ತಾಟೀ ಉಘಡಾ ಜ್ಞಾನೇಶ್ವರಾ — ಸಂತ ಮುಕ್ತಾಬಾಯಿ ಅಭಂಗ
ಸಂತ ಮುಕ್ತಾಬಾಯಿಯ ತಾಟಿ ಉಘಡಾ: ತನ್ನ ಅಣ್ಣ ಜ್ಞಾನೇಶ್ವರನಿಗೆ ಗುಡಿಸಲಿನ ಬಾಗಿಲು ತೆರೆಯುವಂತೆ ಬೇಡುವ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ; ನಿಜವಾದ ಸಂತ ಜಗತ್ತಿನ ನಿಂದೆಗಳನ್ನು ಕರುಣೆಯಿಂದ ಸಹಿಸುತ್ತಾನೆ ಎಂದು ಬೋಧಿಸುತ್ತದೆ.
ಶ್ಲೋಕಗಳು
ಯೋಗಿಯ ಮನಸ್ಸು ಪವಿತ್ರ; ಅವನು ಕೀಳು ಜನರ ತಪ್ಪುಗಳನ್ನು ಸಹಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಿ. ಕ್ರೋಧದಿಂದ ಜಗತ್ತು ಬೆಂಕಿಯಾಗಿದೆ; ಸಂತರು ಶಮನಗೊಳಿಸುವ ನೀರಾಗಲಿ. ಕಠೋರ ನುಡಿ ಕೇವಲ ದುಃಖವನ್ನು ತರುತ್ತದೆ; ಸಂತರು ಮೃದು ಉಪದೇಶ ನೀಡಲಿ. ಇಡೀ ವಿಶ್ವವು ಬ್ರಹ್ಮದ ಒಂದೇ ದಾರದಲ್ಲಿ ಪೋಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ; ಬಾಗಿಲು ತೆರೆ, ಜ್ಞಾನೇಶ್ವರಾ!
ಶ್ಲೋಕ 1
ಅವನು ಆನಂದ ಸಾಗರದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ನಿವಾಸ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದಾನೆ; ಅಂಥವನಿಗೆ ಮೇಲು ಕೀಳು ಏನಿದೆ?
ಅಣ್ಣಾ, ನೀನು ಇತರರೊಂದಿಗೆ ಹೇಗೆ ವರ್ತಿಸಬೇಕೆಂದು ಬಯಸುತ್ತೀಯೋ, ಹಾಗೆಯೇ ಈಶ್ವರನು ನಿನ್ನೊಂದಿಗೆ ವರ್ತಿಸುತ್ತಾನೆ.
ಇದು ಮುಖವಾಡಗಳ ದೈವಿಕ ನಾಟಕ ಮಾತ್ರ; ಒಂದು ಕ್ಷಣವೂ ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ಉಳಿಯುವುದಿಲ್ಲ.
ಒಂದರಿಂದ ಅನೇಕರು ಹುಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ; ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರನ್ನೂ ಪಾಲಿಸಿ ಪೋಷಿಸಬೇಕು.
ಶುದ್ಧ ಸಾಕ್ಷಿಭಾವದಿಂದ ಅರಿತುಕೋ; ವೇದಗಳೂ ಕೇವಲ ಓಂ ಎಂಬ ನಾಮದಲ್ಲೇ ಮಾತನಾಡುತ್ತವೆ.
ಯಾರೋ ತನ್ನ ಶ್ರೇಷ್ಠತೆಯ ಮೇಲೆ ಹೆಮ್ಮೆ ಪಡುತ್ತಾನೆ, ಇನ್ನೊಬ್ಬ ಅಹಂಕಾರದಲ್ಲಿ ಕಳೆದುಹೋಗುತ್ತಾನೆ; ಇದೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಬದಿಗಿಟ್ಟು ಶಾಂತಿಯನ್ನು ದೃಢವಾಗಿ ಹಿಡಿ. ಬಾಗಿಲು ತೆರೆ, ಜ್ಞಾನೇಶ್ವರಾ!
ಶ್ಲೋಕ 2
ಕೇವಲ ಹೆಸರಿಗಾಗಿ ಕೇಸರಿ ವಸ್ತ್ರ ಧರಿಸಿ, ಒಳಗೆ ಆಸೆಗಳ ದಾಸನಾಗಿರುವವನನ್ನು ನಿಜವಾದ ಸಾಧು ಎನ್ನಬಾರದು; ಅವನು ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಅಪಹಾಸ್ಯವನ್ನೇ ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಆತ್ಮವೂ ತನ್ನ ನಿಜ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಹುಡುಕಿ ಕಂಡುಕೊಳ್ಳಬೇಕು; ವಿವೇಕ ಇರುವುದು ಅಂಥ ಆತ್ಮಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ. ಎಲ್ಲ ಬಯಕೆ ಮತ್ತು ಡಂಭಾಚಾರವನ್ನು ಬದಿಗಿಡು; ಬಾಗಿಲು ತೆರೆ, ಜ್ಞಾನೇಶ್ವರಾ!
ಶ್ಲೋಕ 3
ಒಳಗೆ ದಯೆ ಮತ್ತು ಕ್ಷಮೆಯನ್ನು ಹೊತ್ತಿರುವವನೇ ನಿಜವಾದ ಸಂತನೆಂದು ತಿಳಿ. ಲೋಭ ಮತ್ತು ಅಹಂಕಾರ ಯಾರ ಮನಸ್ಸನ್ನೂ ತಾಕದಿರುವವನನ್ನೇ ನಿಜವಾದ ವೈರಾಗ್ಯಿ ಎಂದು ತಿಳಿ. ಅವನು ಇಹಪರ ಎರಡರಲ್ಲೂ ಸುಖಿ, ಏಕೆಂದರೆ ಅವನ ತುಟಿಗಳಿಂದ ಶುದ್ಧ ಜ್ಞಾನ ಹರಿಯುತ್ತದೆ. ಎಲ್ಲ ಮಿಥ್ಯಾ ಕಲ್ಪನೆಗಳನ್ನು ಬಿಡು; ಬಾಗಿಲು ತೆರೆ, ಜ್ಞಾನೇಶ್ವರಾ!
ಶ್ಲೋಕ 4
ಕೆಲವರೇ ನಿಜವಾದ ಸಾಧುಗಳಾಗುತ್ತಾರೆ; ಉಳಿದವರೆಲ್ಲ ವ್ಯರ್ಥವಾಗಿ ಅಲೆಯುತ್ತಾರೆ. ಬ್ರಹ್ಮನಲ್ಲಿಯೂ ವಿಕಾರದ ಬೇರು ಮೊಳೆಯುತ್ತದೆ—ಇದೆಲ್ಲ ಮಾಯೆಯ ಮಕ್ಕಳಾಟ. ಮಾಯೆ ಉಳಿಯದಾಗ, ವಿಶ್ವವೇ ಬ್ರಹ್ಮವಾಗುತ್ತದೆ. ಆದಿಯಿಂದ ಅಂತ್ಯದವರೆಗೆ ಇದನ್ನು ಅರಿತಾಗಲೇ ಸಂತರು ಸುಖಿಗಳಾಗುತ್ತಾರೆ. ಚಿಂತೆ-ಕೋಪ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ತ್ಯಜಿಸಿ—ಬಾಗಿಲು ತೆರೆಯಿರಿ, ಜ್ಞಾನೇಶ್ವರಾ!
ಶ್ಲೋಕ 5
ಬ್ರಹ್ಮ ಇದ್ದಂತೆಯೇ ಸದಾ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ; ನಮಗೆ ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳೂ ಹಿರಿಯರು.
ನಮ್ಮದೇ ಕೈ ನಮ್ಮನ್ನೇ ತಾಗಿದರೆ, ಅದಕ್ಕಾಗಿ ನಾವು ಎಂದಿಗೂ ದುಃಖಿಸುವುದಿಲ್ಲ.
ನಮ್ಮದೇ ಹಲ್ಲುಗಳು ನಾಲಿಗೆಯನ್ನು ಕಚ್ಚಿದರೆ, ಕೋಪದಿಂದ ಆ ಹಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಮುರಿಯಲು ಯಾರು ಹೋಗುತ್ತಾರೆ?
ಮನಸ್ಸು ಆಳವಾಗಿ ನೋಯುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಮುಂದೆ ಅಪಾರ ಜ್ಞಾನವಿದೆ.
ಬ್ರಹ್ಮಪದದ ಮೇಲೆ ನರ್ತಿಸುವ ಮೊದಲು ಕಷ್ಟಗಳ ಕಬ್ಬಿಣದ ಕಡಲೆಗಳನ್ನು ಅಗಿಯಬೇಕು.
ಮನಸ್ಸನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊ ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ಮೀರಿ ಏಳು; ಬಾಗಿಲು ತೆರೆ, ಜ್ಞಾನೇಶ್ವರಾ!
ಶ್ಲೋಕ 6
ನೀವೇ ಸುಖಸಾಗರವಾಗಿ, ಜಗತ್ತನ್ನು ನಿಮ್ಮ ಬೋಧೆಯಿಂದ ತಂಪಾಗಿಸಿ. ಬೋಧೆಯಲ್ಲಿ ಎಂದಿಗೂ ಅಂತರ ಬರಲು ಬಿಡಬೇಡಿ—ಸಾಧುವಿಗೆ ಸ್ವಂತ-ಪರ ಎಂಬುದಿಲ್ಲ. ಪ್ರತಿ ಜೀವಿಗೂ ಸ್ವಂತ ಜೀವವೆಂದೇ ಕೊಡಿ; ಆಗ ಅಸೂಯೆಗೆ ಸ್ಥಳವಿಲ್ಲ. ದಾಟುವ ಉಪಾಯವನ್ನು ಚಿತ್ತದಲ್ಲಿ ಹಿಡಿ—ಬಾಗಿಲು ತೆರೆಯಿರಿ, ಜ್ಞಾನೇಶ್ವರಾ!
ಶ್ಲೋಕ 7
ಅಹೋ, ಕೋಪ ಹೋಗುವುದೆಲ್ಲಿಗೆ—ಎಲ್ಲವೂ ತಾನೇ ಆಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ಅರಿಯುವುದೇ ಉತ್ತಮ ಜ್ಞಾನ—ಜನವೇ ಜನಾರ್ದನ. ಈ ವ್ರತವನ್ನು ಚರಣಗಳಿಗೆ ಬಂಧಿಸಿದ್ದೇವೆ—ಕೃತಿಯಿಂದ ಅದನ್ನು ಸುಳ್ಳಾಗಿಸಬಾರದು. ಕೋಪದ ಸಮಯ ಬಂದಾಗ ಎಲ್ಲ ಯೋಗವೂ ವಿಫಲವಾಗುತ್ತದೆ. ಇಂತಹ ಮಹಾ ದೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಹಿಡಿ—ಬಾಗಿಲು ತೆರೆಯಿರಿ, ಜ್ಞಾನೇಶ್ವರಾ!
ಶ್ಲೋಕ 8
ಕಲ್ಪಿತ ಎಲ್ಲ ಆಸಕ್ತಿಗಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸು; ಅದೇ ಸಾಧುವಿಗೆ ನಿಜವಾದ ಸಮಾಧಿ.
ಯಾರೊಂದಿಗೆ ವಾದಿಸಬೇಕು, ವಾದವು ದ್ವೈತದ ಗುಂಡಿಯನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ಆಳಗೊಳಿಸುವಾಗ?
ಇನ್ನೂ ಅರ್ಥವಾಗದಿರುವುದು ಇದು: ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ಹಾರುವವನೂ ಕೊನೆಗೆ ಯಾರದೋ ಪಾದದಲ್ಲೇ ಇಳಿಯುತ್ತಾನೆ.
ಮನಸ್ಸು ತನ್ನ ಪುಟ್ಟ ತಂತ್ರಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಆಡುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಅಸಹಾಯಕ ಭೂತಗಳು ಕೇವಲ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರಂತೆ ನಿಂತಿರುತ್ತವೆ.
ಇದೆಲ್ಲವೂ ಭಗವಂತನ ಸ್ವಂತ ಕೃತಿ; ಇಲ್ಲಿ ನಿಜವಾಗಿ ಬೇರೆ ಯಾರು ಏನನ್ನಾದರೂ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ?
ಶುದ್ಧ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ದೃಢವಾಗಿ ಹಿಡಿ; ಬಾಗಿಲು ತೆರೆ, ಜ್ಞಾನೇಶ್ವರಾ!
ಶ್ಲೋಕ 9
ಗಿರಿಗುಹೆಗಳ ಏನು ಪ್ರಯೋಜನ, ಕೋಪ ಬೆನ್ನು ಬಿಡದಿದ್ದರೆ. ಅಂತಹ ಸಂನ್ಯಾಸಿ ಇರಬಾರದು, ಪರಮಾರ್ಥವನ್ನೇ ದ್ವೇಷಿಸುವವನು. ಮನೆಯನ್ನು ಬೆಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಿದ, ಆದರೆ ಬಯಕೆಗಳಿಗಾಗಿ ಬಾಗಿಲಿಂದ ಬಾಗಿಲಿಗೆ ಅಲೆಯುತ್ತಾನೆ. ಏನು ಯೋಗಧರ್ಮ ಸಾಧಿಸಿದ, ಒಳಗೆ ನಿಷ್ಕಾಮತೆ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ. ಹೃದಯವನ್ನು ಗಂಗಾಜಲದಂತೆ ಶುದ್ಧಗೊಳಿಸಿ—ಬಾಗಿಲು ತೆರೆಯಿರಿ, ಜ್ಞಾನೇಶ್ವರಾ!
ಶ್ಲೋಕ 10
ಶ್ರದ್ಧೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಶುದ್ಧವಾದವನಿಗೆ ದೇವರು ಎಂದಿಗೂ ದೂರವಿಲ್ಲ ಎಂದು ತೋರುತ್ತದೆ.
ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಸಾಧನೆಯೂ ಕೈಯ ಕೌಶಲ್ಯವೇ ಆಗಿದೆ; ಅಂಥ ಪರಿಣತಿಯನ್ನು ಯಾವುದೇ ಸಂತೆಯಲ್ಲಿ ಕೊಳ್ಳಲಾಗದು.
ಓ, ನೀನೂ ಹಾಗೆಯೇ ಆಗಬೇಕು; ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಕೇವಲ ಅನುಮಾನ ಪ್ರಮಾಣದಿಂದ ಅರಿಯಬೇಕು.
ನಮ್ಮ ನಿಜವಾದ ಗುರು-ಪ್ರಭು ಇದನ್ನೇ ಸಾಧಿಸಿದ್ದಾನೆ; ರುಕ್ಮಿಣಿ ಮಾತೆಯ ಪ್ರಿಯನು ಅವನು.
ಅಲ್ಲಿ ಇನ್ನಾರು ಬೋಧಿಸಬಹುದಿತ್ತು? ಸಾರವನ್ನು ಕೂಡಿಸಿ ತನಗಾಗಿಯೇ ಸ್ವೀಕರಿಸಬೇಕು, ಅಷ್ಟೆ.
ಪುಟ್ಟ, ಪ್ರೀತಿಯ ಮುಕ್ತಾ ಹೇಳುತ್ತಾಳೆ: ಅವಳ ಜೀವವೂ ಅದರ ಮೌಲ್ಯವೂ ಸದಾ ಇದ್ದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿಯೇ ನೆಲೆಸಿದೆ.
ನೀನು ಸ್ವತಃ ದಾಟಿದವನು; ಈಗ ಇಡೀ ಜಗತ್ತನ್ನು ದಾಟಿಸು. ಬಾಗಿಲು ತೆರೆ, ಜ್ಞಾನೇಶ್ವರಾ!
ಶ್ಲೋಕ 11
Worship Guidelines & Chanting Benefits (Phalashruti)
ಪ್ರತಿದಿನ ಅಥವಾ ಶುಭ ತಿಥಿಗಳಲ್ಲಿ (ಏಕಾದಶಿ, ಹುಣ್ಣಿಮೆ)
ಬ್ರಹ್ಮ ಮುಹೂರ್ತ (ಮುಂಜಾನೆ 4 - 6) ಅಥವಾ ಸಂಧ್ಯಾ ಸಮಯ
ತುಪ್ಪದ ದೀಪ, ಧೂಪ, ತಾಜಾ ಹೂವುಗಳು ಮತ್ತು ನೈವೇದ್ಯ
- ಮನಃಶಾಂತಿ, ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಉನ್ನತಿ ಮತ್ತು ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ಶಕ್ತಿ
ಹಿನ್ನೆಲೆ
ನಿವೃತ್ತಿನಾಥ, ಜ್ಞಾನೇಶ್ವರ, ಸೋಪಾನದೇವ ಮತ್ತು ಮುಕ್ತಾಬಾಯಿ ನಾಲ್ವರು ಸಂತ ಒಡಹುಟ್ಟಿದವರು. ಅವರ ತಂದೆ ವಿಠ್ಠಲಪಂತ ಸನ್ಯಾಸ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ ನಂತರ ಗೃಹಸ್ಥ ಜೀವನಕ್ಕೆ ಮರಳಿದ್ದರು; ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಸಮಾಜ ಆ ಕುಟುಂಬವನ್ನು ದೂರವಿಟ್ಟಿತು. ಗ್ರಾಮಸ್ಥರ ನಿಂದೆಗಳಿಂದ ನೊಂದ ಯುವ ಜ್ಞಾನೇಶ್ವರರು ತಮ್ಮ ಗುಡಿಸಲಿನಲ್ಲಿ ತಮ್ಮನ್ನು ಬಂಧಿಸಿಕೊಂಡು (ತಾಟಿ ಎಂದರೆ ಅದರ ಬಾಗಿಲಾಗಿ ಬಳಸಿದ ನೇಯ್ದ ಜೊಂಡಿನ ಪರದೆ) ಆಹಾರವನ್ನೂ ನಿರಾಕರಿಸಿದರೆಂದು ಸಂಪ್ರದಾಯ ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಹೊರಗೆ ನಿಂತು ಮುಕ್ತಾಬಾಯಿ 'ತಾಟಿಚೆ ಅಭಂಗ' ಹಾಡಿ, ಸಂತನು ಜಗತ್ತಿನ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕರುಣೆಯಿಂದ ಸಹಿಸಬೇಕು ಎಂದು ನೆನಪಿಸಿದರು. ಅವಳ ಮನವಿಯಿಂದ ಪ್ರೇರಿತರಾದ ಜ್ಞಾನೇಶ್ವರರು ಬಾಗಿಲು ತೆರೆದು, ಮುಂದೆ ಜ್ಞಾನೇಶ್ವರಿ ಮತ್ತು ಅಮೃತಾನುಭವವನ್ನು ರಚಿಸಿದರು.
ಈ ಪಠ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ
ರಚಿಸಿದವರು: Sant Muktabai
ನಿಮಗೆ ಗೊತ್ತಾ?
ಗುಡಿಸಲಿನ ಬಾಗಿಲು (ತಾಟಿ)
'ತಾಟಿ' ಎಂಬುದು ಗ್ರಾಮೀಣ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲಿ ಬಾಗಿಲಾಗಿ ಬಳಸುವ ನೇಯ್ದ ಜೊಂಡು ಅಥವಾ ಬಿದಿರಿನ ಪರದೆ; ಆದ್ದರಿಂದ 'ಬಾಗಿಲು ತೆರೆ' ಎಂಬ ಪಲ್ಲವಿ ಅಕ್ಷರಶಃ ಮತ್ತು ಜಗತ್ತಿಗೆ ಹೃದಯ ತೆರೆಯುವಂತೆ ಬೇಡುವ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಎರಡೂ ಆಗಿದೆ.
ಸಂತನ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ
ಮೊದಲ ಪದ್ಯವು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಮರಾಠಿ ನುಡಿಮುತ್ತನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ: ಸಂತ ಜೇಣೇ ವ್ಹಾವೇ, ಜಗ ಬೋಲಣೇ ಸೋಸಾವೇ. ಸಂತನಾಗಬಯಸುವವನು ಜಗತ್ತಿನ ನಿಂದೆಗಳನ್ನು ಸಹಿಸಬೇಕು; ಆಗ ಮಾತ್ರ ಕರುಣೆ ಬೇರು ಬಿಡುತ್ತದೆ.
ಅಹಂ ಮತ್ತು ಕೋಪದ ನಿಯಂತ್ರಣ
ಎರಡನೆಯ ಪದ್ಯವು ಅಹಂಕಾರದಿಂದ ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳಲು ಮತ್ತು ಕ್ರೋಧವನ್ನು ಜಯಿಸಲು ಒತ್ತಾಯಿಸುತ್ತದೆ; ಮೂರನೆಯ ಪದ್ಯವು ಜಗತ್ತು ಕ್ರೋಧದಿಂದ ತುಂಬಿದಾಗ ಸಂತ ಶಾಂತವಾಗಿರಬೇಕು ಮತ್ತು ಶತ್ರುವಿಗೂ ಅಮೃತ ನುಡಿಯಬೇಕು ಎನ್ನುತ್ತದೆ.
ಇತರರನ್ನು ದಾಟಿಸುವ ಬೇಡಿಕೆ
ನಾಲ್ಕನೆಯ ಪದ್ಯವು ಮುಕ್ತಾಬಾಯಿಯ ಸ್ವಂತ ಹೆಸರು 'ಮುಕ್ತಾ ಮ್ಹಣೇ' ಎನ್ನುವುದರೊಂದಿಗೆ ಮುಕ್ತಾಯವಾಗುತ್ತದೆ; ಅದು ಸ್ವತಃ ದಾಟಿದ ತಮ್ಮನಿಗೆ, ಅಜ್ಞಾನಿ ಜನರನ್ನೂ ದಾಟಿಸಲು ಮತ್ತು ತನ್ನ ಕೃಪೆಯನ್ನು ತೋರಿಸಲು ಬೇಡುತ್ತದೆ.
ಪಾಠ ಮತ್ತು ಆವೃತ್ತಿಗಳು
ತಾಟಿಚೆ ಅಭಂಗವನ್ನು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಮುಕ್ತಾಬಾಯಿಗೆ ಆರೋಪಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಪ್ರತಿ ಪದ್ಯವೂ 'ತಾಟಿ ಉಘಡಾ ಜ್ಞಾನೇಶ್ವರಾ' ಎಂಬ ಪಲ್ಲವಿಯಿಂದ ಮುಕ್ತಾಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಸಂಸ್ಕೃತ ಡಾಕ್ಯುಮೆಂಟ್ಸ್ ಪಠ್ಯದಲ್ಲಿ (ಮುಕ್ತಾಬಾಯಿಗೆ ಆರೋಪಿಸಲಾಗಿದೆ) 'ಯೋಗಿ ಪವನ ಮನಾಚಾ' ಎಂದು ಆರಂಭವಾಗುವ ಹನ್ನೊಂದು ಅಭಂಗಗಳಿವೆ. ಈ ಪುಟದ ಪದ್ಯಗಳು, 'ಸಂತ ಜೇಣೇ ವ್ಹಾವೇ' ಎಂದು ಆರಂಭವಾಗುವವು, ಬೇರೆ ಆವೃತ್ತಿಯಿಂದ ಬಂದವು; ಏಕೆಂದರೆ ಆವೃತ್ತಿಗಳು ಪದ್ಯಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ, ಕ್ರಮ ಮತ್ತು ಪದಗಳಲ್ಲಿ ಭಿನ್ನವಾಗಿವೆ.
Vitthal
ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ ನಿಂದ ಇನ್ನಷ್ಟು
ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ನೋಡಿಸಂಬಂಧಿತ ಬೋಧನೆಗಳು
ಅದೇ ಬೋಧನೆ, ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳಾದ್ಯಂತ ಪ್ರತಿಧ್ವನಿಸುತ್ತದೆ
