ഭജനുകൾ

ഹരേ കൃഷ്ണ മഹാമന്ത്രം എന്നറിയപ്പെടുന്ന ഈ ഭജനം, ഭഗവാൻ കൃഷ്ണന്റെയും രാമന്റെയും നാമങ്ങൾ ആവർത്തിച്ചുകൊണ്ട് ഭക്തിയും ശാന്തിയും പ്രദാനം ചെയ്യുന്ന ഒരു പ്രാർത്ഥനയാണ്.

ഗണപതിയെ സ്തുതിച്ചുകൊണ്ടുള്ള ഒരു ജനപ്രിയ ആരതിഗാനമാണിത്. അദ്ദേഹത്തിന്റെ രൂപം, കുടുംബം, വാഹനം, ഭക്തർക്ക് നൽകുന്ന അനുഗ്രഹങ്ങൾ എന്നിവ വർണിക്കുന്നു.

ശിവന്റെ താണ്ഡവനൃത്തത്തെ മഹത്ത്വപ്പെടുത്തുന്ന പതിനഞ്ച് ശ്ലോകങ്ങളുള്ള ഒരു പ്രസിദ്ധമായ സ്തോത്രമാണിത്. രാവണൻ രചിച്ചതെന്നു വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്ന ഈ കൃതി ശിവഭക്തിയുടെ ഉന്നതിയെയും ഭഗവാന്റെ ഐശ്വര്യത്തെയും വാഴ്ത്തുന്നു.

ശ്രീരാമനെയും സീതാദേവിയെയും കീർത്തിക്കുന്ന ഒരു ഭജനാണിത്. രാമചരിതമാനസിലെ വരികൾ ഉൾക്കൊള്ളുന്ന ഇത് ഭക്തിയും ജീവിതപാഠങ്ങളും ഒരുപോലെ നൽകുന്നു.

ഈ സ്തോത്രം ഭഗവാൻ വിഷ്ണുവിന്റെ വിവിധ നാമങ്ങളെ സ്തുതിക്കുന്ന ഒരു ഹ്രസ്വ പ്രാർത്ഥനയാണ്. ഓരോ നാമവും അവന്റെ വ്യത്യസ്ത ലീലകളെയും ഗുണങ്ങളെയും ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്നു.

ശ്രീരാമചന്ദ്രന്റെ സൗന്ദര്യവും കാരുണ്യവും വാഴ്ത്തുന്ന ഈ ഭജൻ, ഭക്തനായ തുളസീദാസ് രാമനെ സ്തുതിച്ചുകൊണ്ട് എഴുതിയ പ്രശസ്തമായ ഒരു ആത്മീയ ഗീതമാണ്. ഇതിൽ ഭഗവാന്റെ രൂപവും പ്രവർത്തികളും വിശദമായി വർണ്ണിച്ചിരിക്കുന്നു.

ഐശ്വര്യത്തിന്റെ ദേവതയായ ലക്ഷ്മിയെ സ്തുതിച്ചുകൊണ്ടുള്ള ഒരു ഭക്തിഗീതം. ദേവിയുടെ മഹത്വവും അവളുടെ അനുഗ്രഹം കൊണ്ട് ലഭിക്കുന്ന സമ്പത്തും ഭാഗ്യവും വിവരിക്കുന്നു.

ഭഗവാൻ കൃഷ്ണന്റെ വിവിധ നാമങ്ങൾ (ഗോവിന്ദ, ഹരി, ഗോപാൽ, രാധാ രമൺ) ആവർത്തിച്ച് ഉച്ചരിച്ചുകൊണ്ട് അവനിൽ ഭക്തി അർപ്പിക്കുന്ന ഒരു ലളിതമായ ഭജനാണിത്.

ഭഗവാൻ ഹനുമാനെ സ്തുതിക്കുന്ന എട്ട് ശ്ലോകങ്ങളുടെ സമാഹാരമാണിത്. ജീവിതത്തിലെ എല്ലാ കഷ്ടതകളും നീക്കുന്നവൻ എന്ന അർത്ഥത്തിൽ 'സങ്കടമോചൻ' എന്ന പേരിൽ ഹനുമാനെ വാഴ്ത്തുന്നു.

ഭഗവാൻ കൃഷ്ണന്റെ എല്ലാ രൂപങ്ങളും പ്രവൃത്തികളും അതീവ മധുരമായി വർണിക്കുന്ന എട്ട് ശ്ലോകങ്ങളുടെ ഒരു ഭക്തിഗാനമാണ് ഇത്.

ജീവിതത്തിൽ ശക്തിയും വിശ്വാസവും നേർമാർഗവും നൽകണമേ എന്നും, അജ്ഞാനത്തിൽ നിന്ന് രക്ഷിച്ച് ജ്ഞാനത്തിന്റെ വെളിച്ചം തരണമേ എന്നും, ആർക്കും പകരോ ദ്വേഷമോ ഇല്ലാതെ, മറ്റുള്ളവർക്ക് സന്തോഷം പകർന്ന് ജീവിക്കാൻ കരുണ നൽകണമേ എന്നും ദൈവത്തോടുള്ള ഒരു ഹൃദയംഗമമായ പ്രാർത്ഥനയാണിത്.

ഈ ഭജൻ രാമനാമത്തിന്റെ സത്യത്തെയും രാമൻ എല്ലാം ആണെന്നും ഉയർത്തിപ്പറയുന്നു. രാമൻ അമ്മയും അച്ഛനും എല്ലാമാണെന്നും ലോകത്തിലെ എല്ലാ കാര്യങ്ങളും അവൻ തന്നെ ചെയ്യുന്നുവെന്നും പാടുന്നു.

ഈ ഭജൻ രാമനെയും കൃഷ്ണനെയും പുകഴ്ത്തുന്നു. അവരുടെ വ്യത്യസ്ത ലീലകളും ഗുണങ്ങളും വർണ്ണിക്കുകയും ഭക്തരെ അവരുടെ നാമങ്ങൾ ജപിക്കാൻ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.

ഈ ഭജൻ ഭഗവാൻ കൃഷ്ണന്റെയും വിഷ്ണുവിന്റെയും വിവിധ നാമങ്ങളെ പ്രകീർത്തിക്കുന്നതും, അവന്റെ കള്ളവെണ്ണ കട്ടെടുക്കൽ, ഗോപികമാരോടൊപ്പമുള്ള രാസനൃത്തം തുടങ്ങിയ ബാല്യകാലത്തെയും ദിവ്യലീലകളെയും വർണ്ണിക്കുന്നതുമായ ഒരു ഭക്തിഗീതമാണ്.

ഭഗവാനോടുള്ള സമ്പൂർണ്ണ സമർപ്പണത്തിന്റെ മാതൃകയായ മീരാബായിയുടെ ജീവിതകഥ പറയുന്ന ഒരു ഭക്തിഗാനമാണിത്. യഥാർത്ഥ ഭക്തന്റെ ലക്ഷണങ്ങൾ വിവരിച്ചുകൊണ്ട് തുടങ്ങുന്ന ഈ ഗാനം, മീര എങ്ങനെ ലൗകിക സുഖങ്ങൾ ഉപേക്ഷിച്ച് കൃഷ്ണപ്രേമത്തിൽ മുഴുകി എന്ന് ചിത്രീകരിക്കുന്നു.

ചെറിയ പശുക്കളും ചെറിയ ഇടയബാലന്മാരും ഇടയിൽ മദൻ ഗോപാലനായ ശ്രീകൃഷ്ണനും എന്ന ചിത്രം വരച്ചുകാട്ടുന്ന ഒരു ലളിതവും മനോഹരവുമായ ഭജനമാണിത്. കൃഷ്ണന്റെ ബാല്യകാല വിനോദങ്ങളെ സ്നേഹപൂർവ്വം വർണ്ണിക്കുന്ന ഈ ഗാനം ഭക്തിയും ലാളിത്യവും നിറഞ്ഞതാണ്.

കൃഷ്ണഭഗവാന്റെ (കൻഹൈയ്യ ലാൽ, നന്ദലാൽ, യശോദാലാൽ) മഹത്വം ആനന്ദത്തോടെ പാടിപ്പുകഴ്ത്തുന്ന ഒരു ഭജനാണിത്.

ഇത് ഒരു ഭക്തിഗാനമാണ്, അതിൽ ഭഗവാൻ രാമനെ പൂർണമായി ശരണം ചെയ്യാനും 'സീതാരാം' എന്ന നാമം ആവർത്തിക്കാനും അവൻ എങ്ങനെ സൂക്ഷിക്കുന്നോ അതുപോലെ ജീവിക്കാനും പഠിപ്പിക്കുന്നു.

ഈ ഭജൻ ദൈവത്തിന്റെ (രാം) നാമത്തിന്റെ മാത്രം സത്യത്തെ എടുത്തുകാണിക്കുന്നു. ജീവിതം നശ്വരമാണ്, ലൗകികബന്ധങ്ങൾ വ്യാജമാണ്, അതിനാൽ ഭഗവാന്റെ നാമത്തിൽ ആശ്രയിക്കണമെന്ന് ഇത് ഉപദേശിക്കുന്നു.

ഈ ഭജനിൽ, ഭക്തയായ മീരാബായി കൃഷ്ണനോട് തൻ്റെ കണ്ണുകളിൽ വസിക്കണമെന്നും, അവിടുത്തെ മോഹന രൂപവും അലങ്കാരങ്ങളും വർണ്ണിക്കുന്നു. കൃഷ്ണൻ്റെ സാന്നിധ്യത്തിനും ഭക്തി സമർപ്പണത്തിനുമുള്ള ആഗ്രഹമാണ് ഇതിൻ്റെ പ്രധാന സന്ദേശം.

ഐശ്വര്യത്തിന്റെ ദേവതയായ ലക്ഷ്മിയെ ഭക്തിയോടെ വീട്ടിലേക്ക് ക്ഷണിച്ചുകൊണ്ടുള്ള ഒരു ഭജനയാണിത്. ഭഗവാൻ വെങ്കടരമണന്റെ പത്നിയായ ലക്ഷ്മി ഭക്തർക്ക് സമൃദ്ധിയും ആനന്ദവും നൽകണമെന്ന് പ്രാർത്ഥിക്കുന്നു.

ഭഗവാൻ ശ്രീകൃഷ്ണനെ ഗോപാലബാലനായി (കുഞ്ഞു ഇടയൻ) സ്തുതിക്കുന്ന ഈ ശ്ലോകങ്ങൾ, തിരുവേങ്കടാചലിൽ (തിരുപ്പതി) വസിക്കുന്ന പരമപുരുഷനെ മനസ്സിൽ ധ്യാനിക്കാൻ പ്രേരിപ്പിക്കുന്നു.

കബീർ എന്ന സന്യാസി കവിയുടെ രചനകളാണ് ഇവ. ആദ്യത്തേത് ജീവിതത്തിന്റെ അർത്ഥത്തെക്കുറിച്ചും, തുടർന്നുള്ള ഗാനം ശരീരത്തെ ഒരു മെലിഞ്ഞ വസ്ത്രമായി ഉപമിച്ച് ദൈവനാമത്താൽ വർണ്ണിക്കപ്പെടുന്നതിനെക്കുറിച്ചും പറയുന്നു.

ഈ ഭജൻ എല്ലാവരിലും ദൈവത്തെ കാണാനും വിവേചനമില്ലാതെ സ്നേഹം പകരാനും പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്നു. ജീവിതത്തിൽ ദിവ്യപ്രകാശവും ഐക്യവും പ്രചരിപ്പിക്കാൻ ഇത് നമ്മെ ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്നു.

ഈ ഭജൻ ഭഗവാനെ വിവിധ രൂപങ്ങളിൽ - രാമൻ, കൃഷ്ണൻ, ശിവൻ, വിഷ്ണു, ഗണപതി - എന്നിവരായി വരാൻ ആഹ്വാനം ചെയ്യുന്നു. ഓരോ രൂപത്തിലും അവരുടെ പത്നിമാരോടും ആയുധങ്ങളോടും കൂടി വരണമെന്ന് പ്രാർത്ഥിക്കുന്നു.

ഈ ദോഹയിൽ, കബീർ ദൈവത്തെ അന്വേഷിക്കുന്നവനോട് പറയുന്നു: ദൈവം ക്ഷേത്രത്തിലോ മസ്ജിദിലോ കാശിയിലോ കൈലാസത്തിലോ അല്ല, മറിച്ച് നിങ്ങളുടെ ഓരോ ശ്വാസത്തിലും ഉണ്ട്.

ശിവനെ യോഗിയായി വരുന്നതായും, യശോദയുടെ വീട്ടിൽ കൃഷ്ണനായി വരുന്നതായും വർണ്ണിക്കുന്ന ഒരു ഭക്തിഗാനമാണിത്. ഈ ഭജൻ, ദൈവത്തിന്റെ മായയെ ആരും മനസ്സിലാക്കുന്നില്ല എന്ന ആശയത്തെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ളതാണ്.

രാധാകൃഷ്ണന്മാരുടെ നാമജപത്തോടെ ബൃജഭൂമിയിലെ വിവിധ പുണ്യസ്ഥലങ്ങളിലൂടെ ഒരു മാനസിക യാത്ര നയിക്കുന്ന ഭജനം.

ശ്രീരാമന്റെ 108 നാമങ്ങൾ ചേർന്ന ഒരു ഭക്തിസ്തോത്രമാണിത്. രാമായണകഥയിലെ പ്രധാന സംഭവങ്ങളുടെ ക്രമത്തിൽ രാമന്റെ വിവിധ രൂപങ്ങളെയും ലീലകളെയും വാഴ്ത്തുന്ന നാമങ്ങൾ ഇതിൽ അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു.

ഇതൊരു ഭജനാണ്—ഹിന്ദു ഭക്തിഗാനം—ക്രിഷ്ണന്റെ ഓടക്കുഴലാൽ പ്രതീകവത്കരിക്കപ്പെട്ട ദിവ്യസ്നേഹം എല്ലാവർക്കുമുള്ളതാണ് എന്ന ആശയത്തെ ആഘോഷിക്കുന്നു. ഇത് പ്രത്യേകിച്ച് വിശുദ്ധ മീരയെ പ്രതിരോധിക്കുന്നു, ക്രിഷ്ണനോടുള്ള അവളുടെ ഭക്തി രാധയുടെ ഭക്തിയിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമല്ലെന്നും ആളുകൾ അവളെ തെറ്റായി വിമർശിക്കുന്നുവെന്നും പറയുന്നു.

ഭഗവാൻ രാമന്റെ ശരണം ലഭിച്ചതിന്റെ ആനന്ദം വർണ്ണിക്കുന്ന ഒരു ഭക്തിഗാനമാണിത്. ജീവിതത്തിലെ കഷ്ടപ്പാടുകൾക്കും അലച്ചിലുകൾക്കും ശേഷം രാമനിൽ അഭയം തേടിയ ഒരു ഭക്തന്റെ മനസ്സിൽ ഉണ്ടാകുന്ന സമാധാനവും സന്തോഷവുമാണ് ഇതിലെ പ്രമേയം.

ഈ അഭംഗത്തിൽ, തുകാറാം തന്റെ വനവാസത്തിന്റെ സന്തോഷവും പ്രകൃതിയിലും ഏകാന്തതയിലും ദൈവത്തെ അനുഭവിക്കുന്നതും വർണ്ണിക്കുന്നു. വൃക്ഷങ്ങളും വള്ളികളും സുഹൃത്തുക്കളായും പക്ഷികളുടെ ശബ്ദം ആഹ്വാനമായും കാണുന്നു.

തിരുമല ഏഴു മലകളെ ദർശിച്ചപ്പോൾ അന്നമാചാര്യർ ഭക്തിപാരവശ്യത്തോടെ പാടിയ മനോഹരമായ സങ്കീർത്തനം. ആദിശേഷന്റെ പതിനായിരം പത്തികൾ വിടർത്തിയതുപോലെ വിളങ്ങുന്ന തിരുമല സാക്ഷാൽ ശ്രീഹരിയുടെ പാവന ധാമമാണെന്ന് ഇത് വാഴ്ത്തുന്നു.

പതിനേഴാം നൂറ്റാണ്ടിലെ ഒഡിയ ഭക്തകവി സാലബേഗ് രചിച്ച അനശ്വരമായ ജഗന്നാഥ സ്തുതി. നിലഗിരിനാഥനായ ജഗന്നാഥനോട് തന്റെ സകല ക്ലേശങ്ങളും അകറ്റാൻ പ്രാർത്ഥിക്കുന്ന ഉദാത്ത ഗീതം.

പതിനഞ്ചാം നൂറ്റാണ്ടിലെ പ്രമുഖ തെലുങ്ക് ഭക്തകവി താള്ളപാക അന്നമാചാര്യർ രചിച്ച അനശ്വര സങ്കീർത്തനം. സമസ്ത ജീവജാലങ്ങളിലും ശ്രീഹരി അന്തരാത്മാവായി വസിക്കുന്നുവെന്നും മാനവരെല്ലാം സമന്മാരാണെന്നും ഇത് ഉദ്ഘോഷിക്കുന്നു.

പതിനഞ്ചാം നൂറ്റാണ്ടിലെ ഗുജറാത്തി ഭക്തകവി നരസിംഹ മേത്ത രചിച്ച ലോകപ്രസിദ്ധമായ ഭജന. മഹാത്മാഗാന്ധിയുടെ പ്രിയപ്പെട്ട പ്രാർത്ഥനാഗീതവും കാരുണ്യത്തിന്റെ മന്ത്രവുമാണിത്.

ഇത് ഹിന്ദിയിലുള്ള ഒരു ഭക്തിഗീതമാണ്, ശ്രോതാവിനെ സദ്ഗുണം, കരുണ, ആന്തരിക ശാന്തി എന്നിവയിലേക്ക് നയിക്കുന്നു. സ്വാർത്ഥമായ ആഗ്രഹങ്ങളെ മറികടക്കുക, എല്ലാ ജീവികളോടും ദയ കാണിക്കുക, സന്തോഷത്തിലും ദുഃഖത്തിലും സ്ഥിരത പുലർത്തുക, അഹിംസയുടെയും സത്യത്തിന്റെയും പാത പിന്തുടരുക എന്നിവ ഇത് പഠിപ്പിക്കുന്നു.