श्रीरामरक्षास्तोत्रम्
रामाच्या संरक्षणाचे स्तोत्र
राम रक्षा स्तोत्र: रामाकडून संरक्षण देणारे ३८ श्लोक, जे परंपरेनुसार ऋषी बुध कौशिक यांना श्रेय दिले जातात. सुरक्षितता आणि धैर्यासाठी त्याचे पठण केले जाते.
श्लोक
ॐ, गणेशाला नमस्कार. या रामरक्षा स्तोत्रासाठी, ऋषी बुधकौशिक आहेत, देवता सीता-रामचंद्र आहे, छंद अनुष्टुप आहे, सीता दैवी शक्ती आहे, आणि धन्य हनुमान ही किल्ली आहे. हे स्तोत्र रामचंद्राला प्रसन्न करण्यासाठी म्हटले जाते.
श्लोक 1
आता ध्यान. रामचंद्राचे ध्यान करावे, ज्यांचे हात गुडघ्यापर्यंत पोहोचतात, जे धनुष्य-बाण धारण करतात, पद्मासनात बसतात, पिवळे रेशीम परिधान करतात, नव्या कमळाच्या पाकळ्यांशी स्पर्धा करणाऱ्या डोळ्यांनी, शांत, सीता त्यांच्या डाव्या मांडीवर बसलेली, त्यांचे डोळे सीतेच्या कमळासारख्या चेहऱ्याला भेटतात, पावसाळी ढगासारखे काळे, विविध अलंकारांनी सजलेले, आणि जटा मुकुट म्हणून धारण करतात.
श्लोक 2
अशाप्रकारे ध्यान समाप्त होते.
श्लोक 3
रघूंच्या स्वामीची जीवनकथा शंभर कोटी प्रकारे विस्तारलेली आहे; त्यातील प्रत्येक अक्षर मानवाची महान पापे नष्ट करते.
श्लोक 4
निळ्या कमळासारखा काळा, कमळासारखे डोळे असलेला, जानकी आणि लक्ष्मण यांच्यासह, आणि जटामुकुट धारण केलेल्या रामाचे ध्यान करून.
श्लोक 5
जे हातात तलवार, तूणीर, धनुष्य आणि बाण धारण करतात, जे रात्रीच्या भटक्यांचा नाश करणारे आहेत, जे जगाचे रक्षण करण्यासाठी स्वेच्छेने प्रकट झाले, आणि जे अजन्मा, सर्वव्यापी प्रभू आहेत.
श्लोक 6
बुद्धिमान मनुष्याने रामरक्षा म्हणावी, जी पापांचा नाश करते आणि सर्व इच्छा पूर्ण करते. रघूचा वंशज माझ्या डोक्याचे रक्षण करो; दशरथाचा पुत्र माझ्या कपाळाचे रक्षण करो.
श्लोक 7
कौसल्येचा पुत्र माझ्या डोळ्यांचे रक्षण करो; विश्वामित्राचा प्रिय माझ्या कानांचे रक्षण करो; यज्ञाचा रक्षक माझ्या नाकाचे रक्षण करो; लक्ष्मणावर प्रेम करणारा माझ्या तोंडाचे रक्षण करो.
श्लोक 8
ज्ञानाचा खजिना माझ्या जिभेचे रक्षण करो; भरताने पूजलेला माझ्या घशाचे रक्षण करो; दैवी शस्त्रे धारण करणारा माझ्या खांद्यांचे रक्षण करो; शिवाचे धनुष्य भंग करणारा माझ्या बाहूंचे रक्षण करो.
श्लोक 9
सीतेचा पती माझ्या हातांचे रक्षण करो; जमदग्नीच्या पुत्राने अपराजित तो माझ्या हृदयाचे रक्षण करो; खराचा वध करणारा माझ्या कंबरेचे रक्षण करो; जांबवंताचे आश्रयस्थान माझ्या नाभीचे रक्षण करो.
श्लोक 10
सुग्रीवाचा स्वामी माझ्या नितंबांचे रक्षण करो; हनुमानाचा स्वामी माझ्या मांड्यांचे रक्षण करो; रघूंमध्ये श्रेष्ठ माझ्या पायांचे रक्षण करो; राक्षस कुळाचा नाश करणारा माझ्या मांड्यांचे रक्षण करो.
श्लोक 11
पूल बांधणारा माझ्या गुडघ्यांचे रक्षण करो; दहा डोक्यांचा वध करणारा माझ्या पोटऱ्यांचे रक्षण करो; विभीषणाला संपत्ती देणारा माझ्या पायांचे रक्षण करो; राम माझ्या संपूर्ण शरीराचे रक्षण करो.
श्लोक 12
हे रामाच्या सामर्थ्याने संपन्न असलेले संरक्षण जो सद्गुणी व्यक्ती पठण करतो, तो दीर्घायुषी, आनंदी, पुत्रवान, विजयी आणि विनम्र होतो.
श्लोक 13
जे पाताळात, पृथ्वीवर किंवा आकाशात हलतात आणि जे वेष बदलून हलतात, ते रामाच्या नावांनी संरक्षित असलेल्या व्यक्तीकडे पाहू शकत नाहीत.
श्लोक 14
जो मनुष्य "राम", "राम भद्र" किंवा "रामचंद्र" हे स्मरण करतो, तो पापांनी लिप्त होत नाही आणि त्याला भोग आणि मोक्ष दोन्ही प्राप्त होतात.
श्लोक 15
जो मनुष्य जगावर विजय मिळवणाऱ्या एकाकी मंत्राने—रामाच्या नावाने—संरक्षित हे संरक्षण गळ्यात धारण करतो, त्याच्या हाती सर्व सिद्धी येतात.
श्लोक 16
जो कोणी वज्रपंजर नावाचे रामाचे हे कवच स्मरण करतो, तो सर्वत्र त्याच्या आज्ञेत अबाधित होतो आणि त्याला विजय व मंगल प्राप्त होते.
श्लोक 17
ज्याप्रमाणे भगवान शंकरांनी स्वप्नात हे रामरक्षा शिकवले, त्याचप्रमाणे बुद्ध कौशिकाने जागे झाल्यावर सकाळी ते लिहून ठेवले.
श्लोक 18
तो कल्पवृक्षांचा आनंद आहे, सर्व संकटांचा नाश आहे, तीन लोकांचा आनंदविषय आहे—तो गौरवशाली राम आपला प्रभू आहे.
श्लोक 19
दोघे तरुण आहेत, सौंदर्याने संपन्न आहेत, कोमल आहेत, महान बलशाली आहेत, कमळासारखे रुंद डोळे आहेत, आणि वल्कल वस्त्रे व काळे मृगचर्म धारण केले आहेत.
श्लोक 20
ते फळे व मुळे खातात, संयमी आहेत, तपस्वी आहेत, ब्रह्मचारी आहेत; हे दशरथाचे दोन पुत्र, राम आणि लक्ष्मण हे भाऊ आहेत.
श्लोक 21
ते सर्व प्राण्यांचे आश्रय आहेत, सर्व धनुर्धारींमध्ये श्रेष्ठ आहेत, राक्षस कुळाचे नाशक आहेत; ते रघुकुलश्रेष्ठ दोघे आपले रक्षण करोत.
श्लोक 22
तयार धनुष्य उचलून, बाणांना स्पर्श करून, अक्षय बाणांचे तूणीर लावून, राम आणि लक्ष्मण माझ्या संरक्षणार्थ मार्गावर नेहमी माझ्यापुढे जावोत.
श्लोक 23
कवच धारण करून, तलवार बांधून, धनुष्यबाण धारण करून, तरुण, आपल्या विचारांचा विषय म्हणून जाणारा, लक्ष्मणासहित राम आपले रक्षण करो.
श्लोक 24
दशरथाचा पुत्र, वीर, बलशाली, लक्ष्मण अनुयायी असलेला, ककुत्स्थाचा वंशज, परिपूर्ण पुरुष, कौसल्येचा पुत्र, रघुकुलश्रेष्ठ असा राम.
श्लोक 25
तो उपनिषदांद्वारे ओळखला जातो, यज्ञांचा स्वामी, आदिम परम पुरुष, जानकीचा प्रिय, तेजस्वी, अप्रमेय पराक्रमी आहे.
श्लोक 26
माझा भक्त जो हे प्रतिदिन श्रद्धेने पठण करतो, त्याला अश्वमेध यज्ञापेक्षा अधिक पुण्य प्राप्त होते; यात संशय नाही.
श्लोक 27
जे दूर्वा गवताच्या पात्यासारखे काळे, कमलनयन, पिवळे वस्त्र धारण करणाऱ्या रामाची त्यांच्या दिव्य नामांनी स्तुती करतात—ते मनुष्य संसाराच्या अधीन नाहीत.
श्लोक 28
मी लक्ष्मणाचा थोरला भाऊ, रघुश्रेष्ठ, सीतेचा पती, सुंदर, ककुत्स्थाचा वंशज, करुणेचा सागर, गुणांचा खजिना, ब्राह्मणप्रिय, धार्मिक, राजाधिराज, सत्यशील, दशरथपुत्र, श्यामवर्ण, शांतीचा अवतार, जगताचा आनंद, रघुकुलभूषण, रघुवंशी, रावणाचा शत्रू अशा रामाला नमस्कार करतो.
श्लोक 29
रामाला, रामभद्राला, रामचंद्राला, प्रजापतीला, रघुनाथाला, प्रभूला, सीतेच्या पतीला वंदन.
श्लोक 30
हे श्रीराम, राम, रघुकुलाचा आनंद, राम, राम; हे श्रीराम, राम, भरताचा थोरला भाऊ, राम, राम; हे श्रीराम, राम, युद्धात भयंकर, राम, राम; हे श्रीराम, राम, माझा आश्रय व्हा, राम, राम.
श्लोक 31
मी मनात श्रीरामचंद्रांच्या चरणांचे स्मरण करतो; मी वाणीने श्रीरामचंद्रांच्या चरणांची स्तुती करतो; मी मस्तक ठेवून श्रीरामचंद्रांच्या चरणांना वंदन करतो; मी श्रीरामचंद्रांच्या चरणांचा आश्रय घेतो.
श्लोक 32
राम माझी आई आहे; रामचंद्र माझे वडील आहेत; राम माझा स्वामी आहे; रामचंद्र माझा मित्र आहे; करुणामय रामचंद्र हे माझे सर्वस्व आहे. मला दुसरे काही माहीत नाही; मला दुसरे काही माहीत नाही; मला दुसरे काही माहीत नाही.
श्लोक 33
मी रघुकुलाच्या आनंदाला नमस्कार करतो, ज्यांच्या उजवीकडे लक्ष्मण, डावीकडे जनककन्या, आणि समोर मारुतिनंदन आहेत.
श्लोक 34
मी त्या श्रीरामचंद्रांचा आश्रय घेतो, जे जगताचे आनंद आहेत, रणांगणावर स्थिर आहेत, कमलनयन आहेत, रघुकुलाचे स्वामी आहेत, करुणेचे मूर्तिमंत रूप आहेत, कृपेचे दाता आहेत.
श्लोक 35
मी वायुपुत्र, वानरसेनाप्रमुख, श्रीरामाचा दूत, मनाप्रमाणे वेगवान, वायूसमान गतीचा, जितेंद्रिय, बुद्धिमंतांमध्ये श्रेष्ठ अशा हनुमंताचा आश्रय घेतो.
श्लोक 36
मी काव्यशाखेवर बसून "राम, राम" हे गोड अक्षरे गोड कोकीळ स्वरात गाणाऱ्या वाल्मिकीला नमस्कार करतो.
श्लोक 37
मी संकटे निवारण करणाऱ्या, सर्व संपत्ती देणाऱ्या, जगताच्या आनंदरूप अशा श्रीरामाला वारंवार नमस्कार करतो.
श्लोक 38
"राम, राम" हा गर्जना म्हणजे संसारबीजांचे भर्जन, सुखसंपत्तीची प्राप्ती, आणि यमदूतांना भय आहे.
श्लोक 39
राजांचा रत्नभूत राम नेहमी विजयी होतो; मी लक्ष्मीपती रामाची उपासना करतो. निशाचरांची सेना रामाने नष्ट केली आहे; त्या रामाला नमस्कार. रामापेक्षा उच्च आश्रय नाही; मी रामाचा सेवक आहे; माझे मन नेहमी रामात मग्न राहो. हे रामा, मला उचलून घ्या.
श्लोक 40
"राम, राम, राम" हे नाव – मी रम्य अशा रामात आनंदित होतो. "श्रीराम, राम, राम" हे नाव हजार नावांच्या समान आहे; हे सुंदरमुखी.
श्लोक 41
अशाप्रकारे बुधकौशिकाने रचलेले श्रीरामरक्षास्तोत्र संपूर्ण झाले. हे श्रीसीतारामचंद्रांना अर्पण असो.
श्लोक 42
Worship Guidelines & Chanting Benefits (Phalashruti)
दररोज किंवा शुभ तिथींवर
ब्राह्ममुहूर्त (पहाटे 4 ते 6) किंवा संध्याकाळ
तुपाचा दिवा, अगरबत्ती, ताजी फुले व नैवेद्य
- मानसिक शांती, आत्मिक उन्नती व सकारात्मक ऊर्जा
पृष्ठभूमि
राम रक्षा स्तोत्र परंपरेनुसार ऋषी बुध कौशिक यांचे मानले जाते. त्यातील स्वतःच्या श्लोक १५ मध्ये म्हटले आहे की भगवान शिवांनी स्वप्नात त्यांना हे स्तोत्र सांगितले आणि ते पहाटे जागे होऊन लिहून काढले. सँस्कृत डॉक्युमेंट्स या मजकुराचे हे पृष्ठ अनुसरते, ज्यात एका लहान ध्यानानंतर ३८ क्रमांकित श्लोक आहेत: डोक्यापासून पायापर्यंत शरीराच्या रक्षणासाठी रामाची प्रार्थना (श्लोक ४ ते ९), रामनामाचे वचन (श्लोक १२), आणि समारोपाचे श्लोक, ज्यात 'मनोजवं मारुततुल्यवेगं' (श्लोक ३३), 'आपदामपहर्तारं' (श्लोक ३५) आणि 'राम रामेति रमे' (श्लोक ३८) यांचा समावेश आहे. संरक्षण, धैर्य आणि कल्याणासाठी ते दररोज आणि रामनवमीला म्हटले जाते, आणि ते मुख्यतः अनुष्टुभ् छंदात रचलेले आहे.
या पाठाबद्दल
रचयिता: Sage Budha Kaushika
Sage Budha Kaushika च्या आणखी रचना
तुम्हाला माहीत आहे का?
रचयिता व दैवी उगम
राम रक्षा स्तोत्र परंपरेनुसार ऋषी बुध कौशिक यांचे मानले जाते. श्लोक १५ सांगतो की भगवान शिवांनी त्यांना स्वप्नात हे स्तोत्र सांगितले, आणि ते पहाटे जागे होऊन ते लिहून काढले. परंपरेच्या स्वतःच्या कथनानुसार हे शिवांकडून थेट प्रकटीकरण आहे.
संरक्षक कवच म्हणून रचना (कवच)
छोट्या ध्यानानंतर श्लोक ४ ते ९ मध्ये रामाला शरीराच्या प्रत्येक भागाचे एकामागून एक रक्षण करण्याची विनंती आहे: मस्तक, कपाळ, डोळे, कान, नाक, मुख, जीभ, मान, खांदे, बाहू, हात, हृदय, नाभी, कंबर, मांड्या, गुडघे, पोटऱ्या आणि पाय.
रामनामाची शक्ती
श्लोक १२ घोषित करतो की केवळ रामाचे नाम स्मरणे, मग ते राम, रामभद्र किंवा रामचंद्र या रूपात असो, व्यक्तीला सर्व पापांतून मुक्त करते आणि भुक्ती (सांसारिक उपभोग) व मुक्ती दोन्ही देते. यातून दैवी नामाच्या तारक शक्तीवरील श्रद्धा अधोरेखित होते.
कोकिळ म्हणून वाल्मीकी
श्लोक ३४ मध्ये रामायणाचे कर्ते ऋषी वाल्मीकी यांची तुलना कोकिळेशी केली आहे, जी काव्याच्या फांदीवर बसून गोड स्वरात 'राम, राम' गाते. ही प्रतिमा वाल्मीकींच्या काव्यप्रतिभेचा आणि रामकथा प्रसारातील त्यांच्या भूमिकेचा गौरव करते.
सहस्रनामाच्या तोलाचे
श्लोक ३८, जो शेवटचा क्रमांकित श्लोक आहे, सांगतो की 'राम' हे नाव पुनःपुन्हा घेणे हे हजार नावांइतके (सहस्रनामतत्तुल्यम्) पुण्यदायी आहे, आणि परंपरा हे विष्णुसहस्रनाम असे समजते. यामुळे रामनाम स्वयंपूर्ण असल्याचे मांडले जाते.
Rama
हिंदू धर्म से और
सभी देखेंसंबंधित शिकवणी
तीच शिकवण, विविध परंपरांमध्ये प्रतिध्वनीत
