ಪುರುಷ ಸೂಕ್ತ
ಪುರುಷ ಸೂಕ್ತ (ಋಗ್ವೇದ 10.90): ವಿಶ್ವ ಪುರುಷನನ್ನು ಕುರಿತ ವೈದಿಕ ಸ್ತೋತ್ರ; ಅವನ ಯಜ್ಞದಿಂದ ಲೋಕಗಳೂ ವೇದಗಳೂ ಉದ್ಭವಿಸುತ್ತವೆ.
ಶ್ಲೋಕಗಳು
ಈಗ ಪುರುಷಸೂಕ್ತವು ಆರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ.
ಶ್ಲೋಕ 1
ಓಂ, ನಾವು ಆ ಶಾಂತಿದಾಯಕವಾದ ಸುಖವನ್ನು ಬೇಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತೇವೆ. ಯಜ್ಞಕ್ಕೆ ಮಾರ್ಗವನ್ನು, ಯಜ್ಞಪತಿಗೆ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಕರುಣಿಸು. ದೈವಿಕವಾದ ಶುಭವು ನಮಗೆ ಉಂಟಾಗಲಿ.
ಶ್ಲೋಕ 2
ಮನುಷ್ಯರಿಗೆ ಶುಭವುಂಟಾಗಲಿ. ಔಷಧಿಯು ಮೇಲ್ಮುಖವಾಗಿ ಏಳಲಿ. ದ್ವಿಪಾದರಿಗೆ (ಮನುಷ್ಯರಿಗೆ) ಶಾಂತಿಯುಂಟಾಗಲಿ. ಚತುಷ್ಪಾದರಿಗೆ (ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೆ) ಶಾಂತಿಯುಂಟಾಗಲಿ.
ಶ್ಲೋಕ 3
ಓಂ, ಶಾಂತಿ, ಶಾಂತಿ, ಶಾಂತಿ.
ಶ್ಲೋಕ 4
ಹರಿಃ ಓಂ.
ಶ್ಲೋಕ 5
ಓಂ, ಸಾವಿರ ತಲೆಗಳುಳ್ಳ ಪುರುಷನು, ಸಾವಿರ ಕಣ್ಣುಗಳುಳ್ಳವನು, ಸಾವಿರ ಪಾದಗಳುಳ್ಳವನು.
ಶ್ಲೋಕ 6
ಅವನು ಭೂಮಿಯನ್ನು ಎಲ್ಲಾ ಕಡೆಗಳಿಂದ ಆವರಿಸಿಕೊಂಡು, ಹತ್ತು ಅಂಗುಲಗಳಷ್ಟು ಮೇಲೆ ನಿಂತನು. (೧)
ಶ್ಲೋಕ 7
ಈ ಎಲ್ಲಾ ಜಗತ್ತೇ ಪುರುಷನು. ಭೂತಕಾಲದಲ್ಲಿ ಏನಿತ್ತೋ ಮತ್ತು ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಏನಿರುವುದೋ ಅದೆಲ್ಲವೂ ಅವನೇ.
ಶ್ಲೋಕ 8
ಮತ್ತು ಅವನು ಅಮೃತತ್ವದ ಒಡೆಯನು. ಅನ್ನದ ಮೂಲಕವೂ ಅವನು ಮೀರಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಾನೆ. (೨)
ಶ್ಲೋಕ 9
ಅವನ ಮಹಿಮೆಯು ಇಷ್ಟು ಮಾತ್ರವಲ್ಲ. ಇದಕ್ಕಿಂತಲೂ ದೊಡ್ಡವನು ಆ ಪುರುಷನು.
ಶ್ಲೋಕ 10
ಅವನ ಒಂದು ಪಾದವು ಈ ಎಲ್ಲಾ ಭೂತಗಳು. ಮೂರು ಪಾದಗಳು ದಿವ್ಯವಾದ ಅಮೃತವು. (೩)
ಶ್ಲೋಕ 11
ಮೂರು ಪಾದಗಳುಳ್ಳ ಪುರುಷನು ಮೇಲಕ್ಕೆ ಏರಿದನು. ಅವನ ಒಂದು ಪಾದವು ಇಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಆಯಿತು.
ಶ್ಲೋಕ 12
ಆಗ ಅವನು ಎಲ್ಲಾ ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿಯೂ ವ್ಯಾಪಿಸಿದನು. ಸಶನ (ಅನ್ನವುಳ್ಳ) ಮತ್ತು ಅನಶನ (ಅನ್ನವಿಲ್ಲದ) ಎರಡನ್ನೂ ಮೀರಿ. (೪)
ಶ್ಲೋಕ 13
ಅವನಿಂದ ವಿರಾಟ್ (ವಿಶ್ವರೂಪ) ಹುಟ್ಟಿದಳು. ವಿರಾಟ್ಟಿನಿಂದ ಪುರುಷನು (ಹುಟ್ಟಿದನು).
ಶ್ಲೋಕ 14
ಅವನು ಹುಟ್ಟಿದ ನಂತರ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಮೀರಿ ಉಳಿದನು. ಹಿಂದೆ ಭೂಮಿಯನ್ನೂ, ಮುಂದೆ ಪುರವನ್ನೂ (ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನು). (೫)
ಶ್ಲೋಕ 15
ಪುರುಷನನ್ನು ಹವಿಸ್ಸಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ದೇವತೆಗಳು ಯಜ್ಞವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಿದರು.
ಶ್ಲೋಕ 16
ವಸಂತ ಋತುವು ಅವನ (ಯಜ್ಞದ) ಆಜ್ಯವಾಯಿತು. ಗ್ರೀಷ್ಮವು ಇಂಧನವಾಯಿತು. ಶರತ್ಕಾಲವು ಹವಿಸ್ಸಾಯಿತು. (೬)
ಶ್ಲೋಕ 17
ಅವನಿಗೆ (ಯಜ್ಞಕ್ಕೆ) ಏಳು ಪರಿಧಿಗಳು (ಯಜ್ಞದ ಸುತ್ತಲಿನ ಹುಲ್ಲು) ಇದ್ದವು. ಮೂರು ಬಾರಿ ಏಳು ಸಮಿಧೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಲಾಯಿತು.
ಶ್ಲೋಕ 18
ದೇವತೆಗಳು ಯಜ್ಞವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತಾ ಪುರುಷನನ್ನು ಪಶುವಾಗಿ ಕಟ್ಟಿದರು. (೭)
ಶ್ಲೋಕ 19
ಆ ಯಜ್ಞದಲ್ಲಿ, ಮೊದಲು ಹುಟ್ಟಿದ ಪುರುಷನನ್ನು ಬರ್ಹಿಸ್ಸಿನ (ಯಜ್ಞದ ಹುಲ್ಲಿನ) ಮೇಲೆ ಅಭಿಷೇಕಿಸಿದರು.
ಶ್ಲೋಕ 20
ಅವನಿಂದ ದೇವತೆಗಳು ಯಜ್ಞವನ್ನು ಮಾಡಿದರು. ಸಾಧ್ಯರೆಂಬ ದೇವತೆಗಳು ಮತ್ತು ಋಷಿಗಳೂ ಯಜ್ಞಮಾಡಿದರು. (೮)
ಶ್ಲೋಕ 21
ಆ ಸರ್ವಹುತವಾದ ಯಜ್ಞದಿಂದ ಪೃಷದಾಜ್ಯವು (ಹಾಲು ಮತ್ತು ಮೊಸರಿನ ಮಿಶ್ರಣ) ಸಂಭರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು.
ಶ್ಲೋಕ 22
ಅವನು ಆ ಪಶುಗಳನ್ನು ವಾಯವ್ಯ (ಗಾಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ) ಮತ್ತು ಆರಣ್ಯ (ಕಾಡಿನ) ಹಾಗೂ ಗ್ರಾಮ್ಯ (ಹಳ್ಳಿಯ) ಪಶುಗಳನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದನು. (೯)
ಶ್ಲೋಕ 23
ಆ ಸರ್ವಹುತವಾದ ಯಜ್ಞದಿಂದ ಋಕ್ಕುಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಮಗಳು ಹುಟ್ಟಿದವು.
ಶ್ಲೋಕ 24
ಅವನಿಂದ ಛಂದಸ್ಸುಗಳು ಹುಟ್ಟಿದವು. ಅವನಿಂದ ಯಜುಸ್ಸು ಹುಟ್ಟಿತು. (೧೦)
ಶ್ಲೋಕ 25
ಅವನಿಂದ ಕುದುರೆಗಳು ಹುಟ್ಟಿದವು. ಮತ್ತು ಉಭಯದಂತ (ಎರಡು ಸಾಲು ಹಲ್ಲುಗಳುಳ್ಳ) ಪ್ರಾಣಿಗಳೆಲ್ಲವೂ ಹುಟ್ಟಿದವು.
ಶ್ಲೋಕ 26
ಅವನಿಂದ ಹಸುಗಳು ಹುಟ್ಟಿದವು. ಅವನಿಂದ ಆಡು ಮತ್ತು ಕುರಿಗಳು ಹುಟ್ಟಿದವು. (೧೧)
ಶ್ಲೋಕ 27
ಅವರು ಪುರುಷನನ್ನು ವಿಭಾಗಿಸಿದಾಗ, ಎಷ್ಟು ಭಾಗಗಳಾಗಿ ಮಾಡಿದರು?
ಶ್ಲೋಕ 28
ಅವನ ಮುಖವು ಏನಾಯಿತು? ಅವನ ಎರಡು ತೋಳುಗಳು ಏನಾದವು? ಅವನ ಎರಡು ತೊಡೆಗಳು ಮತ್ತು ಪಾದಗಳು ಏನೆಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತವೆ? (೧೨)
ಶ್ಲೋಕ 29
ಅವನ ಮುಖವು ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಾಯಿತು. ಅವನ ಎರಡು ತೋಳುಗಳು ರಾಜನ್ಯ (ಕ್ಷತ್ರಿಯ) ನಾಗಿ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟವು.
ಶ್ಲೋಕ 30
ಅವನ ಎರಡು ತೊಡೆಗಳು ವೈಶ್ಯನಾಯಿತು. ಅವನ ಪಾದಗಳಿಂದ ಶೂದ್ರನು ಹುಟ್ಟಿದನು. (೧೩)
ಶ್ಲೋಕ 31
ಚಂದ್ರನು ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದನು. ಕಣ್ಣುಗಳಿಂದ ಸೂರ್ಯನು ಹುಟ್ಟಿದನು.
ಶ್ಲೋಕ 32
ಮುಖದಿಂದ ಇಂದ್ರ ಮತ್ತು ಅಗ್ನಿಯು ಹುಟ್ಟಿದರು. ಪ್ರಾಣದಿಂದ ವಾಯುವು ಹುಟ್ಟಿದನು. (೧೪)
ಶ್ಲೋಕ 33
ನಾಭಿಯಿಂದ ಅಂತರಿಕ್ಷವು ಉಂಟಾಯಿತು. ಶಿರಸ್ಸಿನಿಂದ ದ್ಯೌ (ಸ್ವರ್ಗ) ವು ಉಂಟಾಯಿತು.
ಶ್ಲೋಕ 34
ಪಾದಗಳಿಂದ ಭೂಮಿಯು, ಕಿವಿಯಿಂದ ದಿಕ್ಕುಗಳು ಉಂಟಾದವು. ಹೀಗೆ ಅವರು ಲೋಕಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದರು. (೧೫)
ಶ್ಲೋಕ 35
ನಾನು ಆ ಮಹಾನ್ ಪುರುಷನನ್ನು ಅರಿತಿದ್ದೇನೆ. ಅವನು ಆದಿತ್ಯನಂತೆ ತೇಜಸ್ವಿ, ಕತ್ತಲೆಯ ಆಚೆ ಇರುವವನು.
ಶ್ಲೋಕ 36
ಧೀರನಾದ ಅವನು ಎಲ್ಲಾ ರೂಪಗಳನ್ನು ವಿಚಿತ್ರವಾಗಿ (ವೈವಿಧ್ಯಮಯವಾಗಿ) ಸೃಷ್ಟಿಸಿ, ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಕೊಟ್ಟು, ಕುಳಿತುಕೊಂಡು (ಎಲ್ಲವನ್ನೂ) ಹೇಳುತ್ತಾನೆ. (೧೬)
ಶ್ಲೋಕ 37
ಧಾತೃವು (ಬ್ರಹ್ಮ) ಮುಂದೆ ಅವನನ್ನು ಉದ್ಧರಿಸಿದನು. ಶಕ್ರನು (ಇಂದ್ರ) ನಾಲ್ಕು ದಿಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಅರಿತುಕೊಂಡನು.
ಶ್ಲೋಕ 38
ಹೀಗೆ ಅವನನ್ನು ಅರಿತವನು ಇಲ್ಲಿಯೇ ಅಮೃತನಾಗುತ್ತಾನೆ. ಅವನನ್ನು ಸೇರಲು ಬೇರೆ ಮಾರ್ಗವಿಲ್ಲ. (೧೭)
ಶ್ಲೋಕ 39
ದೇವತೆಗಳು ಯಜ್ಞದಿಂದ ಯಜ್ಞವನ್ನು ಯಜಿಸಿದರು. ಅವು ಮೊದಲಿನ ಧರ್ಮಗಳಾಗಿದ್ದವು.
ಶ್ಲೋಕ 40
ಆ ಮಹಿಮಾನ್ವಿತರು (ದೇವತೆಗಳು) ಸ್ವರ್ಗವನ್ನು ಸೇರುತ್ತಾರೆ. ಅಲ್ಲಿ ಪೂರ್ವದ ಸಾಧ್ಯರೆಂಬ ದೇವತೆಗಳು ಇದ್ದಾರೆ. (೧೮)
ಶ್ಲೋಕ 41
ಓಂ ನಮೋ ನಾರಾಯಣಾಯ.
ಶ್ಲೋಕ 42
ಇದು ಉತ್ತರನಾರಾಯಣ (ಭಾಗ).
ಶ್ಲೋಕ 43
ಅವನು ನೀರಿನಿಂದ ಉತ್ಪನ್ನನಾದನು, ಭೂಮಿಯ ರಸದಿಂದಲೂ. ವಿಶ್ವಕರ್ಮನಿಂದ ಮೇಲೆ ಉಂಟಾದನು.
ಶ್ಲೋಕ 44
ತ್ವಷ್ಟೃವು ಅವನ ರೂಪವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುತ್ತಾ ಬರುತ್ತಾನೆ. ಆ ಪುರುಷನ ಈ ವಿಶ್ವವು ಮೊದಲಿನಿಂದಲೂ ಹುಟ್ಟಿದೆ. (೧)
ಶ್ಲೋಕ 45
ನಾನು ಆ ಮಹಾನ್ ಪುರುಷನನ್ನು ಅರಿತಿದ್ದೇನೆ. ಅವನು ಆದಿತ್ಯನಂತೆ ತೇಜಸ್ವಿ, ಕತ್ತಲೆಯ ಆಚೆ ಇರುವವನು.
ಶ್ಲೋಕ 46
ಹೀಗೆ ಅವನನ್ನು ಅರಿತವನು ಇಲ್ಲಿಯೇ ಅಮೃತನಾಗುತ್ತಾನೆ. ಅವನನ್ನು ಸೇರಲು ಬೇರೆ ಮಾರ್ಗವಿಲ್ಲ. (೨)
ಶ್ಲೋಕ 47
ಪ್ರಜಾಪತಿಯು ಗರ್ಭದೊಳಗೆ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಹುಟ್ಟದೆಯೇ ಅನೇಕ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟುತ್ತಾನೆ.
ಶ್ಲೋಕ 48
ಅವನ ಯೋನಿಯನ್ನು (ಮೂಲವನ್ನು) ಧೀರರು ಅರಿಯುತ್ತಾರೆ. ವೇಧಸರು (ಬ್ರಹ್ಮನನ್ನು ಅರಸುವವರು) ಮರೀಚಿಗಳ (ಕಿರಣಗಳ) ಪಾದವನ್ನು ಬಯಸುತ್ತಾರೆ. (೩)
ಶ್ಲೋಕ 49
ಯಾರು ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಾನೋ, ಯಾರು ದೇವತೆಗಳ ಪುರೋಹಿತನೋ,
ಶ್ಲೋಕ 50
ಯಾರು ದೇವತೆಗಳಿಗಿಂತ ಮೊದಲು ಹುಟ್ಟಿದನೋ, ಆ ರುಚಿ (ಪ್ರಕಾಶ) ಸ್ವರೂಪನಾದ ಬ್ರಹ್ಮನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ. (೪)
ಶ್ಲೋಕ 51
ರುಚಿಯನ್ನು (ಪ್ರಕಾಶವನ್ನು) ಮತ್ತು ಬ್ರಹ್ಮವನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತಾ, ದೇವತೆಗಳು ಮೊದಲು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದರು.
ಶ್ಲೋಕ 52
ಯಾವ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಹೀಗೆ ಅರಿತುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೋ, ಅವನ ವಶದಲ್ಲಿ ದೇವತೆಗಳು ಇರುತ್ತಾರೆ. (೫)
ಶ್ಲೋಕ 53
ಹ್ರೀ (ಲಜ್ಜೆ) ಮತ್ತು ಲಕ್ಷ್ಮೀ ನಿನ್ನ ಪತ್ನಿಯರು. ಹಗಲು ಮತ್ತು ರಾತ್ರಿ ನಿನ್ನ ಪಾರ್ಶ್ವಗಳು.
ಶ್ಲೋಕ 54
ನಕ್ಷತ್ರಗಳು ನಿನ್ನ ರೂಪ. ಅಶ್ವಿನೀದೇವತೆಗಳು ನಿನ್ನ ಬಾಯಿ. ಇಷ್ಟವನ್ನು (ಯಜ್ಞವನ್ನು) ಮನನ ಮಾಡು. ಅಮುಂ (ಅದನ್ನು) ಮನನ ಮಾಡು. ಸರ್ವವನ್ನೂ ಮನನ ಮಾಡು. (೬)
ಶ್ಲೋಕ 55
ಓಂ, ನಾವು ಆ ಶಾಂತಿದಾಯಕವಾದ ಸುಖವನ್ನು ಬೇಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತೇವೆ. ಯಜ್ಞಕ್ಕೆ ಮಾರ್ಗವನ್ನು, ಯಜ್ಞಪತಿಗೆ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಕರುಣಿಸು. ದೈವಿಕವಾದ ಶುಭವು ನಮಗೆ ಉಂಟಾಗಲಿ.
ಶ್ಲೋಕ 56
ಮನುಷ್ಯರಿಗೆ ಶುಭವುಂಟಾಗಲಿ. ಔಷಧಿಯು ಮೇಲ್ಮುಖವಾಗಿ ಏಳಲಿ. ದ್ವಿಪಾದರಿಗೆ (ಮನುಷ್ಯರಿಗೆ) ಶಾಂತಿಯುಂಟಾಗಲಿ. ಚತುಷ್ಪಾದರಿಗೆ (ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೆ) ಶಾಂತಿಯುಂಟಾಗಲಿ.
ಶ್ಲೋಕ 57
ಓಂ, ಶಾಂತಿ, ಶಾಂತಿ, ಶಾಂತಿ.
ಶ್ಲೋಕ 58
Worship Guidelines & Chanting Benefits (Phalashruti)
ಪ್ರತಿದಿನ ಅಥವಾ ಶುಭ ತಿಥಿಗಳಲ್ಲಿ (ಏಕಾದಶಿ, ಹುಣ್ಣಿಮೆ)
ಬ್ರಹ್ಮ ಮುಹೂರ್ತ (ಮುಂಜಾನೆ 4 - 6) ಅಥವಾ ಸಂಧ್ಯಾ ಸಮಯ
ತುಪ್ಪದ ದೀಪ, ಧೂಪ, ತಾಜಾ ಹೂವುಗಳು ಮತ್ತು ನೈವೇದ್ಯ
- ಮನಃಶಾಂತಿ, ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಉನ್ನತಿ ಮತ್ತು ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ಶಕ್ತಿ
ಹಿನ್ನೆಲೆ
ಪುರುಷ ಸೂಕ್ತವು ಋಗ್ವೇದದ (10.90) ಒಂದು ಸ್ತೋತ್ರ; ಇದು ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಾಚೀನ ಪವಿತ್ರ ಪಠ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಪ್ರಾಚೀನ ಋಷಿಗಳಿಗೆ ಆರೋಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಇದನ್ನು ವಿವಿಧ ಹಿಂದೂ ಆಚರಣೆಗಳಲ್ಲಿ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಯಜ್ಞಗಳಲ್ಲಿ (ಯಾಗ ಸಮಾರಂಭಗಳು) ಮತ್ತು ಕೆಲವು ಪಂಥಗಳ ದೈನಂದಿನ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಗಳ ಭಾಗವಾಗಿ ಪಠಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಎಲ್ಲ ಸೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ವ್ಯಾಪಿಸಿರುವ ಒಬ್ಬ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡಿಕ ಪುರುಷನ ಆಳವಾದ ದರ್ಶನಕ್ಕಾಗಿ ಈ ಸ್ತೋತ್ರ ಪೂಜ್ಯವಾಗಿದೆ; ಅವನಿಂದ ಸಾಮಾಜಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡದ ಅಂಶಗಳು ಉದ್ಭವಿಸುತ್ತವೆ. ಸ್ಥಳ-ನಿರ್ದೇಶ: ಋಗ್ವೇದ 10.90 (ಹದಿನಾರು ಮಂತ್ರಗಳು) ಶುಕ್ಲ ಯಜುರ್ವೇದದ ವಾಜಸನೇಯಿ ಸಂಹಿತೆಯ ಅಧ್ಯಾಯ 31, ಮಂತ್ರಗಳು 1–16 ರಲ್ಲಿಯೂ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿರುವ ಸ್ವರ-ಸಹಿತ ಪಠ್ಯವು ಯಜುರ್ವೇದೀಯ ಪಠಣ ರೂಪವಾಗಿದ್ದು, ಆರಂಭ ಮತ್ತು ಅಂತ್ಯದ ಶಾಂತಿ ಮಂತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಉತ್ತರನಾರಾಯಣ ಮಂತ್ರಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ.
ನಿಮಗೆ ಗೊತ್ತಾ?
ಮೂಲ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ
ಈ ಸೂಕ್ತವು ಋಗ್ವೇದದ ೧೦.೯೦ನೇ ಸೂಕ್ತವಾಗಿದೆ. ಇದು ವಿಶ್ವದ ಮೂಲ ಪುರುಷನನ್ನು ವರ್ಣಿಸುವ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಮತ್ತು ಪವಿತ್ರ ಮಂತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ಯಜ್ಞಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಉಪನಿಷತ್ತುಗಳ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಪಠಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ರಚನೆ ಮತ್ತು ಛಂದಸ್ಸು
ಒಟ್ಟು ೧೮ ಋಕ್ಕುಗಳನ್ನು (ಕೆಲವು ಪಾಠಾಂತರಗಳಲ್ಲಿ ೧೬) ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಋಕ್ ಅನುಷ್ಟುಪ್ ಛಂದಸ್ಸಿನಲ್ಲಿದೆ. ಇದು ಪುರುಷಸೂಕ್ತ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದ್ದು, ನಂತರದ ಉತ್ತರನಾರಾಯಣ ಭಾಗವೂ ಸೇರಿದೆ.
ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡ ಸೃಷ್ಟಿ ಮತ್ತು ಯಜ್ಞ
ದೇವತೆಗಳು ಪುರುಷನನ್ನೇ ಹವಿಸ್ಸಾಗಿ ಮಾಡಿ ಯಜ್ಞ ಮಾಡಿದರು ಎಂದು ವರ್ಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆ ಯಜ್ಞದಿಂದ ಋಗ್ವೇದ, ಸಾಮವೇದ, ಯಜುರ್ವೇದ, ಛಂದಸ್ಸುಗಳು, ಕುದುರೆ, ಗೋವು, ಆಡು-ಕುರಿ ಮುಂತಾದ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಉತ್ಪನ್ನವಾದವು. ಈ ಕಲ್ಪನೆಯು ವೈದಿಕ ಯಜ್ಞ ಮತ್ತು ಸೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಒಂದುಗೂಡಿಸುತ್ತದೆ.
ವರ್ಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮೂಲ
೧೨ ಮತ್ತು ೧೩ನೇ ಋಕ್ಕುಗಳು ನಾಲ್ಕು ವರ್ಣಗಳು ಪುರುಷನ ದೇಹದ ವಿವಿಧ ಭಾಗಗಳಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದವು ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತವೆ: ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಮುಖದಿಂದ, ರಾಜನ್ಯ (ಕ್ಷತ್ರಿಯ)ನು ಬಾಹುಗಳಿಂದ, ವೈಶ್ಯನು ತೊಡೆಗಳಿಂದ ಮತ್ತು ಶೂದ್ರನು ಪಾದಗಳಿಂದ. ಇದು ಸಾಮಾಜಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ವೈದಿಕ ಆಧಾರವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.
ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ಅಮೃತತ್ವ
ಕೊನೆಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ (೧೬-೧೮ನೇ ಋಕ್ಕುಗಳು) ಪುರುಷನನ್ನು ತಿಳಿದವನು ಇಹಲೋಕದಲ್ಲೇ ಅಮೃತನಾಗುತ್ತಾನೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. 'ನಾನ್ಯಃ ಪಂಥಾ ಅಯನಾಯ ವಿದ್ಯತೇ' (ಬೇರೆ ಮಾರ್ಗವಿಲ್ಲ) ಎಂಬ ವಾಕ್ಯವು ಉಪನಿಷತ್ತುಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ. ಇದು ವೇದಾಂತ ಮತ್ತು ವಿಶಿಷ್ಟಾದ್ವೈತದಲ್ಲಿ ಪುರುಷನನ್ನು ಪರಮಾತ್ಮನಾಗಿ ಅರ್ಥೈಸಲು ಆಧಾರವಾಗಿದೆ.
Vishnu
ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ ನಿಂದ ಇನ್ನಷ್ಟು
ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ನೋಡಿಸಂಬಂಧಿತ ಬೋಧನೆಗಳು
ಅದೇ ಬೋಧನೆ, ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳಾದ್ಯಂತ ಪ್ರತಿಧ್ವನಿಸುತ್ತದೆ
