ఆనంద్ సాహిబ్ (రామకలి మహలా 3) (సంపూర్ణం — 40 పౌరీలు)

రామకలి రాగంలో, మూడవ మహలా రచించిన ఆనందు అను స్తోత్రగీతము.

ఓ తల్లీ! నాకు ఆనందము కలిగెను. సతిగురువును నేను పొందితిని. సతిగురువును సహజముగా పొందగా, నా మనస్సులో సంతోష వాద్యాలు మ్రోగెను. నానాటి రత్నముల వంటి రాగములు, వాటి పరివారములు పాడుటకు వచ్చెను. హరి యొక్క శబ్దమును పాడుడు, ఆ శబ్దమును ఎవరి మనస్సులో నిలిపిరో వారు పాడుదురు. నానకు చెప్పెను: నాకు ఆనందము కలిగెను, సతిగురువును నేను పొందితిని.

ఓ నా మనసా! నీవు ఎల్లప్పుడు హరితోనే ఉండుము. నా మనసా, నీవు హరితో నిలువుము, అప్పుడు సమస్త దుఃఖములు మరచిపోదువు. ఆయన నిన్ను స్వీకరించును, నీ సమస్త కార్యములను సవరించును. సర్వవిషయములలో సమర్థుడైన స్వామి, అట్టి ఆయనను మనస్సునుండి ఎందుకు మరచిపోవాలి? నానకు చెప్పెను: ఓ నా మనసా, ఎల్లప్పుడు హరితోనే ఉండుము.

ఓ సత్యస్వామీ! నీ గృహములో ఏమి లేదు? నీ గృహములో సర్వమును ఉన్నది; నీవు ఎవరికి ఇచ్చినచో వారు పొందుదురు. నీ స్తుతి, స్తోత్రము ఎల్లప్పుడు జరుపుచు, నామమును మనస్సులో నిలుపుదురు. ఎవరి మనస్సులో నామము నిలిచెనో, వారికి అనేక శబ్ద వాద్యాలు మ్రోగును. నానకు చెప్పెను: ఓ సత్యస్వామీ, నీ గృహములో ఏమి లేదు?

నా ఆధారము సత్యమైన నామమే. నా ఆధారము సత్యనామము, అది నా ఆకలినంతటిని పోగొట్టించెను. నా మనస్సులో శాంతి సుఖముతో నివసించెను, నా సమస్త కోరికలను తీర్చెను. గురువునకు సదా బలి అనిపించుకొంటున్నాను, ఆయన ఈ గొప్పదనమును ప్రసాదించెను. నానకు చెప్పెను: ఓ సంతులారా, వినుడు, శబ్దముపై ప్రేమను ధరించుడు. నా ఆధారము సత్యనామమే.

ఆ అదృష్టవంతమైన గృహములో పంచ శబ్దాలు మ్రోగుచున్నవి. అదృష్టవంతమైన గృహములో శబ్దాలు మ్రోగుచున్నవి, ఆ గృహములో కళలు ధరింపబడెను. పంచ దూతలను నీ వశముచేసుకొంటివి, మరణమును కంటకమును సంహరించితివి. ఆదియందు నీ కర్మచే ఎవరు పొందిరో వారు హరి నామమున లగ్నమైరి. నానకు చెప్పెను: అక్కడ సుఖము కలిగెను, ఆ గృహములో అనహద వాద్యాలు మ్రోగెను.

సత్యమైన ప్రేమ లేనిదే శరీరము నిమ్నమైనది. ప్రేమ లేని శరీరము ఏమి చేయగలదు, దీనస్థితి? నీవు లేకుండా సమర్థుడు ఎవరును లేరు; ఓ వనమాలీ, దయ చేయుము. ఈ శరీరమునకు వేరు స్థానము లేదు; శబ్దమున లగ్నమై అది అలంకరింపబడెను. నానకు చెప్పెను: ప్రేమ లేనిదే, దీనస్థితి ఏమి చేయగలదు?

అందరూ 'ఆనందమ్, ఆనందమ్' అని చెప్పుదురు, కానీ ఆనందము గురువు ద్వారా తెలియబడును. గురువు ద్వారా సదా ఆనందమును తెలిసికొనెను, ఆయన దయ చేయును. దయ చేసి పాపములను ఖండించెను, జ్ఞానాంజనమును ప్రసాదించెను. ఎవరి అంతరంగమునందు మోహము తెగిపోయెనో, వారి శబ్దము సత్యముచే సవరింపబడెను. నానకు చెప్పెను: ఇది ఆనందము, ఆనందము గురువు ద్వారా తెలియబడును.

ఓ తండ్రీ! నీవు ఎవరికి ఇచ్చెదవో వారే పొందుదురు. ఎవరికి ఇచ్చెదవో వారే పొందుదురు, ఇతరులు ఏమి చేయగలరు, దీనులు? కొందరు భ్రమచే భ్రమించి దశదిశల తిరుగుదురు, కొందరు నామమున లగ్నమై సవరింపబడుదురు. గురుకృపచే మనస్సు నిర్మలమాయెను, ఎవరికి ఆయన సంకల్పము ఇష్టమో. నానకు చెప్పెను: ఓ ప్రియస్వామీ, నీవు ఎవరికి ఇచ్చెదవో వారే పొందుదురు.

ఓ ప్రియ సంతులారా, రండి, అవాచ్యమైన కథను చెప్పుదము. అవాచ్యుని కథను చెప్పుదము, ఏ ద్వారమున అది పొందబడును? శరీరము, మనస్సు, ధనము - అన్నిటిని గురువునకు సమర్పించి, ఆజ్ఞను మన్నించుట ద్వారా పొందబడును. గురువు యొక్క ఆజ్ఞను మన్నించుడు, సత్యమైన వాణిని పాడుడు. నానకు చెప్పెను: ఓ సంతులారా, వినుడు, అవాచ్యమైన కథను చెప్పుడు.

ఓ చంచల మనసా! చతురత్వమును ఎవరును పొందలేదు. ఓ నా మనసా, వినుము, చతురత్వమును ఎవరును పొందలేదు. ఈ మాయ మోహిని, ఇది ఈ భ్రమతో భ్రమింపజేసెను. మాయ మోహినిని ఆయనే సృష్టించెను, ఎవరు ఠగవు వేసెనో. ఆయనకు బలి అనిపించుకొంటున్నాను, ఎవరు మోహమును మధురముగా చేసెనో. నానకు చెప్పెను: ఓ చంచల మనసా, చతురత్వమును ఎవరును పొందలేదు.

ఓ ప్రియ మనసా! నీవు సదా సత్యమును స్మరించుము. నీవు చూచుచున్న ఈ కుటుంబము నీతో రాదు. నీతో రానిదానితో ఎందుకు మనస్సు పెట్టాలి? ఇట్టి పనిని ఎన్నడును చేయకుము, దాని అంతమున పశ్చాత్తాపము కలుగును. సతిగురువు ఉపదేశమును వినుము, అది నీతో ఉండును. నానకు చెప్పెను: ఓ ప్రియ మనసా, నీవు సదా సత్యమును స్మరించుము.

ఓ అగమ్య, అగోచరస్వామీ! నీ అంతమును పొందలేదు. నీ అంతమును ఎవరును పొందలేదు; నీ స్వరూపమును నీవే ఎరుగుదువు. సమస్త ప్రాణులు నీ లీల; ఎవరు ఏమి చెప్పి వర్ణించగలరు? నీవే చెప్పుదువు, చూచెదువు, సర్వమును నీవే; నీవే జగత్తును సృష్టించితివి. నానకు చెప్పెను: నీవు సదా అగమ్యుడవు, నీ అంతమును పొందలేదు.

దేవతలు, మానవులు, మునులు, జనులు అమృతమును వెదకిరి, ఆ అమృతమును గురువు ద్వారా పొందిరి. గురువు దయ చేయగా అమృతమును పొందిరి, సత్యమును మనస్సులో నిలిపిరి. సమస్త ప్రాణులను నీవే సృష్టించితివి; కొందరు చూచుటకు స్పర్శించుటకు వచ్చిరి. లోభము, లోభము, అహంకారము తొలగిపోయెను; సతిగురువు బాగుగా ప్రీతిపడెను. నానకు చెప్పెను: ఎవరిపై నీవు ప్రసన్నుడవైతివో, వారు గురువు ద్వారా అమృతమును పొందిరి.

భక్తుల మార్గము నిరాళమైనది. భక్తుల మార్గము నిరాళము; దుర్గమ మార్గములో నడువవలెను. లోభము, లోభము, అహంకారము, తృష్ణను వదలి, ఎక్కువగా మాట్లాడకూడదు. కత్తి కంటే తీక్ష్ణము, వెంట్రుక కంటే సన్నము; ఈ మార్గములో వెళ్ళవలెను. గురుకృపచే ఎవరు అహంకారమును వదలిరో, హరి వాసనలో లీనమైరి. నానకు చెప్పెను: భక్తుల మార్గము యుగయుగముల నుండి నిరాళము.

ఓ స్వామీ! నీవు నడిపించినట్లు నడుచుచున్నాను; నీ గుణములను మరేమి తెలియను. నీవు నడిపించినట్లు నడుచుచున్నారు, ఎవరిని మార్గమున పెట్టెదవో. దయ చేసి ఎవరిని నామమున లగ్నము చేయుదువో, వారు హరిహరిని సదా ధ్యానించుదురు. ఎవరికి నీ కథ వినిపించెదవో, వారు గురుద్వారమున సుఖము పొందుదురు. నానకు చెప్పెను: ఓ సత్యస్వామీ, నీకు ఇష్టమైనట్లు నడిపించుము.

ఈ సోహిలా శబ్దము సుందరమైనది. సుందరమైన శబ్దము, సదా సోహిలా, సతిగురువు వినిపించెను. ఇది ఎవరి మనస్సులో నిలిచెనో, వారికి మూలమునుండి వ్రాయబడి వచ్చెను. కొందరు తిరుగుచు అనేక మాటలు చెప్పుదురు, కానీ మాటలతో ఎవరును పొందలేదు. నానకు చెప్పెను: శబ్దము సోహిలా, సతిగురువు వినిపించెను.

హరిని ధ్యానించిన ఆ జనులు పవిత్రులైరి. హరిని ధ్యానించి, గురుముఖులై ధ్యానించిన వారు పవిత్రులైరి. తల్లి, తండ్రి, కుటుంబసహితముగా పవిత్రులు; సమస్త సంగతి పవిత్రమైనది. చెప్పువారు పవిత్రులు, వినువారు పవిత్రులు; ఎవరు మనస్సులో నిలిపిరో వారు పవిత్రులు. నానకు చెప్పెను: గురుముఖులై హరిహరిని ధ్యానించిన వారు పవిత్రులు.

కర్మలచే సహజస్థితి పుట్టదు; సహజస్థితి లేకుండా సందేహము పోదు. సందేహమును ఏ సంయమముతోను, ఏ కర్మాచరణముతోను పోగొట్టలేదు. సందేహముతో జీవము మలినమైనది; ఏ సంయమముతో కడుగబడును? మనస్సును కడుగుడు, శబ్దమున లగ్నమగుడు, హరితో చిత్తమును లగ్నము చేయుడు. నానకు చెప్పెను: గురుకృపచే సహజస్థితి పుట్టును, ఈ సందేహము అట్లు పోవును.

అంతరంగమున మలినులు, బాహ్యమున నిర్మలులు. బాహ్యమున నిర్మలులు, కానీ అంతరంగమున మలినులు - వారు జన్మమును జూదమున ఓడిరి. ఈ తృష్ణ గొప్ప రోగముగా అంటుకొనెను, మరణమును మనస్సు నుండి మరచిరి. వేదములలో నామము ఉత్తమమైనది; దానిని వినరు, పిశాచముల వలె తిరుగుదురు. నానకు చెప్పెను: సత్యమును వదలి, అసత్యమును ఆశ్రయించిన వారు జన్మమును జూదమున ఓడిరి.

అంతరంగమున నిర్మలులు, బాహ్యమున నిర్మలులు. బాహ్యమున నిర్మలులు, అంతరంగమున నిర్మలులు - సతిగురువు నుండి కర్తవ్యమును ఆచరించిరి. అసత్యము యొక్క భయము వారిని చేరదు; మనస్సు సత్యమున లీనమైనది. జన్మము అను రత్నమును ఎవరు సంపాదించిరో, వారు ఉత్తమ వర్తకులు. నానకు చెప్పెను: ఎవరి మనస్సు నిర్మలమో, వారు సదా గురువుతో ఉందురు.

ఒకవేళ శిష్యుడు గురువుతో సన్ముఖుడు కావలెను. సన్ముఖుడు కావలెనంటే, శిష్యుడు హృదయమున గురువుతో ఉండవలెను. గురువు పాదములను హృదయమున ధ్యానించి, అంతరాత్మయందు స్మరించవలెను. అహంకారమును వదలి సదా సమర్పితుడై ఉండవలెను; గురువు తప్ప వేరెవ్వరిని తెలియరాదు. నానకు చెప్పెను: ఓ సంతులారా, వినుడు, ఆ శిష్యుడు సన్ముఖుడు కాగలడు.

ఒకవేళ ఎవరైనా గురువు నుండి విముఖుడు కావలెను; సతిగురువు లేక ముక్తి పొందలేడు. ముక్తిని వేరొక చోట పొందలేడు; వివేకులైన వారిని అడుగుడు, తెలియుడు. అనేక జన్మలలో భ్రమచే తిరిగెను; సతిగురువు లేక ముక్తి పొందలేదు. మరల ముక్తిని పొందును, పాదములను ఆశ్రయించి; సతిగురువు శబ్దమును వినిపించును. నానకు చెప్పెను: విచారించి చూడుడు; సతిగురువు లేక ముక్తి పొందలేదు.

ఓ సతిగురువు ప్రియ శిష్యులారా, రండి, సత్యమైన వాణిని పాడుడు. గురువు యొక్క వాణిని పాడుడు; అది వాణులలో శ్రేష్ఠమైన వాణి. ఎవరికి దృష్టి, కర్మ కలుగునో, వారి హృదయమున అది నిండును. అమృతమును త్రాగుడు, సదా హరి రంగమున ఉండుడు, సారిగపాణిని (హరిని) జపించుడు. నానకు చెప్పెను: ఈ సత్యమైన వాణిని సదా పాడుడు.

సతిగురువు లేకుండా వేరు వాణి కచ్చి (మిథ్య). సతిగురువు లేని వాణి కచ్చి. చెప్పువారు కచ్చి, వినువారు కచ్చి, కచ్చి వాణిని చెప్పుట వర్ణించుట. నిత్యము హరిహరి అని నాలుకతో చెప్పుదురు, కానీ చెప్పిన దానిని తెలియరు. ఎవరి చిత్తమును మాయ హరించెనో, వారు మాటలాడుటకు పురికొల్పబడిరి. నానకు చెప్పెను: సతిగురువు లేకుండా వేరు వాణి కచ్చి.

గురువు యొక్క శబ్దము రత్నము, అది హీరా, దానితో అలంకరింపబడును. శబ్దము రత్నము, దానితో మనస్సు లగ్నమై, ఇది లీనమాయెను. శబ్దముతో మనస్సు కలిసెను, సత్యముతో ప్రేమను ఏర్పరచెను. ఆయనే హీరా, ఆయనే రత్నము; ఎవరికి బుద్ధిని ఇచ్చునో. నానకు చెప్పెను: శబ్దము రత్నము, అది హీరా, దానితో అలంకరింపబడును.

శివ శక్తిని సృష్టించి, కర్త ఆయనే హుకుమును నడిపించును. హుకుమును నడిపించి, ఆయనే చూచును; గురుముఖునికి తెలియజేయును. బంధములను తెంచి, ముక్తుడు కాగలడు; శబ్దమును మనస్సున నిలుపును. ఎవరిని గురుముఖునిగా ఆయనే చేయునో, వారు ఏకాగ్రతతో లీనమగుదురు. నానకు చెప్పెను: కర్త ఆయనే, ఆయనే హుకుమును తెలియజేయును.

స్మృతులు, శాస్త్రములు పుణ్య పాపములను విచారించుచున్నవి, కానీ తత్త్వమును తెలియరు. గురువు లేక తత్త్వమును తెలియరు. త్రిగుణములచే సంసారము భ్రమచే నిద్రించుచున్నది; నిద్రించుచు రాత్రి గడచిపోయెను. గురుకృపచే ఆ జనులు మేల్కొనిరి, ఎవరి మనస్సున హరి నిలిచెనో, వారు అమృత వాణిని పలుకుదురు. నానకు చెప్పెను: ఆ తత్త్వమును ఎవరు పొందుదురు? ఎవరికి నిద్రలేకుండా హరి లగ్నమై, రాత్రి మేల్కొని గడచునో.

తల్లి గర్భములో పోషించు ఆయనను మనస్సునుండి ఎందుకు మరచిపోవాలి? ఇంత గొప్ప దాతను మనస్సునుండి ఎందుకు మరచిపోవాలి? ఆయన అగ్నిలో ఆహారమును చేర్చును. ఆయనకు ఏమియు హాని చేయలేదు, ఎవరికి తన లగ్నమును ఇచ్చెనో. తన లగ్నమును ఆయనే ఇచ్చును; గురుముఖముగా సదా స్మరించవలెను. నానకు చెప్పెను: ఇంత గొప్ప దాతను మనస్సునుండి ఎందుకు మరచిపోవాలి?

గర్భములో అగ్ని ఎట్లుండునో, బయట మాయ అట్లే ఉన్నది. మాయ అగ్ని అన్నీ ఒకే విధముగా ఉన్నవి; కర్త ఆటను సృష్టించెను. ఆయనకు ఇష్టమైనప్పుడు జన్మించెను, కుటుంబమును బాగుగా ప్రీతిపరచెను. లగ్నము తొలగిపోయి, తృష్ణ అంటుకొనెను; మాయ అమరముగా వర్తించెను. ఈ మాయ వలన హరి మరచిపోవును; మోహము పుట్టును, ద్వితీయభావము లగ్నమగును. నానకు చెప్పెను: గురుకృపచే ఎవరికి లగ్నము కలిగెనో, వారు మాయ మధ్యలో ఆయనను పొందిరి.

హరి అమూల్యుడు; వెలతో పొందబడడు. ఎవరి వెలతోను పొందబడడు; ప్రజలు విలపించుచు ఉండిరి. ఇట్టి సతిగురువు లభించినచో, వారికి శిరస్సును సమర్పించవలెను; అంతరంగమునుండి అహంకారము పోవును. ఎవరి ప్రాణము ఆయనకు సమర్పించి ఉండునో, హరి మనస్సున నివసించును. హరి అమూల్యుడు; నానకా, వారి భాగ్యము గొప్పది, ఎవరు హరిని పైకి పొందిరో.

హరి నా సంపద; మనస్సు వర్తకుడు. హరి నా సంపద, మనస్సు వర్తకుడు; సతిగురువు నుండి సంపదను తెలిసికొనెను. హరిహరిని నిత్యము హృదయమున జపించుడు; లాభమును ప్రతిదినము సంపాదించుడు. ఈ సంపద ఎవరికి కలిగెనో, ఎవరికి హరి స్వయముగా ఇష్టమో. నానకు చెప్పెను: హరి నా సంపద, మనస్సు వర్తకుడాయెను.

ఓ నాలుకా! నీవు ఇతర రసములలో మునిగి ఉన్నావు; నీ దాహము తీరదు. దాహము వేరు దేనితోను తీరదు, ఎంతవరకు హరి రసము పైకి పొందబడదో. హరి రసమును పొంది, పైకి త్రాగినచో, మరల తృష్ణ రాదు. ఈ హరి రసము కర్మచే పొందబడును; సతిగురువు వచ్చి కలిసినచో. నానకు చెప్పెను: ఇతర రసములన్నీ మరచిపోవును, హరి మనస్సున నివసించినచో.

ఓ నా శరీరమా! హరి నీయందు జ్యోతిని ఉంచెను, అప్పుడు నీవు లోకమున వచ్చితివి. హరి నీయందు జ్యోతిని ఉంచెను, అప్పుడు నీవు లోకమున వచ్చితివి. హరి స్వయముగా తల్లి, స్వయముగా తండ్రి; ప్రాణమును సృష్టించి, లోకమును చూపించెను. గురుకృపచే తెలిసికొనగా, ఆట కలిగెను; ఆట దృష్టికి వచ్చెను. నానకు చెప్పెను: సృష్టికి మూలమును రచించెను; జ్యోతిని ఉంచెను, అప్పుడు నీవు లోకమున వచ్చితివి.

నా మనస్సున ఉత్సాహము కలిగెను, ప్రభువు ఆగమనమును విని. ఓ సఖీ! హరి మంగళమును పాడుము; గృహము మందిరమైనది. ఓ సఖీలారా! నిత్యము హరి మంగళమును పాడుడు; శోకము, దుఃఖము సోకవు. గురు పాదములను ఆశ్రయించిన శుభదినములు; స్వామి ప్రత్యక్షమగును. అనహత వాణి, గురు శబ్దమును తెలిసికొనెను; హరి నామమును, హరి రసమును అనుభవించుము. నానకు చెప్పెను: ప్రభువు స్వయముగా కలిసెను, సర్వకారణ సమర్థుడు.

ఓ నా శరీరమా! ఈ లోకమున వచ్చి, నీవు ఏమి కర్మలు చేసితివి? ఓ శరీరమా, నీవు లోకమున వచ్చినప్పుడు ఏమి కర్మలు చేసితివి? నీ సృష్టిని రచించిన హరిని మనస్సున నిలుపలేదు. గురుకృపచే హరి మనస్సున నిలిచెను; పూర్వలిఖితమును పొందెను. నానకు చెప్పెను: ఈ శరీరము ప్రమాణమైనది, ఎవరు సతిగురువుతో చిత్తమును లగ్నము చేసిరో.

ఓ నా కన్నులారా! హరి మీయందు జ్యోతిని ధరించెను; హరి తప్ప వేరెవ్వరిని చూడకుడు. హరి తప్ప వేరెవ్వరిని చూడకుడు; దృష్టితో హరిని చూచెదరు. ఈ విషపూరిత సంసారమును మీరు చూచుచున్నారు; ఇది హరి యొక్క రూపము; హరి రూపము దృష్టికి వచ్చెను. గురుకృపచే తెలిసికొనగా, నేను చూచెదను; హరి ఒక్కడే, హరి తప్ప వేరెవ్వరు లేరు. నానకు చెప్పెను: ఈ కన్నులు అంధములు; సతిగురువు కలిసిన తర్వాత దివ్యదృష్టి కలిగెను.

ఓ నా చెవులారా! సత్యమును వినుటకు పంపబడితిరి. సత్యమును వినుటకు పంపబడి, శరీరమున లగ్నమై, సత్య వాణిని వినుడు. దానిని విని, మనస్సు శరీరము హరితమైనది; నాలుక రసమున లీనమైనది. సత్యము అలక్ష్యము, విచిత్రము; దాని గతిని చెప్పలేము. నానకు చెప్పెను: అమృత నామమును వినుడు, పవిత్రులగుడు; సత్యమును వినుటకు పంపబడితిరి.

హరి ప్రాణమును గుహలో ఉంచి, వాయు వాద్యమును వాయించెను. వాద్యమును వాయించి, తొమ్మిది ద్వారములను ప్రకటము చేసెను; పదియవదానిని గుప్తముగా ఉంచెను. గురుద్వారమున భావనను లగ్నము చేసి, కొందరికి పదియవ ద్వారమును చూపించెను. అక్కడ అనేక రూపములు, నామములు, నవనిధులు; దాని అంతమును పొందలేరు. నానకు చెప్పెను: ప్రియ హరి ప్రాణమును గుహలో ఉంచి, వాయు వాద్యమును వాయించెను.

ఈ సత్యమైన సోహిలాను సత్యమైన గృహమున పాడుడు. సత్యమైన గృహమున సోహిలాను పాడుడు; అక్కడ సదా సత్యమును ధ్యానించెదరు. సత్యమును ధ్యానించెదరు, నీకు ప్రీతిగా ఉన్నప్పుడు; గురుముఖులకు తెలియజేయుదువు. ఈ సత్యము అందరికి ప్రభువు; ఎవరిని క్షమించునో, ఆ జనుడు పొందును. నానకు చెప్పెను: సత్యమైన సోహిలాను సత్యమైన గృహమున పాడెదరు.

ఓ గొప్ప అదృష్టవంతులారా! ఆనందమును వినుడు; సమస్త మనోరథములు నెరవేరెను. పరబ్రహ్మ ప్రభువును పొందితిరి; సమస్త శోకములు తొలగిపోయెను. దుఃఖము, రోగము, సంతాపము తొలగిపోయెను; సత్యమైన వాణి వినబడెను. సంతులు, స్నేహితులు సంతోషించిరి; పూర్ణ గురువు నుండి తెలిసికొనిరి. వినువారు పవిత్రులు, చెప్పువారు పవిత్రులు; సతిగురువు సర్వవ్యాప్తముగా ఉన్నాడు. నానకు విన్నవించుచున్నాడు: గురు పాదములను ఆశ్రయించితిని; అనహత తూర్యాలు మ్రోగెను.