শ্ৰী সুব্ৰহ্মণ্য ভুজঙ্গ স্তোত্ৰ
এই ৩৩ টা শ্লোকৰ স্তোত্ৰত ভগৱান স্কন্দ (সুব্ৰহ্মণ্য)ৰ স্তুতি কৰা হৈছে, যিয়ে তেওঁৰ ঐশ্বৰিক ৰূপ, তাৰকাসুৰ বধ, আৰু ভক্তৰ প্ৰতি কৰুণা বৰ্ণনা কৰিছে। ভক্তই তেওঁৰ ওচৰত সুৰক্ষা, শান্তি, আৰু জীৱনৰ শেষত মোক্ষ কামনা কৰে।
পদসমূহ
সদা শিশুৰূপ হৈও বিঘ্নৰূপী পৰ্বতক নাশ কৰা, মহা হস্তীৰ মুখৰ আকৃতি ধাৰণ কৰিও পঞ্চাননৰ দ্বাৰা পূজিতা, ব্ৰহ্মা-ইন্দ্ৰ আদিৰ দ্বাৰা অনুসন্ধেয়া, গণেশ নামেৰে প্ৰসিদ্ধা, সেই কল্যাণমূৰ্তি দেৱীয়ে মোৰ শ্ৰী প্ৰদান কৰক।
শ্লোক 1
মই শব্দক নাজানো, অৰ্থকো নাজানো, পদ্যক নাজানো, গদ্যকো নাজানো। কিন্তু মোৰ হৃদয়ত একমাত্ৰ চৈতন্যৰূপী ষড়ানন দেৱে প্ৰকাশ কৰে, আৰু তাৰ পৰা মোৰ মুখেৰে আশ্চৰ্যজনকভাৱে বাণীসমূহ ওলাই আহে।
শ্লোক 2
মই ময়ুৰৰ ওপৰত আৰূঢ়, মহাবাক্যৰ গভীৰ অৰ্থত নিহিত, মনোমোহা দেহধাৰী, মহৎ চিত্তৰ বাসস্থান, পৃথিৱীৰ দেৱতাৰ দেৱ, মহাবেদৰ ভাৱৰূপী, মহাদেৱৰ পুত্ৰ, লোকপালক সেই দেৱক ভজনা কৰোঁ।
শ্লোক 3
যেতিয়া মোৰ মানৱ সকলে মোৰ সন্নিধান লাভ কৰে, তেতিয়াই তেওঁলোক সংসাৰ-সাগৰৰ পাৰ পায়, এই ভাৱ প্ৰকাশ কৰি সিন্ধু তীৰত যি জন অধিষ্ঠিত, সেই পৱিত্ৰ, পৰাশক্তিৰ পুত্ৰক মই স্তুতি কৰোঁ।
শ্লোক 4
যেনেকৈ সাগৰৰ উচ্চ তৰংগবোৰ লয় হয়, তেনেকৈ মোৰ সেৱকসকলৰ সন্নিধানত বিপদবোৰ লয় হয়, এই ভাৱ যেন তৰংগৰ শাৰীৰ দ্বাৰা মানুহক দেখুৱাই, সেই গুহ দেৱক মই সদায় হৃদয়-পদ্মত ধ্যান কৰোঁ।
শ্লোক 5
যি মানুহ মোৰ বাসস্থান পৰ্বতত আৰোহণ কৰে, তেতিয়া সেই পৰ্বতত তেওঁলোক শোভা পায়, এই ভাৱ যেন কৈ, গন্ধশৈলত আৰূঢ় হৈ থকা সেই ষড়ানন দেৱ মোৰ সদায় আনন্দৰ কাৰণ হওক।
শ্লোক 6
মহাসাগৰৰ তীৰত, মহাপাপ নাশক, মুনীন্দ্ৰসকলৰ অনুকূল, সুগন্ধ নামৰ পৰ্বতত, গুহাত বাস কৰা, নিজৰ প্ৰভাৰে উজ্জ্বল, জনসকলৰ দুখ হৰণ কৰা সেই গুহ দেৱক আমি আশ্ৰয় কৰোঁ।
শ্লোক 7
উজ্জ্বল সোণালী গৃহত, মানুহৰ মনস্কামনা পূৰণকাৰী, পুষ্পৰাশিৰে আচ্ছাদিত মাণিক্যৰ মঞ্চত, উদীয়মান সহস্ৰ সূৰ্যৰ সমান প্ৰকাশযুক্ত, সেই কাৰ্তিকেয়, দেৱৰাজক মই সদায় ধ্যান কৰোঁ।
শ্লোক 8
মধুৰ শব্দযুক্ত, অতি সুন্দৰ, অতি ৰক্তবৰ্ণ, মনোমোহা লাৱণ্যৰূপী অমৃতত পৰিপূৰ্ণ, মোৰ মনৰূপী ভ্ৰমৰ, সংসাৰৰ ক্লেশত তপ্ত, হে স্কন্দ, তোমাৰ চৰণ-পদ্মত সদায় আনন্দিত হওক।
শ্লোক 9
সোণালী দিব্য বস্ত্ৰেৰে উজ্জ্বলা, ঝুমুৰিৰ শব্দযুক্ত মেখলাৰে শোভিতা, উজ্জ্বল সোণালী পট্টেৰে দীপ্তিমান, হে স্কন্দ, তোমাৰ দীপ্ত কটিদেশ মই ধ্যান কৰোঁ।
শ্লোক 10
পুলিন্দৰাজ কন্যাৰ ঘন, উচ্চ স্তনৰ আলিঙ্গনত আসক্ত কাশ্মীৰৰ ৰাগযুক্ত, হে তাৰকাৰি, নিজ ভক্তৰ ৰক্ষাৰ্থে সদায় স্নেহপূৰ্ণ, তোমাৰ বক্ষঃস্থলক মই নমস্কাৰ কৰোঁ।
শ্লোক 11
ব্ৰহ্মাৰ দ্বাৰাও দণ্ডিত, নিজ লীলাৰে অণ্ড ধাৰণকাৰী, হস্তীৰ শুণ্ড নাশক, শত্ৰুৰ কালদণ্ডস্বৰূপ, ইন্দ্ৰৰ শত্ৰুসমূহক বিনাশকাৰী, জগতৰ ৰক্ষাত পাৰ্গত, হে দেৱ, তোমাৰ প্ৰচণ্ড বাহুদণ্ডকেই মই সদায় আশ্ৰয় কৰোঁ।
শ্লোক 12
যদি সদায় শাৰদীয় ছয়টা চন্দ্ৰ একেলগে উদিত হয় আৰু চাৰিওফালে স্থিত হয়, সদায় পূৰ্ণবিম্ব, কলঙ্কশূন্য হয়, তেতিয়াহে, হে স্কন্দ, তোমাৰ মুখমণ্ডলৰ সৈতে মই সাদৃশ্য কওঁ।
শ্লোক 13
স্ফুৰণশীল মৃদু হাস্যৰে ৰাজহংসৰ দৰে, চঞ্চল কটাক্ষৰ ভ্ৰমৰ সমূহেৰে উজ্জ্বল, অমৃত স্ৰাৱী অধৰযুক্ত, হে ঈশ্বৰৰ পুত্ৰ, তোমাৰ ছয় পদ্মসদৃশ মুখ মই দৰ্শন কৰোঁ।
শ্লোক 14
বিশাল, কাণৰ শেষলৈকে দীঘল, সদায় দয়া স্ৰাৱী, দ্বাদশ নয়নত, মোৰ প্ৰতি অলপ কটাক্ষ এবাৰ পৰিলেও, হে দয়াশীল, তোমাৰ কি ক্ষতি হয়?
শ্লোক 15
'মোৰ পুত্ৰৰ অঙ্গৰ পৰা উৎপন্ন হৈছে, জীৱ' এই ছয় প্ৰকাৰ মন্ত্ৰ জপি, আনন্দেৰে যিবোৰ মস্তকত ঘ্ৰাণ কৰে, জগতৰ ভাৰ বহনকাৰী, হে জগন্নাথ, সেই উজ্জ্বল কিৰীটযুক্ত মস্তকবোৰক মোৰ নমস্কাৰ।
শ্লোক 16
স্ফুৰণশীল ৰত্নখচিত কেয়ুৰ আৰু হাৰেৰে শোভিত, চলমান কুণ্ডলৰ শোভাৰে উজ্জ্বল গণ্ডস্থল, কটিত পীতবস্ত্ৰ, হাতত সুন্দৰ শক্তি, মোৰ সন্মুখত পুৰাৰি (শিৱ)ৰ পুত্ৰ উপস্থিত হওক।
শ্লোক 17
'ইয়ালৈ আহ, বৎস' বুলি হাত মেলি, আদৰেৰে শঙ্কৰে মাতিলে, মাতৃৰ কোলাৰ পৰা উঠি পিতৃক আশ্ৰয় কৰা কুমাৰ, হৰে আলিঙ্গন কৰা গাত্ৰ, সেই বালমূৰ্তিক মই ভজনা কৰোঁ।
শ্লোক 18
হে কুমাৰেশৰ পুত্ৰ, গুহ, স্কন্দ, সেনাপতি, শক্তিপাণি, ময়ুৰাৰূঢ়, পুলিন্দাত্মজাৰ কান্ত, ভক্তৰ দুখ হাৰণকাৰী, হে প্ৰভু তাৰকাৰি, সদায় মোক ৰক্ষা কৰা।
শ্লোক 19
শান্ত ইন্দ্ৰিয়, নষ্ট সংজ্ঞা, নিশ্চেষ্ট, কফ উগাৰ হোৱা মুখ, ভয়ত কম্পিত গাত্ৰ, মৃত্যুৰ সন্মুখীন হোৱা, নিঃসহায় মোৰ সেই সময়ত, হে দয়ালু, হে গুহ, তুমি মোৰ আগত শীঘ্ৰে উপস্থিত হোৱা।
শ্লোক 20
যমৰ দূতসকল, উগ্ৰ, ক্ৰোধেৰে 'দগ্ধ কৰ, ছিন্ন কৰ, ভেদ কৰ' বুলি মোক ভৰ্ৎসনা কৰোঁতে, তুমি ময়ুৰত আৰোহণ কৰি 'ভয় নকৰিবা' বুলি, হে শক্তিপাণি, মোৰ সন্মুখত শীঘ্ৰে আহা।
শ্লোক 21
তোমাৰ চৰণত বাৰে বাৰে প্ৰণাম কৰি, পতিত হৈ, প্ৰসন্ন কৰি, হে প্ৰভু, বহু বাৰ প্ৰাৰ্থনা কৰোঁ। সেই সময়ত মই ক'বলৈ সমৰ্থ নহওঁ, হে কৃপাসাগৰ, অন্তিম কালত অলপো উপেক্ষা নকৰিবা।
শ্লোক 22
সহস্ৰ অণ্ডৰ ভোক্তা, তুমি বীৰ নামেৰে প্ৰসিদ্ধ তাৰকাসুৰক বধ কৰিছা, সিংহমুখ দৈত্যকো বধ কৰিছা। কিন্তু মোৰ অন্তঃহৃদয়ত থকা মনৰ ক্লেশ একটিক তুমি নাশ নকৰা, হে প্ৰভু, মই কি কৰিম, ক'লৈ যাম?
শ্লোক 23
মই সদায় দুখৰ ভাৰত নত, তুমি দীনবন্ধু, তোমাৰ বাহিৰে আন কাকো নিবিচাৰোঁ। মোৰ ভক্তিৰ প্ৰতিৰোধ, সদায় বাধা সৃষ্টিকাৰী, মোৰ মানসিক ক্লেশ, হে উমাসুত, তুমি শীঘ্ৰে নাশ কৰা।
শ্লোক 24
অপস্মাৰ, কুষ্ঠ, ক্ষয়, অৰ্শ, প্ৰমেহ, জ্বৰ, উন্মাদ, গুল্ম আদি মহাৰোগবোৰ, আৰু পিশাচ সকলো, তোমাৰ ভস্ম (ভস্ম) দৰ্শন কৰি, হে তাৰকাৰি, ক্ষণতে পলায়ন কৰে।
শ্লোক 25
দৃষ্টিত স্কন্দৰ মূৰ্তি, শ্ৰৱণত স্কন্দৰ কীৰ্তি, মোৰ মুখত সদায় তেওঁৰ পৱিত্ৰ চৰিত্ৰ, হাতে তেওঁৰ কাৰ্য, শৰীৰ তেওঁৰ সেৱক, হে গুহ, মোৰ সমস্ত ভাৱ তেওঁত লীন হওক।
শ্লোক 26
মুনিসকলৰ বা ভক্তিযুক্ত মানুহৰ অভীষ্ট প্ৰদানকাৰী দেৱতা সৰ্বত্ৰ আছে। কিন্তু অন্ত্যজ মানুহৰো স্বাৰ্থসিদ্ধিৰ বাবে, গুহৰ বাহিৰে আন কোনো দেৱতা মই নাজানো, নাজানো।
শ্লোক 27
পত্নী, পুত্ৰ, বন্ধুবৰ্গ, গৰু, বা মানুহ, বা নাৰী, মোৰ গৃহত যি আছে, তেওঁলোক সকলোৱে, হে কুমাৰ, তোমাক যজ্ঞ কৰক, নমস্কাৰ কৰক, স্তুতি কৰক, স্মৰণ কৰক।
শ্লোক 28
মৃগ, পক্ষী, দংশক পোক, যি দুষ্ট, তথা মোৰ অঙ্গৰ ব্যাধি, বাধক যি আছে, হে ক্ৰৌঞ্চশৈল চূৰ্ণকাৰী, তোমাৰ শক্তিৰ তীক্ষ্ণ অগ্ৰেৰে ভিন্ন হৈ সুদূৰত বিনাশ হওক।
শ্লোক 29
মাতৃ-পিতৃয়ে পুত্ৰৰ অপৰাধ সহ্য নকৰে নে? হে দেৱসেনাধিনাথ। মই অতি শিশু, তুমি জগতৰ পিতৃ। হে মহেশ, মোৰ সমস্ত অপৰাধ ক্ষমা কৰা।
শ্লোক 30
ময়ুৰক নমস্কাৰ, তোমাৰ শক্তিকো নমস্কাৰ, ছাগলীক নমস্কাৰ, কুকুৰাক নমস্কাৰ, সিন্ধুক নমস্কাৰ, সিন্ধুদেশক নমস্কাৰ, পুনৰায়, হে স্কন্দমূৰ্তি, তোমাক নমস্কাৰ, নমস্কাৰ।
শ্লোক 31
হে আনন্দৰ ভূমি, হে অপাৰ ধাম, হে অমোঘ কীৰ্তি, হে আনন্দমূৰ্তি, হে আনন্দসিন্ধু, হে অশেষ বন্ধু, হে মুক্তিদাতা ঈশ্বৰৰ পুত্ৰ, তুমি সদা জয়ী হোৱা।
শ্লোক 32
ভুজঙ্গ নামক ছন্দেৰে ৰচিত এই স্তোত্র যি জন ভক্তিযুক্ত হৈ গুহক প্ৰণাম কৰি পঢ়ে, সেই ব্যক্তিয়ে উত্তম পুত্ৰ, পত্নী, ধন, দীৰ্ঘ আয়ু লাভ কৰে, আৰু অন্তত স্কন্দৰ সাযুজ্য লাভ কৰে।
শ্লোক 33
ইতি শ্ৰীমচ্ছংকৰভগৱতঃ কৃতৌ শ্ৰীসুব্ৰহ্মণ্যভুজঙ্গং সম্পূৰ্ণম্।
শ্লোক 34
Worship Guidelines & Chanting Benefits (Phalashruti)
Daily or auspicious lunar days (Ekadashi, Purnima, Pradosham)
Brahma Muhurta (4:00 AM – 6:00 AM) or Evening Dusk (Sandhya)
Ghee lamp (Deepa), Incense (Dhoopa), Fresh flowers & Water offering
- Peace of mind, spiritual upliftment, and harmonious energy in the home
পৃষ্ঠভূমি
এই স্তোত্ৰটো পৰম্পৰাগতভাৱে আদি শংকৰাচাৰ্যৰ ৰচনা বুলি কোৱা হয়। ই স্কন্দ (মুৰুগান) উপাসনা পৰম্পৰাৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ অংশ, বিশেষকৈ দক্ষিণ ভাৰতত বহুলভাৱে প্ৰচলিত। সাধাৰণতে কাৰ্তিক মাহত বা স্কন্দ ষষ্ঠীৰ সময়ত ভগৱান সুব্ৰহ্মণ্যৰ প্ৰাৰ্থনাত এই স্তোত্ৰ পঠোৱা হয়। 'ভুজঙ্গ' নামৰ ছন্দটো সাপৰ দৰে লয়বদ্ধ, যাৰ বাবে ইয়াক সহজে আবৃত্তি কৰিব পাৰি।
এই পাঠৰ বিষয়ে
ৰচক: Adi Shankaracharya · Classical Philosopher-Saint · 8th century CE, Kaladi (Kerala)
A philosopher and monk born in Kaladi, Kerala, credited with systematizing Advaita Vedanta (non-dual philosophy) and establishing four monastic seats (mathas) across India. Alongside his commentaries on the Upanishads and Brahma Sutras, he composed numerous devotional hymns to various deities in classical Sanskrit.
Adi Shankaracharyaৰ অধিক ৰচনা
আপুনি জানেনে?
ৰচক
এই স্তোত্রখনৰ ৰচক শ্ৰীমৎ শঙ্কৰ ভগৱৎ, অৰ্থাৎ আদি শঙ্কৰাচাৰ্য (খ্ৰীষ্টীয় অষ্টম শতিকাৰ প্ৰখ্যাত দাৰ্শনিক আৰু অদ্বৈত বেদান্তৰ প্ৰৱৰ্তক)। শেষৰ শ্লোকত এই কথা স্পষ্টভাৱে উল্লেখ আছে।
ছন্দ
‘ভুজংগ’ নামৰ ছন্দত ৰচিত, যিটো সাপৰ দৰে লহৰীযুক্ত আৰু প্ৰতিটো শাৰীৰে ১১ বা ১২টা আখৰ থাকে। এই ছন্দত সাপৰ গতিৰ সৈতে মিল থকা বুলি বিশ্বাস কৰা হয়।
বিষয়বস্তু
স্তোত্রখনত ভগৱান কাৰ্তিকেয় (স্কন্দ, গুহ, সেনাপতি, তাৰকাৰি আদি নামেৰে জনাজাত)ৰ স্তুতি কৰা হৈছে। তেওঁ শিৱ-পাৰ্বতীৰ পুত্ৰ, ময়ূৰ বাহন, আৰু দেৱসেনাৰ সেনাপতি।
অনন্যতা
শঙ্কৰাচাৰ্যই অদ্বৈত বেদান্তৰ প্ৰচাৰক হিচাপে পৰিচিত, কিন্তু এই স্তোত্রত তেওঁ ভক্তিমূলক ভাৱাপন্ন হৈ কাৰ্তিকেয়ৰ সৌন্দৰ্য, শক্তি, আৰু কৃপাৰ বৰ্ণনা কৰিছে। ২য় শ্লোকত তেওঁ কৈছে যে তেওঁ শব্দ বা অৰ্থ নাজানে, কিন্তু চৈতন্যৰূপী ষড়ানন (কাৰ্তিকেয়) তেওঁৰ হৃদয়ত প্ৰকাশিত হৈছে।
প্ৰাৰ্থনাৰ গভীৰতা
২০-২২ শ্লোকত মৃত্যুৰ সময়ত কাৰ্তিকেয়ৰ সাহায্যৰ বাবে হৃদয়স্পৰ্শী প্ৰাৰ্থনা আছে। কবিয়ে কৈছে যে যেতিয়া ইন্দ্ৰিয়বোৰ শান্ত হৈ যাব, তেতিয়া তেওঁৰ আগত গুহ (কাৰ্তিকেয়) উপস্থিত হ’ব লাগে।
ফলশ্ৰুতি
শেষৰ শ্লোক (৩২)ত কোৱা হৈছে যে যিয়ে ভক্তিৰে এই স্তোত্র পঢ়িব, তেওঁ পুত্ৰ, ধন, দীৰ্ঘায়ু লাভ কৰিব আৰু শেষত স্কন্দৰ সৈতে একাত্ম হ’ব (সায়ুজ্য)।
Murugan
হিন্দু ধৰ্মৰ পৰা অধিক
সকলো চাওকসম্পৰ্কিত শিক্ষা
একেই শিক্ষা, বিভিন্ন পৰম্পৰাত প্ৰতিধ্বনিত
