Bharat Devotion
Embroidered artwork for El Himno del Puruṣa (Puruṣa Sūkta): Embroidered Om symbol above a brass diya, marigolds and a temple spire at sunrise

El Himno del Puruṣa (Puruṣa Sūkta)

El Himno del Puruṣa (Puruṣa Sūkta)

El Puruṣa Sūkta es un himno védico que describe al Ser Cósmico (Puruṣa) como origen de todo lo creado, incluyendo los dioses, los seres humanos y los elementos del universo. Se recita como oración de alabanza y meditación sobre la unidad de toda la existencia.

Versos

Atha Purushasūktam
Atha Purusha Suktam

Verso 1

Oṃ Tachhaṃ॒ Yorāvṛ̭ṇīmahe Gā॒tuṃ Ya॒yñāya̭ Gā॒tuṃ Ya॒yñapa̭taye Daivī᳚ Sva॒stira̭stu Naḥ
Om Tach-chham Yoraavreeneemahe Gaatum Yajnaaya Gaatum Yajnapataye Daivee Swastirastu Nah

Verso 2

Sva॒stirmānṷshebhyaḥ Ū॒rdhvaṃ Yi̭gātu Bhesha॒yam Shanno̭ Astu Dvi॒pade᳚ Shaṃ Chatṷshpade
Swastirmaanushebhyah Oordhvam Jigaatu Bheshajam Shamno Astu Dwipade Sham Chatushpade

Verso 3

Oṃ Shāntiḥ॒ Shāntiḥ॒ Shāntiḥ̭
Om Shaantih Shaantih Shaantih

Verso 4

Hariḥ Oṃ
Harih Om

Verso 5

Oṃ Sa॒hasra̭shīrshā॒ Purṷshaḥ Sa॒ha॒srā॒kshaḥ Sa॒hasra̭pāt
Om Sahasrasheershaa Purushah Sahasraakshah Sahasrapaat

Verso 6

Sa Bhūmiṃ̭ Vi॒shvato̭ Vṛ॒tvā Atya̭tishṭhaddashāṅgu॒lam 1
Sa Bhoomim Vishvato Vritvaa Atyatishthaddashaangulam

Verso 7

Purṷsha E॒vedan Sarvam᳚ Yadbhū॒taṃ Yacha॒ Bhavyam᳚
Purusha Evedam Sarvam Yadbhootam Yach-cha Bhavyam

Verso 8

U॒tāmṛ̭ta॒tvasyeshā̭naḥ Yadannḙnāti॒roha̭ti 2
Utaamritatvasyeshaanah Yadannenaatirohati

Verso 9

E॒tāvā̭nasya Mahi॒mā Ato॒ Yyāyāṋshcha॒ Pūrṷshaḥ
Etaavaanasya Mahimaa Ato Jyaayaanshcha Poorushah

Verso 10

Pādo᳚'sya॒ Vishvā̭ Bhū॒tāni̭ Tri॒pāda̭syā॒mṛtaṃ̭ Di॒vi 3
Paado-asya Vishwaa Bhootaani Tripaadasyaamritam Divi

Verso 11

Tri॒pādū॒rdhva Udai॒tpurṷshaḥ Pādo᳚'sye॒hā''bha̭vā॒tpunaḥ̭
Tripaadoordhva Udaitpurushah Paado-asyehaabhavatpunah

Verso 12

Tato॒ Vishva॒ṅvya̭krāmat Sā॒sha॒nā॒na॒sha॒ne A॒bhi 4
Tato Vishvan-vyakraamat Saashanaanashane Abhi

Verso 13

Tasmā᳚dvi॒rāḍa̭yāyata Vi॒rāyo॒ Adhi॒ Pūrṷshaḥ
Tasmaadviraadajaayata Viraajo Adhi Poorushah

Verso 14

Sa Yā॒to Atya̭richyata Pa॒shchādbhūmi॒matho̭ Pu॒raḥ 5
Sa Jaato Atyarichyata Pashchaadbhoomimatho Purah

Verso 15

Yatpurṷsheṇa Ha॒vishā᳚ De॒vā Ya॒yñamata̭nvata
Yatpurushena Havishaa Devaa Yajnamatanwata

Verso 16

Va॒sa॒nto A̭syāsī॒dāyyam᳚ Grī॒shma I॒dhmaḥ Sha॒raddha॒viḥ 6
Vasanto Asyaaseedaajyam Greeshma Idhmah Sharaddhavih

Verso 17

Sa॒ptāsyā̭sanpari॒dhayaḥ̭ Triḥ Sa॒pta Sa॒midhaḥ̭ Kṛ॒tāḥ
Saptaasyaasan Paridhayah Trih Sapta Samidhah Kritaah

Verso 18

De॒vā Yadya॒yñaṃ Ta̭nvā॒nāḥ Aba̭dhna॒npṷrushaṃ Pa॒shum 7
Devaa Yadyajnam Tanwaanaah Abadhnan Purusham Pashum

Verso 19

Taṃ Ya॒yñaṃ Ba॒rhishi॒ Praukshaṋ Purṷshaṃ Yā॒tama̭gra॒taḥ
Tam Yajnam Barhishi Praukshan Purusham Jaatamagratah

Verso 20

Tena̭ De॒vā Aya̭yanta Sā॒dhyā Ṛsha̭yashcha॒ Ye 8
Tena Devaa Ayajanta Saadhyaa Rishayashcha Ye

Verso 21

Tasmā᳚dya॒yñātsa̭rva॒hutaḥ̭ Saṃbhṛ̭taṃ Pṛshadā॒yyam
Tasmaadyajnaat Sarvahutah Sambhritam Prishadaajyam

Verso 22

Pa॒shūnstānshcha̭kre Vāya॒vyāṋ Ā॒ra॒ṇyāngrā॒myāshcha॒ Ye 9
Pashoonstaanshchakre Vaayavyaan Aaranyaan Graamyaashcha Ye

Verso 23

Tasmā᳚dya॒yñātsa̭rva॒hutaḥ̭ Ṛchaḥ॒ Sāmā̭ni Yayñire
Tasmaadyajnaat Sarvahutah Richah Saamaani Jajnire

Verso 24

Chhandāṋsi Yayñire॒ Tasmā᳚t Yayu॒stasmā̭dayāyata 10
Chhandaamsi Jajnire Tasmaat Yajustasmaadajaayata

Verso 25

Tasmā॒dashvā̭ Ayāyanta Ye Ke Cho̭bha॒yāda̭taḥ
Tasmad-ashwa ajaayanta Ye ke chobhayaadatah

Verso 26

Gāvo̭ Ha Yayñire॒ Tasmā᳚t Tasmā᳚yyā॒tā A̭yā॒vayaḥ̭ 11
Gaavo ha jajnyire tasmaat Tasmaaj-jaataa ajaavayah

Verso 27

Yatpurṷshaṃ॒ Vya̭dadhuḥ Ka॒ti॒dhā Vya̭kalpayan
Yat-purusham vyadadhuh Katidhaa vyakalpayan

Verso 28

Mukhaṃ॒ Kima̭sya॒ Kau Bā॒hū Kāvū॒rū Pādā̭vuchyete 12
Mukham kim-asya kau baahu Kaav-ooru paadaav-uchyete

Verso 29

Brā॒hma॒ṇo᳚'sya॒ Mukha̭māsīt Bā॒hū Rā̭ya॒nyaḥ̭ Kṛ॒taḥ
Braahmano-asya mukham-aaseet Baahu raajanyah kritah

Verso 30

Ū॒rū Tada̭sya॒ Yadvaishyaḥ̭ Pa॒dbhyān Shū॒dro A̭yāyata 13
Ooru tad-asya yad-vaishyah Padbhyaam shoodro ajaayata

Verso 31

Cha॒ndramā॒ Mana̭so Yā॒taḥ Chakshoḥ॒ Sūryo̭ Ayāyata
Chandramaa manaso jaatah Chakshoh sooryo ajaayata

Verso 32

Mukhā॒dindra̭shchā॒gnishcha̭ Prā॒ṇādvā॒yura̭yāyata 14
Mukhaad-indrash-chaagnish-cha Praanaad-vaayur-ajaayata

Verso 33

Nābhyā̭ Āsīda॒ntari̭ksham Shī॒rshṇo Dyauḥ Sama̭vartata
Naabhyaa aaseed-antariksham Sheershno dyauh samavartata

Verso 34

Pa॒dbhyāṃ Bhūmi॒rdishaḥ॒ Shrotrā᳚t Tathā̭ Lo॒kān A̭kalpayan 15
Padbhyaam bhoomir-dishah shrotraat Tathaa lokaan akalpayan

Verso 35

Vedā॒hame॒taṃ Purṷshaṃ Ma॒hāntam᳚ Ā॒di॒tyava̭rṇaṃ॒ Tama̭sastu॒ Pā॒re
Vedaaham-etam purusham mahaantam Aaditya-varnam tamasastu paare

Verso 36

Sarvā̭ṇi Rū॒pāṇi̭ Vi॒chitya॒ Dhīraḥ̭ Nāmā̭ni Kṛ॒tvā'bhi॒vada॒n Yadāste᳚ 16
Sarvaani roopaani vichitya dheerah Naamaani kritvaabhivadan yadaaste

Verso 37

Dhā॒tā Pu॒rastā॒dyamṷdāya॒hāra̭ Sha॒kraḥ Pravi॒dvānpra॒disha॒shchata̭sraḥ
Dhaataa purastaad-yam-udaajahaara Shakrah pravidvaan-pradishash-chatasrah

Verso 38

Tame॒vaṃ Vi॒dvāna॒mṛta̭ I॒ha Bha̭vati Nānyaḥ Panthā॒ Aya̭nāya Vidyate 17
Tam-evam vidvaan-amrita iha bhavati Naanyah panthaa ayanaaya vidyate

Verso 39

Ya॒yñena̭ Ya॒yñama̭yayanta De॒vāḥ Tāni॒ Dharmā̭ṇi Pratha॒mānyā̭san
Yagyena yagyam-ayajanta devaah Taani dharmaani prathamaanyaasan

Verso 40

Te Ha॒ Nākaṃ̭ Mahi॒mānaḥ̭ Sachante Yatra॒ Pūrvḙ Sā॒dhyāḥ Santi̭ De॒vāḥ 18
Te ha naakam mahimaanaha sachante Yatra poorve saadhyaah santi devaah

Verso 41

Oṃ Namo Nārā̭yaṇā॒ya
Om Namo Naaraayanaaya

Verso 42

Uttaranārāyaṇam
Uttara Naaraayanam

Verso 43

A॒dbhyaḥ Saṃbhṷ̄taḥ Pṛthi॒vyai Rasā᳚cha Vi॒shvaka̭rmaṇaḥ॒ Sama̭varta॒tādhi̭
Adbhyah sambhootah prithivyai rasaach-cha Vishvakarmanah samavartataadhi

Verso 44

Tasya॒ Tvashṭā̭ Vi॒dadha̭drū॒pamḙti Tatpurṷshasya॒ Vishva॒māyā̭na॒magre᳚ 1
Tasya tvashtaa vidadhad-roopam-eti Tat-purushasya vishvam-aajaanam-agre

Verso 45

Vedā॒hame॒taṃ Purṷshaṃ Ma॒hāntam᳚ Ā॒di॒tyava̭rṇaṃ॒ Tama̭saḥ॒ Para̭stāt
Vedaaham-etam purusham mahaantam Aaditya-varnam tamasah parastaat

Verso 46

Tame॒vaṃ Vi॒dvāna॒mṛta̭ I॒ha Bha̭vati Nānyaḥ Panthā̭ Vidya॒teya̭'nāya 2
Tam-evam vidvaan-amrita iha bhavati Naanyah panthaa vidyate-yanaaya

Verso 47

Pra॒yāpa̭tishcharati॒ Garbhḙ A॒ntaḥ A॒yāya̭māno Bahu॒dhā Viyā̭yate
Prajaapatish-charati garbhe antah Ajaayamaano bahudhaa vijaayate

Verso 48

Tasya॒ Dhīrāḥ॒ Pari̭yānanti॒ Yonim᳚ Marī̭chīnāṃ Pa॒dami̭chhanti Ve॒dhasaḥ̭ 3
Tasya dheeraah parijaananti yonim Mareechinaam padam-ichhanti vedhasah

Verso 49

Yo De॒vebhya॒ Āta̭pati Yo De॒vānāṃ᳚ Pu॒rohi̭taḥ
Yo devebhya aatapati Yo devaanaam purohitah

Verso 50

Pūrvo॒ Yo De॒vebhyo̭ Yā॒taḥ Namo̭ Ru॒chāya॒ Brāhma̭ye 4
Poorvo Yo Devebhyo Jaatah | Namo Ruchaaya Braahmaye ||

Verso 51

Ruchaṃ̭ Brā॒hmam Ya॒naya̭ntaḥ De॒vā Agre॒ Tada̭bruvan
Rucham Braahmam Janayantah | Devaa Agre Tad-abruvan ||

Verso 52

Yastvai॒vaṃ Brā᳚hma॒ṇo Vi॒dyāt Tasya̭ De॒vā Asa॒n Vashe᳚ 5
Yastvaivam Braahmano Vidyaat | Tasya Devaa Asan Vashe ||

Verso 53

Hrīshcha̭ Te La॒kshmīshcha॒ Patnyau᳚ A॒ho॒rā॒tre Pā॒rshve
Hreesh-cha Te Lakshmeesh-cha Patnyau | Ahoraatre Paarshve ||

Verso 54

Naksha̭trāṇi Rū॒pam A॒shvinau॒ Vyāttam᳚ I॒shṭam Ma̭nishāṇa A॒muṃ Ma̭nishāṇa Sarva̭m Manishāṇa 6
Nakshatraani Roopam | Ashvinau Vyaattam | Ishtam Manishaana | Amum Manishaana | Sarvam Manishaana ||

Verso 55

Oṃ Tachhaṃ॒ Yorāvṛ̭ṇīmahe Gā॒tuṃ Ya॒yñāya̭ Gā॒tuṃ Yayñapa̭taye Daivī᳚ssva॒stira̭stu Naḥ
Om Tach-chham Yoraavruneemahe | Gaatum Yajnaaya | Gaatum Yajnapataye | Daivees-svastir-astu Nah ||

Verso 56

Sva॒stirmānṷshebhyaḥ Ū॒rdhvaṃ Yi̭gātu Bhesha॒yam Shanno̭ Astu Dvi॒pade᳚ Shaṃ Chatṷshpade
Svastir-maanushebhyah | Oordhvam Jigaatu Bheshajam | Shan-no Astu Dvipade | Sham Chatushpade ||

Verso 57

Oṃ Shāntiḥ॒ Shāntiḥ॒ Shāntiḥ̭
Om Shaantih Shaantih Shaantih ||

Verso 58

Worship Guidelines & Chanting Benefits (Phalashruti)

Auspicious Day

A diario o en días sagrados lunares (Ekadashi, Purnima)

Best Time (Muhurta)

Brahma Muhurta (4:00 AM – 6:00 AM) o atardecer

Sacred Offerings

Lámpara de ghee, incienso, flores frescas y ofrenda de agua

Spiritual Benefits (Phalashruti)
  • Paz mental, elevación espiritual y armonía en el hogar

Contexto

Este himno pertenece a la tradición védica, concretamente al Ṛigveda (10.90), aunque también aparece en otros Vedas y en los Upaniṣads. Se recita tradicionalmente en rituales hindúes, como parte de las oraciones diarias o en ceremonias especiales dedicadas a Viṣṇu o Nārāyaṇa. Describe al Puruṣa, el ser cósmico primordial del que surge todo el universo, y es considerado una de las piezas más antiguas y sagradas de la literatura devocional de la India.

¿Sabías que...?

Origen y estructura

El Purusha Suktam es un himno del Rigveda (10.90), compuesto en sánscrito védico. Consta de 18 versos originales, pero la versión aquí incluye una sección adicional llamada Uttarānārāyaṇa, que añade invocaciones a Nārāyaṇa y otros elementos, ampliando su uso devocional.

El Purusha cósmico

Describe a Purusha como un ser universal con mil cabezas, mil ojos y mil pies. Aunque todo el universo es solo una cuarta parte de su ser, las otras tres cuartas partes son inmortales en el cielo. Este concepto enfatiza la trascendencia e inmanencia de lo divino.

El sacrificio primordial

Los dioses realizan un sacrificio cósmico con Purusha como ofrenda. Las estaciones del año son los ingredientes: primavera como mantequilla, verano como leña, otoño como oblación. De este sacrificio nacen los Vedas (Rig, Sama, Yajur), los animales y toda la creación.

Origen de los varnas

De las partes del cuerpo de Purusha surgen las cuatro castas: de su boca los brāhmaṇas (sacerdotes), de sus brazos los kṣatriyas (guerreros), de sus muslos los vaiśyas (comerciantes) y de sus pies los śūdras (sirvientes). Este pasaje ha sido fundamental en la tradición hindú para explicar la estructura social.

Conocimiento liberador

El himno concluye afirmando que quien conoce a este Purusha, descrito como “de color solar más allá de la oscuridad”, alcanza la inmortalidad. No hay otro camino para la liberación. Esta enseñanza es central en las tradiciones vedánticas y upaniṣádicas.

Más de Hinduismo

Ver todo