనిది? ఎంతటిది? ఎవని స్తుతికి పాత్రము? ఓహో! ఎవని భూమికి చెందినది?
శ్లోకం 29
నీ అనుజుడైన లక్ష్మణుడు శత్రువు యొక్క శక్తిచే మోహింపబడి, శత్రువు యొక్క గురువు (మేఘనాథుడు) హనుమంతునికంటే లఘువు (దుర్బలుడు) అయ్యెను. దీనివలన ఇంద్రజిత్తు యొక్క మాయాస్త్రములచే నిబద్ధత చేత ఉత్పన్నమైన ఆ మోహము విదితమైనది (తెలియబడినది).
శ్లోకం 30
అయ్యో! నీ చరణారవిందముల జంట ఎప్పుడు నా కన్నులకు విషయమగునో? నేను అనవరతముగా వెలువడుచున్న అంధకారములచే (అజ్ఞానముచే) నిండిన వృక్షములు, తృణములు మొదలగు వాని ద్వారా సులభముగా లభ్యమగు (దేవతా) సమయమును దాటి వేసితిని.
శ్లోకం 31
రఘువంశమును అనుగ్రహించుటకు ఇచ్చట అవతరించి, నీవు దివ్యమైన గుణసమూహములచే వర్షింపబడితివి. నీ సన్నిధివలన కలిగిన శైత్యమును (చల్లదనమును) పొందిన వృక్షములు నీ వియోగమున క్రుంగిపోయినట్లు (ఇక్కడ కూడా) జరిగెను.
శ్లోకం 32
ధర్మమును ఆచరించుటకు, యోగమును అభ్యసించుటకు, ఏదైనా తెలిసికొనుటకు ఎవరికి ఎన్నడూ అధికారము లేదో, వారు కూడా నీ చరితముచే భూతలమున ఉత్పన్నమైన బంధగంధముచే (సంసారబంధముచే) బంధమును దాటి, పరమగతిని పొందిరి - తృణములు మొదలగునవి కూడా.
శ్లోకం 33
రామావతారమున నీవు అట్టి గుణము కలిగి ఉండగా, నీ చరితమును ప్రతిదినము అనుభవించిన ఆ హనుమంతుడు ఇచ్చటనే (ఈ లోకమున) పరమమైన మోక్షమును బుద్ధిచే తిరస్కరించి, నీ చరితమును సేవించుచున్నాడు.
శ్లోకం 34
నీవు అపరాధము చేసినను ప్రణతి (నమస్కారము) యందు ఆసక్తుడైన ఆ కాకమును (కాకాసురుని) పరమ దయతో క్షమించితివి. అందుచే నా వంటి మహాపాపియైన వానికి కూడా సమాశ్వాసము (ధైర్యము) పొందుట తగినదే అని నేను భావించుచున్నాను.
శ్లోకం 35
పూతన, శకటము, మరియు అర్జునవృక్షముల జంట - ఇవి బాల్యమునకు తగిన ఇతర క్రీడలచే (లీలలచే) ఉత్పన్నమైన తేజస్సు యొక్క స్ఫురణము వలన శలభత్వమును (నాశనమును) పొందినవి. ఓహో! నిగూఢుడవై నీవు కంసభీతిచే వ్రజములో పెరిగితివి.
శ్లోకం 36
ఋషులు (సూరులు) ఎల్లప్పుడూ చూచుచుండగా, పరమపదమున శ్రీదేవితో కూడి పరమవిభూతితో వసించుచు, యోగనిరతులచే ఎల్లప్పుడూ వెదకబడు నీవు, వ్రజములలో నవనీతమును ఎందుకు దొంగిలించితివో? ఓహో!
శ్లోకం 37
దుర్గ్రహము (గ్రహింపరాని) స్వరూపుడు, సుమనస్సులకు (దేవతలకు) మనస్సుచే కూడా నిత్యము దుర్గ్రహుడు, బంధములను ఛేదించువాడు, పరమేశ్వరుడు అని ఎవనిని చెప్పుదురో, ఆ నీవు (బాలకృష్ణుడవై) దామముచే (త్రాడుచే) కట్టబడితివని విన్నాము; ఆ దామమును సడలించుటకు నీవు సమర్థుడవు కాలేదు. ఓహో!
శ్లోకం 38
నీ బాల్యక్రీడలు ఐశ్వర్యమయమైనవి, మిక్కిలి విలాసమైనవి. పూతన, శకటము, అర్జునవృక్షముల జంట - ఇవి బాల్యోచితమైన ఇతర చేష్టలచే నీ తేజస్సుకు శలభములైనవి (భస్మమైనవి).
శ్లోకం 39
నీ స్వంత ధామమున (గోకులమున) సమృద్ధిగా గోవుల గుంపు ఉండగా, నీవు ఇతరుల గృహములందు ఎందుకు నవనీతమును దొంగిలించితివి? మరియు ఎందుకు కుండలను విరిచితివి? గోపికలకు పరిహాసపాత్రమును ఎందుకు అయితివి?
శ్లోకం 40
ఓ నాథా! నీవు నవనీతమును దొంగిలించితివి, అది కప్పుటకు నీకు మతి కలిగినదా? ఓ ముగ్ధుడా! అందుచే నీ హస్తమును నవనీతముచే అంటించి, శరీరమున ప్రక్షాళన చేసికొని, నిర్భయముగా ఎందుకు బయటకు వచ్చితివి?
శ్లోకం 41
నీవు ఇతర గోపాల గృహముల నవనీతమును దొంగిలించుచుండగా, యశోద నీ యెడల అవమానమును సహించలేక, ప్రేమచే దామమును తయారుచేసి నిన్ను కట్టెను. అటువంటి నీ చరితమును ఆర్యజనులు సహించలేరు.
శ్లోకం 42
ఓ భగవంతుడా! నీవు తల్లిచే దామనిబద్ధుడవై యుండగా, శ్రోతల యొక్క కన్నుల నుండి నీటి ప్రవాహములు వెలువడును. నీవు హృదయమును ఎట్లు బంధించెదవు? ఎందుకనగా, సర్వులును వశ్యవిషయమున తమ పరాక్రమమును ప్రదర్శించుదురు.
శ్లోకం 43
ఓ పరమాత్మా! నీవు కాంతిమంతమైన అలకలతో కూడిన, నిర్మలమైన, కమలముల వంటి విశాలమైన నేత్రములుగల, భ్రూవిలాసముతో కూడిన, చిరునవ్వుతో కూడిన, ఉన్నతమైన నాసికగల ముఖమును ధరించి, గోపగృహములలో గోపికల మనస్సులను నవనీతమువలె దొంగిలించితివా?
శ్లోకం 44
గుణవంతులకు సర్వము గుణమే అగును అనుది సత్యము. ఇతరజనులకు మలినత్వకారణమైనది కూడా నీకు గుణమైనది. గోపాలవేషమును ధరించుట, గోపాలనము చేయుట - ఇత్యాది గుణములను గుణవిదులు గుణములుగా భావింతురు.
శ్లోకం 45
గోపాలపోతకునివలె (గోపబాలునివలె) నీవు భూమిని నివాసము చేయగోరినవానివలె ఉన్నను, బాల్యచాపల్యముచే ఇంద్రుని యజ్ఞమును హిమ్సించి, గోవర్ధనగిరిని ధరించి, ఇంద్రుడు మొదలగు దేవతలకు (సవాసవులకు) ఎదురుగా ఎందుకు నిలిచితివి?
శ్లోకం 46
ఓ లోకనాథా! వేణుస్వనమును ప్రేమించు నీవు, చరణములచే వృందావనమును పవిత్రము చేయుచుండగా, అప్పుడు ఆ అరణ్యభూములు ఎట్టి భావములను కలిగి ఉండెనో? నీ గీతముచే తడిసిన ఇసుకతో కూడిన భూములందు ఎట్టి భావములు ఉండెనో?
శ్లోకం 47
ధన్యులైన వారు నీ వేణుగాన సమయమున ఆ గీతమును వినిరి. ఆ గీతముచే శిలలు కూడా ద్రవించి నీటివలె అయినవి. మరియు పంచభూతములు (పృథ్వి, ఆపస్సు, తేజస్సు, వాయువు, ఆకాశము) తమ తమ గుణములను విడిచి (మారినవి).
శ్లోకం 48
వారికంటె కృతార్థులు మరెవ్వరును లేరు. ఎవరు రాసోత్సవమునందు ఉత్సుకమైన బుద్ధితో నీ వనములలో, వేణుస్వనప్రస్రుతమైన రసముచే ప్రవాహితమైన పార్శ్వములతో కూడిన సర్పములు (భుజంగములు) తమ నోటి కోణములను (సృక్వణి) రసనచే నాకెనో వారు.
శ్లోకం 49
మేఘమువలె నీలమైన వర్ణముతో, కమలదళములవలె విశాలమైన నేత్రములతో, నెమలిపింఛముచే అలంకృతమైన శిరస్సుతో, వేణును చేతబట్టినవాడవై, గోపవేషముచే ప్రకాశితమైన కాయకాంతితో, తదితర భావములు (సంసారబుద్ధి) నశించిన వారు ధన్యులై నిన్ను చూచిరి.
శ్లోకం 50
గోవర్ధనము అను పర్వతము, యమునానది, వృందావనము, పురాతనమైన మథురానగరము - ఇవి నేటికిని ధన్యులైన కృతినులకు సులభముగా లభ్యమగుచున్నాయి. ఇవి నీ చరణచారముచే (పాదసంచారముచే) పవిత్రమైన ప్రదేశములు.
శ్లోకం 51
వృందావనమున స్థిరచరాత్మకమగు కీటకము, దూర్వ మొదలగు ప్రాణులలో ఎవరు అప్పుడు జన్మమును పొందలేదో, వారు పాపులు, హతులు. ఓహో! నీ పాదమును ఎప్పుడు ఆశ్రయించెదము?
శ్లోకం 52
అయ్యో! ఆ ఇసుకలో నాకు జన్మము లభించలేదు. రాసక్రీడయందు నీతో కూడని గోపకన్యలు, నీ పాదముల పంక్తిని సేవించి, తమ శరీరమును కామతప్తముగా నిలిపి, ఏమి అనుభవించిరో?
శ్లోకం 53
నీ పాదపద్మమును పూజించుచు, పుష్పములను సమర్పించుచు, ఎవరు (వృక్షములు, లతలు) సేవించిరో, వాని వంశమున పుట్టినవారు నేటికిని నాకు కులదైవముగా మెలగుచున్నారు. వృందావనము నా మనస్సును సనాథము (ప్రభువుతో కూడినది) చేయుచున్నది.
శ్లోకం 54
నీకు ప్రియమైనది పుణ్యము, అప్రియమైనది అపుణ్యము. ఇచట వేరొక లక్షణము లేదు. రాసగోష్ఠియందు నీవు చేసిన ధూర్తాయితము (మోసపు వ్యవహారము) యొక్క కీర్తనము పరమపావనమైనదని చెప్పుదురు.
శ్లోకం 55
కంసుడు మొదలగు రాజకీటకములను సంహరించుటచే కలిగిన ముల్లోకములను జయించిన కీర్తి నీకు అనవసరము. ఈ గోపాలనాది కర్మములు (బాల్యలీలలు) నీ భవదీయకర్మములు. ఇవి విద్వాంసుల హృదయమును ద్రవింపజేయును.
శ్లోకం 56
పరావరేశుడైన భగవంతుని యొక్క గోపాలవేషధారణము, నామము, ధామము (పరమపదము) - ఇవి తమస్సునకు అతీతమైనవి. నెమలిపింఛము, శ్రీరామచంద్రుడు (సుదాముడు) చే కల్పించబడిన యజ్ఞోపవీతము, ధూళిచే ధూసరితమైన కేశములు - ఇట్టి రూపము నా హృదయమున ఉండుగాక!
శ్లోకం 57
నీవు జరాసుతుడు (కంసుడు) భయముచే పరుగెత్తితివి. ఇది మానుషచరితానుసరణముచే కలిగినది. అట్లయిన, ముల్లోకములకు గురువైన, ఈశ్వరులకు ఈశ్వరుడైన శివుని బాణాసురయుద్ధమున ఎందుకు ప్రేరేపించితివి?
శ్లోకం 58
నీకు ఆ కృతఘ్నవిచేష్టితము ఎక్కడనుండి వచ్చినది? నీవు కుమారుని కొరకు శివుని వరమును అడిగితివి. అక్షముల (ద్యూతమున) ఆసక్తమైన మనస్సుతో, నిరాదరముతో వారణాసిని (కాశీని) శివుని పురిని నీవు మోసపుచ్చితివి.
శ్లోకం 59
ఉత్తర యొక్క మృతపుత్రుని బ్రతికించి, సాందీపని యొక్క చిరకాలమృతపుత్రుని తీసుకొని వచ్చి, నీ ధామము నుండి బ్రాహ్మణపుత్రులను తిరిగి తీసుకొనివచ్చి, లేదా నీ స్వంత శరీరమును ఎట్లు తీసుకొని వచ్చితివి? ఓహో!
శ్లోకం 60
నేటికిని నేను మూడు విధములైన అపచారముల (త్రివిధాపచారము) నుండి ఉపరతుడను కాలేదు. పాపుడనై, అపారమైన తమస్సున పడియున్నాను. ఇట్టి నేను దీనుడను, నీ దయకు పాత్రుడను. నీ చరణములను శరణముగా పొందుచున్నాను.
శ్లోకం 61
నీయందు నాకు విశ్వాసము లేకపోయినను, శాస్త్రోక్తమైన వాక్యార్థమున శ్రద్ధ లేకున్నను, ఈ నా వాక్కును ఒక్కసారి అయినను, పలుమారు అయినను చెప్పినదానిని, ఓ దయాసముద్రుడా! దయచేతనే సత్యముగా నెరవేర్చుము.
శ్లోకం 62
ఓ ఈశ్వరా! పాపిష్ఠుడైనను శరణాగతశబ్దభాజుని (శరణన్నవానిని) ఉపేక్షించుట నీకు తగదు. నీ జ్ఞానము, శక్తి, కరుణ ఉన్నప్పుడు, ఇచట నా పాపము ప్రబలజాలదు.
శ్లోకం 63
ఇది పంచస్తవ్యంది అతిమానుషస్తవము సమాప్తము.
శ్లోకం 64
Worship Guidelines & Chanting Benefits (Phalashruti)
ప్రతిరోజూ లేదా శుభ తిథులలో (ఏకాదశి, పూర్ణిమ)
బ్రహ్మ ముహూర్తం (ఉదయం 4 - 6) లేదా సంధ్యా సమయం
నెయ్యి దీపం, ధూపం, తాజా పువ్వులు, నైవేద్యం
- మనశ్శాంతి, ఆత్మిక ఉన్నతి, ఇంట్లో అనుకూల శక్తి
నేపథ్యం
ఇది పంచస్తవిలో రెండవ స్తోత్రమైన అతిమానుష స్తవం; పంచస్తవి అనేది శ్రీవైష్ణవ సంప్రదాయంలో కూరేశునికి (కూరత్తాళ్వాన్) ఆపాదించబడిన ఐదు స్తోత్రాల సమూహం. కూరేశుడు రామానుజుని శిష్యుడు, సుమారు క్రీ.శ. 1010లో జన్మించినవాడు. ఈ పాఠం హయగ్రీవునికి మరియు రామానుజునికి నమస్కారాలతో ఆరంభమవుతుంది. రాముడు మరియు కృష్ణుడు వంటి రూపాలలో ప్రభువు దివ్య లీలను స్తుతించడానికి భక్తులు దీనిని పఠిస్తారు; ఇది దాని కవిత్వ సౌందర్యం మరియు వేదాంత బోధ కోసం విలువైనదిగా భావించబడుతుంది. అత్యంత సాధారణంగా కనిపించే ప్రభువు కార్యాలు కూడా మానవ అవగాహనకు మించినవని ఈ స్తోత్రం చూపుతుంది.
ఈ పాఠం గురించి
రచయిత: Kuresa (Koorathalvar)
మీకు తెలుసా?
సంప్రదాయం మరియు రచయిత
అతిమానుష స్తవం (అతిమానుషం గురించిన స్తోత్రం) శ్రీవైష్ణవ సంప్రదాయంలోని పంచస్తవిలో ఐదు స్తోత్రాలలో రెండవది. దీని కర్తృత్వం రామానుజుని శిష్యుడైన కూరేశునికి (కూరత్తాళ్వాన్) ఆపాదించబడింది. ఆరంభ శ్లోకాలు హయగ్రీవునికి మరియు రామానుజునికి నమస్కరిస్తాయి.
నిర్మాణం
ఈ స్తోత్రంలో ప్రార్థనా ఉపోద్ఘాతం తర్వాత సంఖ్యాక్రమంగా 61 సంస్కృత శ్లోకాలు ఉన్నాయి. ఇది విష్ణువును రామ మరియు కృష్ణ అవతారాలలో సంబోధిస్తుంది; మానవ రూపాన్ని, మానవ పరిమితులు మరియు భావోద్వేగాలతో స్వీకరించిన దైవ సత్తపై ఆశ్చర్యం వ్యక్తం చేయడానికి అలంకారిక ప్రశ్నలను ఉపయోగిస్తుంది.
ప్రధాన భావాలు
కేంద్ర భావం దైవ ప్రభువు స్వేచ్ఛగా మర్త్య రూపాలలోకి అవతరించడం పట్ల భక్తుని విస్మయం (విస్మయం). ఇది రామాయణ ఘట్టాలను (ఉదా. సీత గురించి రాముని వేదన, వానరులతో అతని మైత్రి) మరియు భాగవత పురాణ ఘట్టాలను (ఉదా. కృష్ణుడు వెన్న దొంగిలించడం, యశోద అతనిని కట్టివేయడం, మరియు రాస నృత్యం) ప్రస్తావిస్తుంది; దివ్య శక్తికి మరియు భూలోక కార్యాలకు మధ్య ఉన్న అసమానతను ఇది నొక్కి చెబుతుంది.
ముఖ్య శ్లోకాలు
శ్లోకాలు 35 మరియు 36 — యోగులు తన పరమ నివాసంలో వెదికే ప్రభువు వ్రజలో వెన్న ఎలా దొంగిలించగలడు, మరియు తాడుతో ఎలా కట్టబడగలడు అని ప్రశ్నిస్తాయి. శ్లోకం 40 దొంగతన ఫిర్యాదులను భరించలేని యశోద ప్రేమతో అతనిని ఎలా కట్టివేసిందో చెబుతుంది. శ్లోకం 54 జ్ఞానుల హృదయాలను కరిగించేది కంసుని వధ యొక్క కీర్తి కాదు, గోపాలుని కార్యాలే అని చెబుతుంది.
ప్రాముఖ్యత
ఈ స్తోత్రం శ్రీవైష్ణవ ఆరాధనలో కీలక గ్రంథం; వినయం మరియు శరణాగతి (ప్రపత్తి) పెంపొందించడానికి తరచుగా పఠిస్తారు. ప్రభువు అత్యంత కరుణామయ కార్యాలు అతిమానుష కార్యాలని ఇది బోధిస్తుంది; ఇవి విరుద్ధంగా మానవ అనుభవాలలోనే అత్యంత మానవీయమైనవిగా కూడా ఉంటాయి.
Vishnu
హిందూ మతం నుండి మరిన్ని
అన్నీ చూడండిసంబంధిత బోధనలు
అదే బోధన, వివిధ సంప్రదాయాలలో ప్రతిధ్వనిస్తుంది
