Bharat Devotion
Embroidered artwork for సంకట మోచన హనుమాన్ అష్టకం: కష్టాలను తొలగించేవాడు: Embroidered Om symbol above a brass diya, marigolds and a temple spire at sunrise

సంకట మోచన హనుమాన్ అష్టకం

కష్టాలను తొలగించేవాడు

సంకట మోచన హనుమాన్ అష్టకం

కష్టాలను తొలగించేవాడు

హనుమంతుడిని సంకట మోచనుడిగా స్తుతించే ఎనిమిది పద్యాలు; రామాయణంలో ఆయన చేసిన రక్షణలను స్మరిస్తాయి; ప్రతి పద్యం ఒకే పల్లవితో ముగుస్తుంది.

శ్లోకాలు

సంకట మోచన హనుమానాష్టక మత్తగయన్ద ఛన్ద
Sankat Mochan Hanumanashtak Mattagayand Chhand

శ్లోకం 1

బాల సమయ రబి భక్షి లియో తబ తీనహుఁ లోక భయో అఁధియారో తాహి సోం త్రాస భయో జగ కో యహ సంకట కాహు సోం జాత న టారో దేవన ఆని కరీ బినతీ తబ ఛాఁడి దియో రబి కష్ట నివారో కో నహిం జానత హై జగ మేం కపి సంకటమోచన నామ తిహారో
Baal Samay Rabi Bhakshi Liyo Tab Teenahun Lok Bhayo Andhiyaro Taahi Son Traas Bhayo Jag Ko Yeh Sankat Kaahu Son Jaat Na Taro Devan Aani Kari Binati Tab Chhandi Diyo Rabi Kasht Nivaro Ko Nahin Jaanat Hai Jag Mein Kapi Sankatmochan Naam Tiharo

శ్లోకం 2

బాలి కీ త్రాస కపీస బసై గిరి జాత మహాప్రభు పంథ నిహారో చౌంకి మహా ముని సాప దియో తబ చాహియ కౌన బిచార బిచారో కై ద్విజ రూప లివాయ మహాప్రభు సో తుమ దాస కే సోక నివారో కో నహిం జానత హై జగ మేం కపి సంకటమోచన నామ తిహారో
Baali Ki Traas Kapees Basai Giri Jaat Mahaprabhu Panth Niharo Chounki Maha Muni Saap Diyo Tab Chaahiy Koun Bichaar Bicharo Kai Dwij Roop Livaay Mahaprabhu So Tum Daas Ke Sok Nivaro Ko Nahin Jaanat Hai Jag Mein Kapi Sankatmochan Naam Tiharo

శ్లోకం 3

అంగద కే సఁగ లేన గయే సియ ఖోజ కపీస యహ బైన ఉచారో జీవత నా బచిహౌ హమ సో జు బినా సుధి లాఏ ఇహాఁ పగు ధారో హేరి థకే తట సింధు సబై తబ లాయ సియా-సుధి ప్రాన ఉబారో కో నహిం జానత హై జగ మేం కపి సంకటమోచన నామ తిహారో
Angad Ke Sang Len Gaye Siya Khoj Kapees Yeh Bain Ucharo Jeevat Na Bachihou Ham So Ju Bina Sudhi Laaye Ihaan Pagu Dharo Heri Thake Tat Sindhu Sabai Tab Laay Siya-Sudhi Praan Ubaaro Ko Nahin Jaanat Hai Jag Mein Kapi Sankatmochan Naam Tiharo

శ్లోకం 4

రావన త్రాస దఈ సియ కో సబ రాక్షసి సోం కహి సోక నివారో తాహి సమయ హనుమాన మహాప్రభు జాయ మహా రజనీచర మారో చాహత సీయ అసోక సో ఆగి సు దై ప్రభు ముద్రికా సోక నివారో కో నహిం జానత హై జగ మేం కపి సంకటమోచన నామ తిహారో
Raavan Traas Dai Siya Ko Sab Raakshasi Son Kahi Sok Nivaro Taahi Samay Hanuman Mahaprabhu Jaay Maha Rajaneechar Maaro Chaahat Seeya Asok So Aagi Su Dai Prabhu Mudrika Sok Nivaro Ko Nahin Jaanat Hai Jag Mein Kapi Sankatmochan Naam Tiharo

శ్లోకం 5

బాన లగ్యో ఉర లఛిమన కే తబ ప్రాన తజే సుత రావన మారో లై గృహ బైద్య సుషేన సమేత తబై గిరి ద్రోన సు బీర ఉపారో ఆని సజీవన హాథ దఈ తబ లఛిమన కే తుమ ప్రాన ఉబారో కో నహిం జానత హై జగ మేం కపి సంకటమోచన నామ తిహారో
Baan Lagyo Ur Lachhiman Ke Tab Praan Taje Sut Raavan Maaro Lai Griha Baidh Sushen Samet Tabai Giri Dron Su Beer Upaaro Aani Sajeevan Haath Dai Tab Lachhiman Ke Tum Praan Ubaaro Ko Nahin Jaanat Hai Jag Mein Kapi Sankatmochan Naam Tiharo

శ్లోకం 6

రావన జుద్ధ అజాన కియో తబ నాగ కి ఫాఁస సబై సిర డారో శ్రీరఘునాథ సమేత సబై దల మోహ భయో యహ సంకట భారో ఆని ఖగేస తబై హనుమాన జు బంధన కాటి సుత్రాస నివారో కో నహిం జానత హై జగ మేం కపి సంకటమోచన నామ తిహారో
Raavan Juddha Ajaan Kiyo Tab Naag Ki Phaans Sabai Sir Daaro Shri Raghunath Samet Sabai Dal Moh Bhayo Yeh Sankat Bhaaro Aani Khages Tabai Hanuman Ju Bandhan Kaati Sutraas Nivaro Ko Nahin Jaanat Hai Jag Mein Kapi Sankatmochan Naam Tiharo

శ్లోకం 7

బంధు సమేత జబై అహిరావన లై రఘునాథ పతాల సిధారో దేబిహిం పూజి భలీ బిధి సోం బలి దేఉ సబై మిలి మంత్ర బిచారో జాయ సహాయ భయో తబ హీ అహిరావన సైన్య సమేత సఁహారో కో నహిం జానత హై జగ మేం కపి సంకటమోచన నామ తిహారో
Bandhu Samet Jabai Ahiraavan Lai Raghunath Pataal Sidhaaro Debihin Pooji Bhali Bidhi Son Bali Deu Sabai Mili Mantra Bichaaro Jaay Sahaay Bhayo Tab Hee Ahiraavan Sainya Samet Sanhaaro Ko Nahin Jaanat Hai Jag Mein Kapi Sankatmochan Naam Tiharo

శ్లోకం 8

కాజ కియో బడ దేవన కే తుమ బీర మహాప్రభు దేఖి బిచారో కౌన సో సంకట మోర గరీబ కో జో తుమసోం నహిం జాత హై టారో బేగి హరో హనుమాన మహాప్రభు జో కుఛ సంకట హోయ హమారో కో నహిం జానత హై జగ మేం కపి సంకటమోచన నామ తిహారో
Kaaj Kiyo Bad Devan Ke Tum Beer Mahaprabhu Dekhi Bichaaro Koun So Sankat Mor Gareeb Ko Jo Tumson Nahin Jaat Hai Taaro Begi Haro Hanuman Mahaprabhu Jo Kuchh Sankat Hoy Hamaaro Ko Nahin Jaanat Hai Jag Mein Kapi Sankatmochan Naam Tiharo

శ్లోకం 9

దోహా లాల దేహ లాలీ లసే, అరూ ధరి లాల లఁగూర బజ్ర దేహ దానవ దలన, జయ జయ జయ కపి సూర
Doha Laal Deh Laali Lase, Aru Dhari Laal Langoor Bajra Deh Daanav Dalan, Jai Jai Jai Kapi Soor

శ్లోకం 10

Worship Guidelines & Chanting Benefits (Phalashruti)

Auspicious Day

మంగళవారం & శనివారం

Best Time (Muhurta)

ఉదయం పూజ లేదా సాయంత్రం వేళ

Sacred Offerings

సిందూరం, చామంతి తైలం, తులసి మాల, బూందీ లడ్డూ

Spiritual Benefits (Phalashruti)
  • సాహసం, శారీరక బలం, భయ నివారణ మరియు రక్షణ

నేపథ్యం

ఇది 'సంకట మోచన హనుమాన్ అష్టకం' అని పిలువబడే భక్తి స్తోత్రం; 'అష్టకం' అంటే ఎనిమిది పద్యాల కావ్యం. ఇది హనుమాన్ చాలీసా రచించిన 16వ శతాబ్దపు కవి-సాధువు తులసీదాస్‌కు విస్తృతంగా ఆపాదించబడింది. హిందువులు, ముఖ్యంగా మంగళవారాలు మరియు శనివారాలలో, లేదా కష్ట సమయాలలో, హనుమంతుని రక్షణ మరియు ధైర్యం కోసం దీనిని సంప్రదాయంగా పఠిస్తారు. ప్రతి పద్యం ప్రాచీన రామాయణ మహాకావ్యంలోని వేరొక కథను గుర్తు చేస్తుంది; హనుమంతుడు ప్రమాదాలను ఎలా తొలగించి అవసరంలో ఉన్నవారిని ఎలా రక్షించాడో చూపుతుంది. ఈ స్తోత్రంలోని ఘట్టాలు చాలావరకు రామాయణం నుండి వచ్చినవి: సంజీవని ఓషధి మరియు సర్ప పాశం వాల్మీకి రామాయణంలోని యుద్ధ కాండలో కనిపిస్తాయి; అహిరావణ కథ వాల్మీకి కాక తరువాతి రామాయణ పునఃకథనాలకు చెందినది. సంస్కృత డాక్యుమెంట్స్ ఈ పాఠాన్ని గోస్వామి తులసీదాస్ పేరుతో జాబితా చేస్తుంది; ఈ ఆపాదింపు సంప్రదాయబద్ధమైనది, పత్రబద్ధమైనది కాదు.

ఈ పాఠం గురించి

రచయిత: Goswami Tulsidas · Medieval Bhakti Poet-Saint · 16th century, Awadh & Varanasi (North India)

A Sanskrit and Awadhi poet-saint best known for the Ramcharitmanas, his Awadhi retelling of the Ramayana. Tradition holds he faced years of hardship and wandering before settling in Varanasi, where he composed most of his other major works, including the Hanuman Chalisa and Vinaya Patrika, as devotional offerings to Rama and Hanuman.

మీకు తెలుసా?

ఛందస్సు

ఈ స్తోత్రం మత్తగయంద ఛందస్సులో రచించబడింది; ఇది ఒక్కో పంక్తికి 23 అక్షరాల సవయ్యా నమూనా (ఏడు భగణ పాదాలు మరియు రెండు దీర్ఘాక్షరాలు). దీని పేరు 'మదపు ఏనుగు' అని అర్థం; ఇది పద్యాలకు గంభీరమైన, ఊగుతూ సాగే నడకను ఇస్తుంది. ఇది అష్టకం (ఎనిమిది పద్యాల సమూహం); ప్రతి పద్యం హనుమంతుని 'కష్ట నివారకుడు'గా స్తుతించే ఒకే పల్లవితో ముగుస్తుంది.

పల్లవి అర్థం

ప్రతి పద్యం చివర పునరావృతమయ్యే పంక్తి – 'కో నహీం జానత్ హై జగ్ మే, కపి సంకట మోచన్ నామ్ తిహారో' – 'ఓ కపీ (వానరుడా), నీ నామం కష్టాలను తొలగించేదని ఈ లోకంలో ఎవరికి తెలియదు?' అని అనువదిస్తుంది. ఈ పల్లవి మొత్తం కూర్పుకు ఆధారంగా నిలుస్తుంది; హనుమంతుని ప్రధాన స్వరూపం అన్ని కష్టాలను కరిగించువాడని శ్రోతలకు గుర్తు చేస్తుంది.

పద్యం 1 – సూర్య సంఘటన

మొదటి పద్యం ప్రసిద్ధ బాల్య ఘట్టాన్ని గుర్తు చేస్తుంది: హనుమంతుడు ఉదయిస్తున్న సూర్యుణ్ణి పండుగా భావించి మింగివేశాడు; మూడు లోకాలు అంధకారంలో మునిగిపోయాయి. దేవతలు ఆయనను విడిచిపెట్టమని వేడుకున్నారు, ఆయన విడిచిపెట్టాడు – ఆరంభం నుండే సమస్యల పరిష్కర్తగా ఆయన పాత్రను స్థాపిస్తూ.

పద్యం 2 – సుగ్రీవుడు మరియు రాముడు

ఈ పద్యం ఋష్యమూక పర్వతంపై సోదరుడు వాలి భయంతో జీవిస్తున్న సుగ్రీవుని, రాముడు మరియు లక్ష్మణులను ఆయన వద్దకు తీసుకురావడానికి హనుమంతుడు బ్రాహ్మణ వేషం ధరించడాన్ని గుర్తు చేస్తుంది – వారి మైత్రికి ఆరంభమైన కలయిక. పద్యంలోని 'మహర్షి శాపం' సంప్రదాయంగా, వాలిని ఆ పర్వతం నుండి దూరంగా ఉంచిన పాత శాపంగా అర్థం చేసుకుంటారు.

పద్యం 5 – సంజీవని ఓషధి

లక్ష్మణుడు ప్రాణాంతక బాణంతో గాయపడి మరణానికి దగ్గరగా ఉన్న క్షణాన్ని ఈ పద్యం వర్ణిస్తుంది. హనుమంతుడు హిమాలయాలకు ఎగిరి, సంజీవని ప్రాణదాయక ఓషధి కలిగిన ద్రోణగిరి పర్వతాన్ని మొత్తం పెకిలించి యుద్ధభూమికి తీసుకువచ్చి, లక్ష్మణుని ప్రాణాలను రక్షించాడు.

పద్యం 6 – సర్ప పాశం

మహాయుద్ధంలో, రావణుడు రాముడు, లక్ష్మణుడు మరియు వానర సైన్యమంతటినీ మైకంలో బంధించడానికి మాయా సర్ప ఆయుధాన్ని ప్రయోగించాడు. హనుమంతుడు గరుడుని ఆహ్వానించాడు; గరుడుడు – దివ్య పక్షిరాజు, సర్పాలకు సహజ శత్రువు – వెంటనే అందరినీ విడిపించాడు; సరైన సమయంలో సరైన సహాయాన్ని పిలవగల హనుమంతుని వివేకాన్ని ఇది చూపుతుంది.

పద్యం 7 – అహిరావణ ఘట్టం

తక్కువగా తెలిసిన కానీ నాటకీయమైన అహిరావణ కథను ఈ పద్యం వివరిస్తుంది; పాతాళలోకపు రాక్షస రాజైన అహిరావణుడు రాముడు మరియు లక్ష్మణులను అపహరించాడు. హనుమంతుడు వారిని అనుసరించి పాతాళలోకంలోకి వెళ్ళి, దేవిని పూజించి, ఒంటరిగా అహిరావణుని మరియు అతని సైన్యాన్ని సంహరించి, ఇద్దరు సోదరులను బలి పీఠం నుండి రక్షించాడు.

Hanuman సంపూర్ణ స్తోత్రాలు మరియు ప్రార్థనలు

Hanuman

Hanuman అన్నీ చూడండి →

హిందూ మతం నుండి మరిన్ని

అన్నీ చూడండి