ଶ୍ରୀ ସୁବ୍ରହ୍ମଣ୍ୟ ଭୁଜଙ୍ଗ

ସର୍ବଦା ବାଳରୂପ ହୋଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ବିଘ୍ନରୂପକ ପର୍ବତକୁ ନାଶ କରନ୍ତି, ମହାନ ହସ୍ତୀର ମୁଖ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ପଞ୍ଚମୁଖ (ସିଂହ) ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ, ବ୍ରହ୍ମା ଓ ଇନ୍ଦ୍ରାଦିଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅନ୍ୱେଷିତ, ଗଣେଶ ନାମଧାରୀ, ଯେ କଲ୍ୟାଣମୂର୍ତ୍ତି, ସେ ମୋତେ ଶ୍ରୀ (ସମ୍ପଦ) ପ୍ରଦାନ କରନ୍ତୁ।

ମୁଁ ଶବ୍ଦ ଜାଣେ ନାହିଁ, ଅର୍ଥ ଜାଣେ ନାହିଁ, ପଦ୍ୟ ଜାଣେ ନାହିଁ, ଗଦ୍ୟ ଜାଣେ ନାହିଁ। କେବଳ ଚିନ୍ମୟୀ ଷଣ୍ମୁଖ (ସ୍କନ୍ଦ) ମୋ ହୃଦୟରେ ପ୍ରକାଶିତ ହୁଅନ୍ତି, ଆଉ ମୋ ମୁଖରୁ ବାକ୍ୟ ନିର୍ଗତ ହୁଏ, ଏହା ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଜନକ।

ମୟୂର ଉପରେ ଆରୂଢ, ମହାବାକ୍ୟରେ ଗୂଢ, ମନୋହର ଦେହ, ମହତ୍ ଚିତ୍ତର ଗୃହ, ପୃଥିବୀର ଦେବଦେବ, ମହାବେଦର ଭାବ, ମହାଦେବଙ୍କ ବାଳକ, ଲୋକପାଳ, ତାଙ୍କୁ ମୁଁ ଭଜେ।

ଯେତେବେଳେ ମୋ ମାନବମାନେ ମୋ ସନ୍ନିଧାନକୁ ଆସନ୍ତି, ସେତେବେଳେ ସେମାନେ ଭବସାଗର ପାର ହୋଇଯାଆନ୍ତି — ଏହା ପ୍ରକାଶ କରି ଯେ ସମୁଦ୍ର ତୀରରେ ବିରାଜମାନ, ତାଙ୍କୁ, ପବିତ୍ର ପରାଶକ୍ତିପୁତ୍ରଙ୍କୁ ମୁଁ ସ୍ତୁତି କରେ।

ଯେପରି ସମୁଦ୍ରର ଉଚ୍ଚ ତରଙ୍ଗମାନ ଲୟ ପାଆନ୍ତି, ସେହିପରି ମୋତେ ସେବା କରୁଥିବା ଲୋକଙ୍କ ସନ୍ନିଧିରେ ସମସ୍ତ ବିପଦ ଲୟ ପାଏ — ଏହା ଯେପରି ତରଙ୍ଗମାଳା ଦେଖାଇ ଲୋକଙ୍କୁ ବୁଝାନ୍ତି, ସେହି ଗୁହଙ୍କୁ ମୁଁ ସର୍ବଦା ହୃତ୍ପଦ୍ମରେ ଭାବନା କରେ।

ମୋ ବାସସ୍ଥାନ ପର୍ବତରେ ଯେଉଁ ମନୁଷ୍ୟମାନେ ଆରୋହଣ କରନ୍ତି, ସେତେବେଳେ ସେମାନେ ପର୍ବତରେ ଶୋଭାପାଆନ୍ତି — ଏହା କହି ଗନ୍ଧଶୈଳ (ପଲ୍ଲବ ପର୍ବତ) ଉପରେ ଆରୂଢ, ସେ ଦେବ, ଷଣ୍ମୁଖ, ସର୍ବଦା ମୋ ଆନନ୍ଦ ନିମିତ୍ତ ହୁଅନ୍ତୁ।

ମହାସମୁଦ୍ର ତୀରରେ, ମହାପାପ ଚୋର (ନାଶକ), ମୁନୀନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଅନୁକୂଳ, ସୁଗନ୍ଧ ନାମକ ଶୈଳରେ, ଗୁହାରେ ବାସ କରୁଥିବା, ନିଜ ଆଭାରେ ଦୀପ୍ତିମାନ, ଜନଙ୍କ ଆର୍ତ୍ତି ହରଣ କରୁଥିବା, ସେହି ଗୁହଙ୍କୁ ଆମେ ଆଶ୍ରୟ କରୁ।

ଦୀପ୍ତିମାନ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଗୃହରେ, ମନୁଷ୍ୟଙ୍କ କାମନା ପୂରଣ କରୁଥିବା, ପୁଷ୍ପସମୂହରେ ଆଚ୍ଛାଦିତ ମାଣିକ୍ୟ ମଞ୍ଚ ଉପରେ, ଉଦିତ ସହସ୍ର ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ସମାନ ପ୍ରକାଶଯୁକ୍ତ, କାର୍ତ୍ତିକେୟ, ସୁରେଶଙ୍କୁ ମୁଁ ସର୍ବଦା ଭାବନା କରେ।

ଶବ୍ଦ କରୁଥିବା ହଂସ (ମଣି) ଯୁକ୍ତ, ମଞ୍ଜୁଳ, ଅତ୍ୟନ୍ତ ଲାଲ, ମନୋହର ଲାବଣ୍ୟ ରୂପ ଅମୃତରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ, ମୋର ମନରୂପୀ ଷଟ୍ପଦ (ଭ୍ରମର), ଭବକ୍ଲେଶରେ ତପ୍ତ, ସର୍ବଦା ଆନନ୍ଦ ପାଉ, ହେ ସ୍କନ୍ଦ, ତୁମର ପାଦପଦ୍ମରେ।

ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଆଭା ବିଶିଷ୍ଟ ଦିବ୍ୟ ବସ୍ତ୍ରରେ ଦୀପ୍ତିମାନ, ଶବ୍ଦ କରୁଥିବା କିଙ୍କିଣୀ ଓ ମେଖଳାରେ ଶୋଭିତ, ଦୀପ୍ତିମାନ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ପଟ୍ଟାରେ ବିଦ୍ୟୋତମାନ, ତୁମର ଦୀପ୍ତିମାନ କଟିକୁ ମୁଁ ଭାବନା କରେ, ହେ ସ୍କନ୍ଦ।

ପୁଲିନ୍ଦ (ଶବର) ରାଜକନ୍ୟା (ବଲ୍ଲୀ)ର ଘନ ଓ ତୁଙ୍ଗ ସ୍ତନାଲିଙ୍ଗନରେ ଆସକ୍ତ ହୋଇ କାଶ୍ମୀର (କୁଙ୍କୁମ) ରାଗ ପ୍ରାପ୍ତ, ତୁମର ବକ୍ଷସ୍ଥଳକୁ, ହେ ତାରକାରେ (ତାରକାସୁର ଶତ୍ରୁ), ସ୍ୱଭକ୍ତଙ୍କ ରକ୍ଷା ନିମିତ୍ତ ସର୍ବଦା ସ୍ନେହଯୁକ୍ତ, ମୁଁ ପ୍ରଣାମ କରେ।

ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା କଳ୍ପିତ ଦଣ୍ଡ (ଶାସନ) ବିଶିଷ୍ଟ, ନିଜ ଲୀଳାରେ ଧୃତ ଅଣ୍ଡ (ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ) ଯୁକ୍ତ, ନିରସ୍ତ ହସ୍ତୀଶୁଣ୍ଡ (ଦୈତ୍ୟ) ବିଶିଷ୍ଟ, ଶତ୍ରୁଙ୍କ ପାଇଁ କାଳଦଣ୍ଡ ସ୍ୱରୂପ, ହତ ଇନ୍ଦ୍ରଶତ୍ରୁ (ଦୈତ୍ୟ) ସମୂହ ବିଶିଷ୍ଟ, ଜଗତ୍ରାଣରେ ଶୌଣ୍ଡ (ଦକ୍ଷ), ତୁମର ପ୍ରଚଣ୍ଡ ବାହୁଦଣ୍ଡମାନଙ୍କୁ ମୁଁ ସର୍ବଦା ଆଶ୍ରୟ କରେ।

ଯଦି ସର୍ବଦା ଶରତ୍ ଋତୁର ଛଅଟି ଚନ୍ଦ୍ର ଉଦିତ ହୋଇ ସମନ୍ତାତ୍ ସ୍ଥିତ ହୁଅନ୍ତି, ଏବଂ ସର୍ବଦା ପୂର୍ଣ୍ଣବିମ୍ବ ଓ କଳଙ୍କହୀନ ହୁଅନ୍ତି, ତେବେ ମୁଁ ତୁମର ମୁଖମାନଙ୍କ ସହିତ ସାମ୍ୟ କହିପାରେ, ହେ ସ୍କନ୍ଦ।

ସ୍ଫୁରଣ କରୁଥିବା ମନ୍ଦ ହାସ ସହିତ ହଂସ (ଧ୍ୱନି) ଯୁକ୍ତ, ଚଞ୍ଚଳ କଟାକ୍ଷମାଳାର ଭ୍ରମରସମୂହରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ଅମୃତ ସ୍ରବଣ କରୁଥିବା ବିମ୍ବାଧର (ଓଠ) ବିଶିଷ୍ଟ, ହେ ଈଶପୁତ୍ର, ତୁମର ଷଣ୍ମୁଖ ରୂପ ପଦ୍ମମାନଙ୍କୁ ମୁଁ ଦେଖେ।

ବିଶାଳ, କର୍ଣ୍ଣ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଦୀର୍ଘ, ଅଜସ୍ର ଦୟା ସ୍ରବଣ କରୁଥିବା, ଦ୍ୱାଦଶ (ଛଅ ମୁଖରେ ଦୁଇ ଦୁଇ ଚକ୍ଷୁ) ଚକ୍ଷୁମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ, ମୋ ଉପରେ ଏକ ଈଷତ୍ କଟାକ୍ଷ ଯଦି ଏକବାର ପକାଇଦିଅ, ତେବେ ହେ ଦୟାଶୀଳ, ତୁମର କି ହାନି?

"ପୁତ୍ର (ସ୍କନ୍ଦ) ମୋ ଅଙ୍ଗରୁ ଜାତ ହୋଇଛ, ଜୀବ" — ଏହି ମନ୍ତ୍ରକୁ ଛଅ ଥର (ଷଡ୍ଧା) ଜପ କରି, ଈଶ (ଶିବ) ଆନନ୍ଦରେ ଯାହାଙ୍କୁ (ସ୍କନ୍ଦଙ୍କ ମସ୍ତକକୁ) ଘ୍ରାଣ କରନ୍ତି, ଜଗତର ଭାର ବହନ କରୁଥିବା, ହେ ଜଗନ୍ନାଥ, ସେହି କିରୀଟ (ମୁକୁଟ) ଦ୍ୱାରା ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ମସ୍ତକମାନଙ୍କୁ ମୋର ପ୍ରଣାମ।

ସ୍ଫୁରଣ କରୁଥିବା ରତ୍ନ କେୟୂର (ବାହୁଭୂଷଣ) ଓ ହାରରେ ରାମଣୀୟ, ଚଞ୍ଚଳ କୁଣ୍ଡଳର ଶୋଭାରେ ଦୀପ୍ତିମାନ ଗଣ୍ଡସ୍ଥଳ, କଟିରେ ପୀତବସ୍ତ୍ର, ହସ୍ତରେ ସୁନ୍ଦର ଶକ୍ତି (ଅସ୍ତ୍ର), ପୁରାରି (ଶିବ)ଙ୍କ ପୁତ୍ର ମୋ ସମ୍ମୁଖରେ ବିରାଜମାନ ହୁଅନ୍ତୁ।

"ଏଠାକୁ ଆସ, ହେ ବତ୍ସ" ବୋଲି ହସ୍ତ ବିସ୍ତାର କରି, ଆଦରରେ ଆହ୍ୱାନ କରନ୍ତି ଶଙ୍କର (ଶିବ) — ମାତା (ପାର୍ବତୀ)ଙ୍କ କୋଳରୁ ଉତ୍ପତ୍ତି ହୋଇ ପିତାଙ୍କୁ ଆଶ୍ରୟ କରୁଥିବା, ହର (ଶିବ)ଙ୍କ ଆଲିଙ୍ଗିତ ଗାତ୍ର ବିଶିଷ୍ଟ, ସେହି ବାଳମୂର୍ତ୍ତି କୁମାରଙ୍କୁ ମୁଁ ଭଜେ।

ହେ କୁମାରେଶସୂନୁ (ସ୍କନ୍ଦ), ହେ ଗୁହ, ହେ ସ୍କନ୍ଦ, ହେ ସେନାପତି, ହେ ଶକ୍ତିପାଣି, ହେ ମୟୂରାଧିରୂଢ, ହେ ପୁଲିନ୍ଦାତ୍ମଜା (ବଲ୍ଲୀ)ଙ୍କ କାନ୍ତ, ହେ ଭକ୍ତାର୍ତ୍ତିହାରୀ, ହେ ପ୍ରଭୋ, ହେ ତାରକାରେ, ସର୍ବଦା ମୋତେ ରକ୍ଷା କର।

ଶାନ୍ତ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ, ନଷ୍ଟ ସଂଜ୍ଞା, ବିଚେଷ୍ଟ, କଫ ଉଦ୍ଗାର କରୁଥିବା ମୁଖ, ଭୟରେ କମ୍ପିତ ଗାତ୍ର, ପ୍ରୟାଣୋନ୍ମୁଖ, ଅନାଥ ମୋତେ ସେହି ସମୟରେ, ହେ ଦୟାଲୋ, ତୁମେ ଶୀଘ୍ର ମୋ ସମ୍ମୁଖରେ ଆସ, ହେ ଗୁହ।

ଯମଦୂତମାନେ କ୍ରୋଧରେ "ଦହ, ଛିନ୍ଧ, ଭିନ୍ଧ" ବୋଲି ମୋତେ ତର୍ଜନା କରୁଥିବା ବେଳେ, ମୟୂର ଆରୋହଣ କରି, "ମା ଭୈଃ" (ଭୟ କର ନାହିଁ) ବୋଲି ତୁମେ ଶକ୍ତିପାଣି ହୋଇ ମୋ ସମ୍ମୁଖରେ ଶୀଘ୍ର ଆସ।

ବାରମ୍ବାର ତୁମ ପାଦତଳେ ପ୍ରଣାମ କରି, ପଡ଼ି, ପ୍ରସନ୍ନ କରି, ହେ ପ୍ରଭୋ, ଅନେକବାର ପ୍ରାର୍ଥନା କରେ। ସେହି ସମୟରେ ମୁଁ କିଛି କହିବାକୁ ସମର୍ଥ ନୁହେଁ, ହେ କୃପାସାଗର, କାର୍ଯ୍ୟାନ୍ତ ସମୟରେ ମୋତେ ଜରା ମାତ୍ର ଉପେକ୍ଷା କର ନାହିଁ।

ସହସ୍ର ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡର ଭୋକ୍ତା, ତୁମ ଦ୍ୱାରା "ଶୂର" ନାମକ ତାରକାସୁର ଓ ସିଂହବକ୍ତ୍ର ଦୈତ୍ୟ ହତ ହୋଇଛନ୍ତି। ମୋ ଅନ୍ତଃସ୍ଥ ହୃଦୟରେ ଥିବା ମନଃକ୍ଲେଶ ଏକମାତ୍ର, ତାକୁ ତୁମେ ନାଶ କରୁନାହଁ, ହେ ପ୍ରଭୋ, ମୁଁ କ'ଣ କରିବି, କୁଆଡ଼େ ଯିବି?

ମୁଁ ସର୍ବଦା ଦୁଃଖଭାରରେ ଅବସନ୍ନ, ତୁମେ ଦୀନବନ୍ଧୁ, ତୁମ ଛଡ଼ା ଅନ୍ୟକୁ ମୁଁ ଯାଚେ ନାହିଁ। ଭବଦ୍ଭକ୍ତିରୋଧ (ଭକ୍ତିର ବାଧା) ସର୍ବଦା କଳ୍ପିତ ବାଧା ଯୁକ୍ତ, ମୋ ମାନସିକ କ୍ଳେଶକୁ ଶୀଘ୍ର ନାଶ କର, ହେ ଉମାସୁତ।

ହେ ତାରକଙ୍କ ସଂହାରକ! ଅପସ୍ମାର, କୁଷ୍ଠ, କ୍ଷୟ, ଅର୍ଶ, ପ୍ରମେହ, ଜ୍ୱର, ଉନ୍ମାଦ, ଗୁଲ୍ମ ଆଦି ମହାନ ରୋଗ ଏବଂ ସମସ୍ତ ପିଶାଚ, ତୁମ ଚରଣର ପବିତ୍ର ଭସ୍ମ ଦେଖିବା ମାତ୍ରେ କ୍ଷଣମଧ୍ୟରେ ପଳାନ୍ତି।

ମୋ ଦୃଷ୍ଟିରେ ସ୍କନ୍ଦମୂର୍ତ୍ତି, ଶ୍ରୁତିରେ ସ୍କନ୍ଦକୀର୍ତ୍ତି, ମୋ ମୁଖରେ ସର୍ବଦା ତାଙ୍କର ପବିତ୍ର ଚରିତ୍ର, ମୋ ହସ୍ତରେ ତାଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟ, ମୋ ଶରୀର ତାଙ୍କର ଭୃତ୍ୟ, ହେ ଗୁହ, ମୋ ସମସ୍ତ ଭାବ ତୁମରି ଲୀନ ହୁଅନ୍ତୁ।

ମୁନିମାନଙ୍କର କିମ୍ବା ଭକ୍ତିଯୁକ୍ତ ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କର ଅଭୀଷ୍ଟ ପ୍ରଦାନ କରିବା ପାଇଁ ସର୍ବତ୍ର ଦେବତାମାନେ ଅଛନ୍ତି। କିନ୍ତୁ ଅନ୍ତ୍ୟଜ (ନୀଚ) ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ସ୍ୱାର୍ଥ (ଅଭୀଷ୍ଟ) ଦାନ କରିବାରେ, ଗୁହଙ୍କ ଛଡ଼ା ଅନ୍ୟ ଦେବତାକୁ ମୁଁ ଜାଣେ ନାହିଁ, ଜାଣେ ନାହିଁ।

ସ୍ତ୍ରୀ, ପୁତ୍ର, ବନ୍ଧୁବର୍ଗ, ପଶୁ, କିମ୍ବା ପୁରୁଷ କିମ୍ବା ସ୍ତ୍ରୀ, ମୋ ଗୃହରେ ଯେଉଁମାନେ ଅଛନ୍ତି, ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ତୁମକୁ ପୂଜା କରନ୍ତୁ, ପ୍ରଣାମ କରନ୍ତୁ, ସ୍ତୁତି କରନ୍ତୁ, ଏବଂ ସ୍ମରଣ କରନ୍ତୁ, ହେ କୁମାର।

ମୃଗ, ପକ୍ଷୀ, ଦଂଶକ (କୀଟ) ଯେଉଁମାନେ ଦୁଷ୍ଟ, ତଥା ମୋ ଅଙ୍ଗରେ ଯେଉଁ ରୋଗ ଓ ବାଧକ ଅଛନ୍ତି, ସେମାନେ ତୁମର ଶକ୍ତିର ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଅଗ୍ରଭାଗରେ ବିଦୀର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ ସୁଦୂରରେ ବିନଷ୍ଟ ହୁଅନ୍ତୁ, ହେ ଚୂର୍ଣ୍ଣିତକ୍ରୌଞ୍ଚଶୈଳ (କ୍ରୌଞ୍ଚ ପର୍ବତ ଭେଦକ)।

ଜନନୀ ଓ ପିତା କ'ଣ ନିଜ ପୁତ୍ରର ଅପରାଧ ସହନ୍ତି ନାହିଁ? ହେ ଦେବସେନାଧିନାଥ। ମୁଁ ଅତି ବାଳକ, ତୁମେ ଲୋକତାତ, ମୋ ସମସ୍ତ ଅପରାଧ କ୍ଷମା କର, ହେ ମହେଶ।

ମୟୂରକୁ ନମଃ, ତୁମକୁ ଶକ୍ତିକୁ ମଧ୍ୟ ନମଃ, ଛାଗ (ଛେଳି)କୁ ନମଃ, କୁକ୍କୁଟ (କୁକୁଡ଼ା)କୁ ନମଃ। ସମୁଦ୍ରକୁ ନମଃ, ସମୁଦ୍ରଦେଶ (ତୀର)କୁ ନମଃ। ପୁନଶ୍ଚ, ହେ ସ୍କନ୍ଦମୂର୍ତ୍ତେ, ତୁମକୁ ନମଃ, ନମଃ।

ହେ ଆନନ୍ଦଭୂମନ, ହେ ଅପାରଧାମନ, ହେ ଅମୋଘକୀର୍ତ୍ତେ, ହେ ଆନନ୍ଦମୂର୍ତ୍ତେ, ହେ ଆନନ୍ଦସିନ୍ଧୋ, ହେ ଅଶେଷବନ୍ଧୋ, ହେ ମୁକ୍ତିଦାନେଶସୂନୋ (ମୁକ୍ତିଦାତା ଈଶଙ୍କ ପୁତ୍ର), ତୁମେ ସର୍ବଦା ଜୟ କର।

ଭୁଜଙ୍ଗ (ସର୍ପ) ନାମକ ଛନ୍ଦରେ ରଚିତ ଏହି ସ୍ତବକୁ ଯେ ଭକ୍ତିଯୁକ୍ତ ହୋଇ ଗୁହଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି ପାଠ କରେ, ସେ ମନୁଷ୍ୟ ଉତ୍ତମ ପୁତ୍ର, ସ୍ତ୍ରୀ, ଧନ, ଦୀର୍ଘ ଆୟୁ ଲାଭ କରେ, ଏବଂ ଶେଷରେ ସ୍କନ୍ଦଙ୍କ ସାୟୁଜ୍ୟ (ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ମିଳନ) ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ।

ଏହି ଶ୍ରୀମଚ୍ଛଙ୍କରଭଗବତ୍କୃତ ଶ୍ରୀସୁବ୍ରହ୍ମଣ୍ୟଭୁଜଙ୍ଗ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ।