Bharat Devotion
Embroidered artwork for De Purusha Sukta – De hymne van het kosmische wezen: Embroidered Om symbol above a brass diya, marigolds and a temple spire at sunrise

De Purusha Sukta – De hymne van het kosmische wezen

De Purusha Sukta – De hymne van het kosmische wezen

De Purusha Sukta is een oude Vedische hymne die het kosmische offer van de oer-mens Purusha bezingt, uit wiens lichaam het universum, de goden, de mensen en de heilige teksten ontstaan. Het wordt gebruikt in hindoeïstische rituelen en devotie om de eenheid van alle schepping te eren.

Verzen

Atha Purusjasūktam
Atha Purusha Suktam

Vers 1

Oṃ Tatsjtsjhaṃ॒ Yorāvṛ̭ṇīmahe Gā॒tuṃ Ya॒djñāya̭ Gā॒tuṃ Ya॒djñapa̭taye Daivī᳚ Sva॒stira̭stu Naḥ
Om Tach-chham Yoraavreeneemahe Gaatum Yajnaaya Gaatum Yajnapataye Daivee Swastirastu Nah

Vers 2

Sva॒stirmānṷsjebhyaḥ Ū॒rdhvaṃ Dji̭gātu Bhesja॒djam Sjanno̭ Astu Dvi॒pade᳚ Sjaṃ Tsjatṷsjpade
Swastirmaanushebhyah Oordhvam Jigaatu Bheshajam Shamno Astu Dwipade Sham Chatushpade

Vers 3

Oṃ Sjāntiḥ॒ Sjāntiḥ॒ Sjāntiḥ̭
Om Shaantih Shaantih Shaantih

Vers 4

Hariḥ Oṃ
Harih Om

Vers 5

Oṃ Sa॒hasra̭sjīrsjā॒ Purṷsjaḥ Sa॒ha॒srā॒ksjaḥ Sa॒hasra̭pāt
Om Sahasrasheershaa Purushah Sahasraakshah Sahasrapaat

Vers 6

Sa Bhūmiṃ̭ Vi॒sjvato̭ Vṛ॒tvā Atya̭tisjṭhaddasjāṅgu॒lam 1
Sa Bhoomim Vishvato Vritvaa Atyatishthaddashaangulam

Vers 7

Purṷsja E॒vedan Sarvam᳚ Yadbhū॒taṃ Yatsjtsja॒ Bhavyam᳚
Purusha Evedam Sarvam Yadbhootam Yach-cha Bhavyam

Vers 8

U॒tāmṛ̭ta॒tvasyesjā̭naḥ Yadannḙnāti॒roha̭ti 2
Utaamritatvasyeshaanah Yadannenaatirohati

Vers 9

E॒tāvā̭nasya Mahi॒mā Ato॒ Djyāyāṋsjtsja॒ Pūrṷsjaḥ
Etaavaanasya Mahimaa Ato Jyaayaanshcha Poorushah

Vers 10

Pādo᳚'sya॒ Visjvā̭ Bhū॒tāni̭ Tri॒pāda̭syā॒mṛtaṃ̭ Di॒vi 3
Paado-asya Vishwaa Bhootaani Tripaadasyaamritam Divi

Vers 11

Tri॒pādū॒rdhva Udai॒tpurṷsjaḥ Pādo᳚'sye॒hā''bha̭vā॒tpunaḥ̭
Tripaadoordhva Udaitpurushah Paado-asyehaabhavatpunah

Vers 12

Tato॒ Visjva॒ṅvya̭krāmat Sā॒sja॒nā॒na॒sja॒ne A॒bhi 4
Tato Vishvan-vyakraamat Saashanaanashane Abhi

Vers 13

Tasmā᳚dvi॒rāḍa̭djāyata Vi॒rādjo॒ Adhi॒ Pūrṷsjaḥ
Tasmaadviraadajaayata Viraajo Adhi Poorushah

Vers 14

Sa Djā॒to Atya̭ritsjyata Pa॒sjtsjādbhūmi॒matho̭ Pu॒raḥ 5
Sa Jaato Atyarichyata Pashchaadbhoomimatho Purah

Vers 15

Yatpurṷsjeṇa Ha॒visjā᳚ De॒vā Ya॒djñamata̭nvata
Yatpurushena Havishaa Devaa Yajnamatanwata

Vers 16

Va॒sa॒nto A̭syāsī॒dādjyam᳚ Grī॒sjma I॒dhmaḥ Sja॒raddha॒viḥ 6
Vasanto Asyaaseedaajyam Greeshma Idhmah Sharaddhavih

Vers 17

Sa॒ptāsyā̭sanpari॒dhayaḥ̭ Triḥ Sa॒pta Sa॒midhaḥ̭ Kṛ॒tāḥ
Saptaasyaasan Paridhayah Trih Sapta Samidhah Kritaah

Vers 18

De॒vā Yadya॒djñaṃ Ta̭nvā॒nāḥ Aba̭dhna॒npṷrusjaṃ Pa॒sjum 7
Devaa Yadyajnam Tanwaanaah Abadhnan Purusham Pashum

Vers 19

Taṃ Ya॒djñaṃ Ba॒rhisji॒ Prauksjaṋ Purṷsjaṃ Djā॒tama̭gra॒taḥ
Tam Yajnam Barhishi Praukshan Purusham Jaatamagratah

Vers 20

Tena̭ De॒vā Aya̭djanta Sā॒dhyā Ṛsja̭yasjtsja॒ Ye 8
Tena Devaa Ayajanta Saadhyaa Rishayashcha Ye

Vers 21

Tasmā᳚dya॒djñātsa̭rva॒hutaḥ̭ Saṃbhṛ̭taṃ Pṛsjadā॒djyam
Tasmaadyajnaat Sarvahutah Sambhritam Prishadaajyam

Vers 22

Pa॒sjūnstānsjtsja̭kre Vāya॒vyāṋ Ā॒ra॒ṇyāngrā॒myāsjtsja॒ Ye 9
Pashoonstaanshchakre Vaayavyaan Aaranyaan Graamyaashcha Ye

Vers 23

Tasmā᳚dya॒djñātsa̭rva॒hutaḥ̭ Ṛtsjaḥ॒ Sāmā̭ni Djadjñire
Tasmaadyajnaat Sarvahutah Richah Saamaani Jajnire

Vers 24

Tsjhandāṋsi Djadjñire॒ Tasmā᳚t Yadju॒stasmā̭dadjāyata 10
Chhandaamsi Jajnire Tasmaat Yajustasmaadajaayata

Vers 25

Tasmā॒dasjvā̭ Adjāyanta Ye Ke Tsjo̭bha॒yāda̭taḥ
Tasmad-ashwa ajaayanta Ye ke chobhayaadatah

Vers 26

Gāvo̭ Ha Djadjñire॒ Tasmā᳚t Tasmā᳚djdjā॒tā A̭djā॒vayaḥ̭ 11
Gaavo ha jajnyire tasmaat Tasmaaj-jaataa ajaavayah

Vers 27

Yatpurṷsjaṃ॒ Vya̭dadhuḥ Ka॒ti॒dhā Vya̭kalpayan
Yat-purusham vyadadhuh Katidhaa vyakalpayan

Vers 28

Mukhaṃ॒ Kima̭sya॒ Kau Bā॒hū Kāvū॒rū Pādā̭vutsjyete 12
Mukham kim-asya kau baahu Kaav-ooru paadaav-uchyete

Vers 29

Brā॒hma॒ṇo᳚'sya॒ Mukha̭māsīt Bā॒hū Rā̭dja॒nyaḥ̭ Kṛ॒taḥ
Braahmano-asya mukham-aaseet Baahu raajanyah kritah

Vers 30

Ū॒rū Tada̭sya॒ Yadvaisjyaḥ̭ Pa॒dbhyān Sjū॒dro A̭djāyata 13
Ooru tad-asya yad-vaishyah Padbhyaam shoodro ajaayata

Vers 31

Tsja॒ndramā॒ Mana̭so Djā॒taḥ Tsjaksjoḥ॒ Sūryo̭ Adjāyata
Chandramaa manaso jaatah Chakshoh sooryo ajaayata

Vers 32

Mukhā॒dindra̭sjtsjā॒gnisjtsja̭ Prā॒ṇādvā॒yura̭djāyata 14
Mukhaad-indrash-chaagnish-cha Praanaad-vaayur-ajaayata

Vers 33

Nābhyā̭ Āsīda॒ntari̭ksjam Sjī॒rsjṇo Dyauḥ Sama̭vartata
Naabhyaa aaseed-antariksham Sheershno dyauh samavartata

Vers 34

Pa॒dbhyāṃ Bhūmi॒rdisjaḥ॒ Sjrotrā᳚t Tathā̭ Lo॒kān A̭kalpayan 15
Padbhyaam bhoomir-dishah shrotraat Tathaa lokaan akalpayan

Vers 35

Vedā॒hame॒taṃ Purṷsjaṃ Ma॒hāntam᳚ Ā॒di॒tyava̭rṇaṃ॒ Tama̭sastu॒ Pā॒re
Vedaaham-etam purusham mahaantam Aaditya-varnam tamasastu paare

Vers 36

Sarvā̭ṇi Rū॒pāṇi̭ Vi॒tsjitya॒ Dhīraḥ̭ Nāmā̭ni Kṛ॒tvā'bhi॒vada॒n Yadāste᳚ 16
Sarvaani roopaani vichitya dheerah Naamaani kritvaabhivadan yadaaste

Vers 37

Dhā॒tā Pu॒rastā॒dyamṷdādja॒hāra̭ Sja॒kraḥ Pravi॒dvānpra॒disja॒sjtsjata̭sraḥ
Dhaataa purastaad-yam-udaajahaara Shakrah pravidvaan-pradishash-chatasrah

Vers 38

Tame॒vaṃ Vi॒dvāna॒mṛta̭ I॒ha Bha̭vati Nānyaḥ Panthā॒ Aya̭nāya Vidyate 17
Tam-evam vidvaan-amrita iha bhavati Naanyah panthaa ayanaaya vidyate

Vers 39

Ya॒djñena̭ Ya॒djñama̭yadjanta De॒vāḥ Tāni॒ Dharmā̭ṇi Pratha॒mānyā̭san
Yagyena yagyam-ayajanta devaah Taani dharmaani prathamaanyaasan

Vers 40

Te Ha॒ Nākaṃ̭ Mahi॒mānaḥ̭ Satsjante Yatra॒ Pūrvḙ Sā॒dhyāḥ Santi̭ De॒vāḥ 18
Te ha naakam mahimaanaha sachante Yatra poorve saadhyaah santi devaah

Vers 41

Oṃ Namo Nārā̭yaṇā॒ya
Om Namo Naaraayanaaya

Vers 42

Uttaranārāyaṇam
Uttara Naaraayanam

Vers 43

A॒dbhyaḥ Saṃbhṷ̄taḥ Pṛthi॒vyai Rasā᳚tsjtsja Vi॒sjvaka̭rmaṇaḥ॒ Sama̭varta॒tādhi̭
Adbhyah sambhootah prithivyai rasaach-cha Vishvakarmanah samavartataadhi

Vers 44

Tasya॒ Tvasjṭā̭ Vi॒dadha̭drū॒pamḙti Tatpurṷsjasya॒ Visjva॒mādjā̭na॒magre᳚ 1
Tasya tvashtaa vidadhad-roopam-eti Tat-purushasya vishvam-aajaanam-agre

Vers 45

Vedā॒hame॒taṃ Purṷsjaṃ Ma॒hāntam᳚ Ā॒di॒tyava̭rṇaṃ॒ Tama̭saḥ॒ Para̭stāt
Vedaaham-etam purusham mahaantam Aaditya-varnam tamasah parastaat

Vers 46

Tame॒vaṃ Vi॒dvāna॒mṛta̭ I॒ha Bha̭vati Nānyaḥ Panthā̭ Vidya॒teya̭'nāya 2
Tam-evam vidvaan-amrita iha bhavati Naanyah panthaa vidyate-yanaaya

Vers 47

Pra॒djāpa̭tisjtsjarati॒ Garbhḙ A॒ntaḥ A॒djāya̭māno Bahu॒dhā Vidjā̭yate
Prajaapatish-charati garbhe antah Ajaayamaano bahudhaa vijaayate

Vers 48

Tasya॒ Dhīrāḥ॒ Pari̭djānanti॒ Yonim᳚ Marī̭tsjīnāṃ Pa॒dami̭tsjtsjhanti Ve॒dhasaḥ̭ 3
Tasya dheeraah parijaananti yonim Mareechinaam padam-ichhanti vedhasah

Vers 49

Yo De॒vebhya॒ Āta̭pati Yo De॒vānāṃ᳚ Pu॒rohi̭taḥ
Yo devebhya aatapati Yo devaanaam purohitah

Vers 50

Pūrvo॒ Yo De॒vebhyo̭ Djā॒taḥ Namo̭ Ru॒tsjāya॒ Brāhma̭ye 4
Poorvo Yo Devebhyo Jaatah | Namo Ruchaaya Braahmaye ||

Vers 51

Rutsjaṃ̭ Brā॒hmam Dja॒naya̭ntaḥ De॒vā Agre॒ Tada̭bruvan
Rucham Braahmam Janayantah | Devaa Agre Tad-abruvan ||

Vers 52

Yastvai॒vaṃ Brā᳚hma॒ṇo Vi॒dyāt Tasya̭ De॒vā Asa॒n Vasje᳚ 5
Yastvaivam Braahmano Vidyaat | Tasya Devaa Asan Vashe ||

Vers 53

Hrīsjtsja̭ Te La॒ksjmīsjtsja॒ Patnyau᳚ A॒ho॒rā॒tre Pā॒rsjve
Hreesh-cha Te Lakshmeesh-cha Patnyau | Ahoraatre Paarshve ||

Vers 54

Naksja̭trāṇi Rū॒pam A॒sjvinau॒ Vyāttam᳚ I॒sjṭam Ma̭nisjāṇa A॒muṃ Ma̭nisjāṇa Sarva̭m Manisjāṇa 6
Nakshatraani Roopam | Ashvinau Vyaattam | Ishtam Manishaana | Amum Manishaana | Sarvam Manishaana ||

Vers 55

Oṃ Tatsjtsjhaṃ॒ Yorāvṛ̭ṇīmahe Gā॒tuṃ Ya॒djñāya̭ Gā॒tuṃ Yadjñapa̭taye Daivī᳚ssva॒stira̭stu Naḥ
Om Tach-chham Yoraavruneemahe | Gaatum Yajnaaya | Gaatum Yajnapataye | Daivees-svastir-astu Nah ||

Vers 56

Sva॒stirmānṷsjebhyaḥ Ū॒rdhvaṃ Dji̭gātu Bhesja॒djam Sjanno̭ Astu Dvi॒pade᳚ Sjaṃ Tsjatṷsjpade
Svastir-maanushebhyah | Oordhvam Jigaatu Bheshajam | Shan-no Astu Dvipade | Sham Chatushpade ||

Vers 57

Oṃ Sjāntiḥ॒ Sjāntiḥ॒ Sjāntiḥ̭
Om Shaantih Shaantih Shaantih ||

Vers 58

Worship Guidelines & Chanting Benefits (Phalashruti)

Auspicious Day

Daily or auspicious lunar days (Ekadashi, Purnima, Pradosham)

Best Time (Muhurta)

Brahma Muhurta (4:00 AM – 6:00 AM) or Evening Dusk (Sandhya)

Sacred Offerings

Ghee lamp (Deepa), Incense (Dhoopa), Fresh flowers & Water offering

Spiritual Benefits (Phalashruti)
  • Peace of mind, spiritual upliftment, and harmonious energy in the home

Achtergrond

De Purusha Sukta is een hymne uit de Rigveda (boek 10, hymne 90), een van de oudste heilige geschriften van het hindoeïsme. Het beschrijft het kosmische wezen Purusha, uit wiens offer de hele schepping, de vier sociale klassen (varna's) en de Veda's zelf ontstaan. Deze tekst wordt traditioneel gereciteerd bij Vedische rituelen, in Vishnu-tempels en tijdens persoonlijke devotie, vaak als onderdeel van de dagelijkse gebeden of bij bijzondere gelegenheden zoals de volle maan.

Wist je dat?

Oorsprong en betekenis

De Purusha Sukta is een van de bekendste hymnen uit de Rigveda (10.90), waarschijnlijk gecomponeerd rond 1500–1200 v.Chr. Het beschrijft de kosmische oeroffer van de reuzenmens Purusha, waaruit het hele universum, de Vedische rituelen en de sociale orde ontstaan. Deze hymne wordt nog dagelijks gereciteerd in veel hindoeïstische tradities.

De kosmische mens

Purusha wordt beschreven met duizend hoofden, duizend ogen en duizend voeten – een beeld van alomvattendheid. Hij omvat alles wat was en zal zijn, en reikt zelfs voorbij de kosmos met tien vingers breedte. Driekwart van Purusha is onsterfelijk in de hemel, slechts een kwart manifesteert zich als de zichtbare wereld.

De oeroffer en de schepping

De goden offeren Purusha als het offerdier, waarbij de seizoenen de offergaven vormen. Uit dit offer ontstaan de Vedische mantra's (Rig, Sama, Yajus), de dieren (paarden, koeien, geiten) en de vier sociale klassen: de brahmaan uit de mond, de kshatriya uit de armen, de vaishya uit de dijen en de shudra uit de voeten.

De kosmische ordening

Uit de verschillende delen van Purusha's lichaam ontstaan ook de hemellichamen en de elementen: de maan uit zijn geest, de zon uit zijn ogen, Indra en Agni uit zijn mond, de wind uit zijn adem, de hemel uit zijn hoofd, de aarde uit zijn voeten. Dit laat zien hoe het hele universum een eenheid vormt in het lichaam van het Oerwezen.

De latere toevoeging – Uttara Narayana

De verzen 41–54 vormen een aparte sectie, vaak het 'Uttara Narayana' genoemd, die later aan de oorspronkelijke hymne is toegevoegd. Hierin wordt Purusha vereenzelvigd met Narayana (Vishnu) en wordt de kennis van deze hymne als bevrijdend beschreven. De slotverzen herhalen de vredeswens en benadrukken dat wie deze waarheid kent, onsterfelijk wordt.