Bharat Devotion
Embroidered artwork for පුරුෂ සූක්තය (උත්තර නාරායණ සහිත): Embroidered Om symbol above a brass diya, marigolds and a temple spire at sunrise

පුරුෂ සූක්තය (උත්තර නාරායණ සහිත)

පුරුෂ සූක්තය (උත්තර නාරායණ සහිත)

පුරුෂ සූක්තය (ඍග්වේදය 10.90): මැවුම්කර ලෝක හා වේදයන් බිහිකරන පුද බිලි පූජාව ඇති විශ්ව පුරුෂයා පිළිබඳ වෛදික ගීතිකාව.

ගාථා

අථ පුරුෂසූක්තම්
Atha Purusha Suktam

පදය 1

ඕං තච්ඡං॒ යෝරාවෘ॑ණීමහේ ගා॒තුං ය॒ජ්ඤාය॑ ගා॒තුං ය॒ජ්ඤප॑තයේ දෛවී᳚ ස්ව॒ස්තිර॑ස්තු නඃ
Om Tach-chham Yoraavreeneemahe Gaatum Yajnaaya Gaatum Yajnapataye Daivee Swastirastu Nah

පදය 2

ස්ව॒ස්තිර්මානු॑ෂේභ්යඃ ඌ॒ර්ධ්වං ජි॑ගාතු භේෂ॒ජම් ශන්නෝ॑ අස්තු ද්වි॒පදේ᳚ ශං චතු॑ෂ්පදේ
Swastirmaanushebhyah Oordhvam Jigaatu Bheshajam Shamno Astu Dwipade Sham Chatushpade

පදය 3

ඕං ශාන්තිඃ॒ ශාන්තිඃ॒ ශාන්තිඃ॑
Om Shaantih Shaantih Shaantih

පදය 4

හරිඃ ඕං
Harih Om

පදය 5

ඕං ස॒හස්ර॑ශීර්ෂා॒ පුරු॑ෂඃ ස॒හ॒ස්රා॒ක්ෂඃ ස॒හස්ර॑පාත්
Om Sahasrasheershaa Purushah Sahasraakshah Sahasrapaat

පදය 6

ස භූමිං॑ වි॒ශ්වතෝ॑ වෘ॒ත්වා අත්ය॑තිෂ්ඨද්දශාඞ්ගු॒ලම් 1
Sa Bhoomim Vishvato Vritvaa Atyatishthaddashaangulam

පදය 7

පුරු॑ෂ ඒ॒වේදꣳ සර්වම්᳚ යද්භූ॒තං යච්ච॒ භව්යම්᳚
Purusha Evedam Sarvam Yadbhootam Yach-cha Bhavyam

පදය 8

උ॒තාමෘ॑ත॒ත්වස්යේශා॑නඃ යදන්නේ॑නාති॒රෝහ॑ති 2
Utaamritatvasyeshaanah Yadannenaatirohati

පදය 9

ඒ॒තාවා॑නස්ය මහි॒මා අතෝ॒ ජ්යායාꣳ॑ශ්ච॒ පූරු॑ෂඃ
Etaavaanasya Mahimaa Ato Jyaayaanshcha Poorushah

පදය 10

පාදෝ᳚(අ)ස්ය॒ විශ්වා॑ භූ॒තානි॑ ත්රි॒පාද॑ස්යා॒මෘතං॑ දි॒වි 3
Paado-asya Vishwaa Bhootaani Tripaadasyaamritam Divi

පදය 11

ත්රි॒පාදූ॒ර්ධ්ව උදෛ॒ත්පුරු॑ෂඃ පාදෝ᳚(අ)ස්යේ॒හා(අ)(අ)භ॑වා॒ත්පුනඃ॑
Tripaadoordhva Udaitpurushah Paado-asyehaabhavatpunah

පදය 12

තතෝ॒ විශ්ව॒ඞ්ව්ය॑ක්රාමත් සා॒ශ॒නා॒න॒ශ॒නේ අ॒භි 4
Tato Vishvan-vyakraamat Saashanaanashane Abhi

පදය 13

තස්මා᳚ද්වි॒රාඩ॑ජායත වි॒රාජෝ॒ අධි॒ පූරු॑ෂඃ
Tasmaadviraadajaayata Viraajo Adhi Poorushah

පදය 14

ස ජා॒තෝ අත්ය॑රිච්යත ප॒ශ්චාද්භූමි॒මථෝ॑ පු॒රඃ 5
Sa Jaato Atyarichyata Pashchaadbhoomimatho Purah

පදය 15

යත්පුරු॑ෂේණ හ॒විෂා᳚ දේ॒වා ය॒ජ්ඤමත॑න්වත
Yatpurushena Havishaa Devaa Yajnamatanwata

පදය 16

ව॒ස॒න්තෝ අ॑ස්යාසී॒දාජ්යම්᳚ ග්රී॒ෂ්ම ඉ॒ධ්මඃ ශ॒රද්ධ॒විඃ 6
Vasanto Asyaaseedaajyam Greeshma Idhmah Sharaddhavih

පදය 17

ස॒ප්තාස්යා॑සන්පරි॒ධයඃ॑ ත්රිඃ ස॒ප්ත ස॒මිධඃ॑ කෘ॒තාඃ
Saptaasyaasan Paridhayah Trih Sapta Samidhah Kritaah

පදය 18

දේ॒වා යද්ය॒ජ්ඤං ත॑න්වා॒නාඃ අබ॑ධ්න॒න්පු॑රුෂං ප॒ශුම් 7
Devaa Yadyajnam Tanwaanaah Abadhnan Purusham Pashum

පදය 19

තං ය॒ජ්ඤං බ॒ර්හිෂි॒ ප්රෞක්ෂන්॑ පුරු॑ෂං ජා॒තම॑ග්ර॒තඃ
Tam Yajnam Barhishi Praukshan Purusham Jaatamagratah

පදය 20

තේන॑ දේ॒වා අය॑ජන්ත සා॒ධ්යා ඍෂ॑යශ්ච॒ යේ 8
Tena Devaa Ayajanta Saadhyaa Rishayashcha Ye

පදය 21

තස්මා᳚ද්ය॒ජ්ඤාත්ස॑ර්ව॒හුතඃ॑ සංභෘ॑තං පෘෂදා॒ජ්යම්
Tasmaadyajnaat Sarvahutah Sambhritam Prishadaajyam

පදය 22

ප॒ශූꣳස්තාꣳශ්ච॑ක්රේ වාය॒ව්යාන්॑ ආ॒ර॒ණ්යාන්ග්රා॒ම්යාශ්ච॒ යේ 9
Pashoonstaanshchakre Vaayavyaan Aaranyaan Graamyaashcha Ye

පදය 23

තස්මා᳚ද්ය॒ජ්ඤාත්ස॑ර්ව॒හුතඃ॑ ඍචඃ॒ සාමා॑නි ජජ්ඤිරේ
Tasmaadyajnaat Sarvahutah Richah Saamaani Jajnire

පදය 24

ඡන්දාꣳ॑සි ජජ්ඤිරේ॒ තස්මා᳚ත් යජු॒ස්තස්මා॑දජායත 10
Chhandaamsi Jajnire Tasmaat Yajustasmaadajaayata

පදය 25

තස්මා॒දශ්වා॑ අජායන්ත යේ කේ චෝ॑භ॒යාද॑තඃ
Tasmad-ashwa ajaayanta Ye ke chobhayaadatah

පදය 26

ගාවෝ॑ හ ජජ්ඤිරේ॒ තස්මා᳚ත් තස්මා᳚ජ්ජා॒තා අ॑ජා॒වයඃ॑ 11
Gaavo ha jajnyire tasmaat Tasmaaj-jaataa ajaavayah

පදය 27

යත්පුරු॑ෂං॒ ව්ය॑දධුඃ ක॒ති॒ධා ව්ය॑කල්පයන්
Yat-purusham vyadadhuh Katidhaa vyakalpayan

පදය 28

මුඛං॒ කිම॑ස්ය॒ කෞ බා॒හූ කාවූ॒රූ පාදා॑වුච්යේතේ 12
Mukham kim-asya kau baahu Kaav-ooru paadaav-uchyete

පදය 29

බ්රා॒හ්ම॒ණෝ᳚(අ)ස්ය॒ මුඛ॑මාසීත් බා॒හූ රා॑ජ॒න්යඃ॑ කෘ॒තඃ
Braahmano-asya mukham-aaseet Baahu raajanyah kritah

පදය 30

ඌ॒රූ තද॑ස්ය॒ යද්වෛශ්යඃ॑ ප॒ද්භ්යාꣳ ශූ॒ද්රෝ අ॑ජායත 13
Ooru tad-asya yad-vaishyah Padbhyaam shoodro ajaayata

පදය 31

ච॒න්ද්රමා॒ මන॑සෝ ජා॒තඃ චක්ෂෝඃ॒ සූර්යෝ॑ අජායත
Chandramaa manaso jaatah Chakshoh sooryo ajaayata

පදය 32

මුඛා॒දින්ද්ර॑ශ්චා॒ග්නිශ්ච॑ ප්රා॒ණාද්වා॒යුර॑ජායත 14
Mukhaad-indrash-chaagnish-cha Praanaad-vaayur-ajaayata

පදය 33

නාභ්යා॑ ආසීද॒න්තරි॑ක්ෂම් ශී॒ර්ෂ්ණෝ ද්යෞඃ සම॑වර්තත
Naabhyaa aaseed-antariksham Sheershno dyauh samavartata

පදය 34

ප॒ද්භ්යාං භූමි॒ර්දිශඃ॒ ශ්රෝත්රා᳚ත් තථා॑ ලෝ॒කාꣳ අ॑කල්පයන් 15
Padbhyaam bhoomir-dishah shrotraat Tathaa lokaan akalpayan

පදය 35

වේදා॒හමේ॒තං පුරු॑ෂං ම॒හාන්තම්᳚ ආ॒දි॒ත්යව॑ර්ණං॒ තම॑සස්තු॒ පා॒රේ
Vedaaham-etam purusham mahaantam Aaditya-varnam tamasastu paare

පදය 36

සර්වා॑ණි රූ॒පාණි॑ වි॒චිත්ය॒ ධීරඃ॑ නාමා॑නි කෘ॒ත්වා(අ)භි॒වද॒න් යදාස්තේ᳚ 16
Sarvaani roopaani vichitya dheerah Naamaani kritvaabhivadan yadaaste

පදය 37

ධා॒තා පු॒රස්තා॒ද්යමු॑දාජ॒හාර॑ ශ॒ක්රඃ ප්රවි॒ද්වාන්ප්ර॒දිශ॒ශ්චත॑ස්රඃ
Dhaataa purastaad-yam-udaajahaara Shakrah pravidvaan-pradishash-chatasrah

පදය 38

තමේ॒වං වි॒ද්වාන॒මෘත॑ ඉ॒හ භ॑වති නාන්යඃ පන්ථා॒ අය॑නාය විද්යතේ 17
Tam-evam vidvaan-amrita iha bhavati Naanyah panthaa ayanaaya vidyate

පදය 39

ය॒ජ්ඤේන॑ ය॒ජ්ඤම॑යජන්ත දේ॒වාඃ තානි॒ ධර්මා॑ණි ප්රථ॒මාන්යා॑සන්
Yagyena yagyam-ayajanta devaah Taani dharmaani prathamaanyaasan

පදය 40

තේ හ॒ නාකං॑ මහි॒මානඃ॑ සචන්තේ යත්ර॒ පූර්වේ॑ සා॒ධ්යාඃ සන්ති॑ දේ॒වාඃ 18
Te ha naakam mahimaanaha sachante Yatra poorve saadhyaah santi devaah

පදය 41

ඕං නමෝ නාරා॑යණා॒ය
Om Namo Naaraayanaaya

පදය 42

උත්තරනාරායණම්
Uttara Naaraayanam

පදය 43

අ॒ද්භ්යඃ සංභූ॑තඃ පෘථි॒ව්යෛ රසා᳚ච්ච වි॒ශ්වක॑ර්මණඃ॒ සම॑වර්ත॒තාධි॑
Adbhyah sambhootah prithivyai rasaach-cha Vishvakarmanah samavartataadhi

පදය 44

තස්ය॒ ත්වෂ්ටා॑ වි॒දධ॑ද්රූ॒පමේ॑ති තත්පුරු॑ෂස්ය॒ විශ්ව॒මාජා॑න॒මග්රේ᳚ 1
Tasya tvashtaa vidadhad-roopam-eti Tat-purushasya vishvam-aajaanam-agre

පදය 45

වේදා॒හමේ॒තං පුරු॑ෂං ම॒හාන්තම්᳚ ආ॒දි॒ත්යව॑ර්ණං॒ තම॑සඃ॒ පර॑ස්තාත්
Vedaaham-etam purusham mahaantam Aaditya-varnam tamasah parastaat

පදය 46

තමේ॒වං වි॒ද්වාන॒මෘත॑ ඉ॒හ භ॑වති නාන්යඃ පන්ථා॑ විද්ය॒තේය॑(අ)නාය 2
Tam-evam vidvaan-amrita iha bhavati Naanyah panthaa vidyate-yanaaya

පදය 47

ප්ර॒ජාප॑තිශ්චරති॒ ගර්භේ॑ අ॒න්තඃ අ॒ජාය॑මානෝ බහු॒ධා විජා॑යතේ
Prajaapatish-charati garbhe antah Ajaayamaano bahudhaa vijaayate

පදය 48

තස්ය॒ ධීරාඃ॒ පරි॑ජානන්ති॒ යෝනිම්᳚ මරී॑චීනාං ප॒දමි॑ච්ඡන්ති වේ॒ධසඃ॑ 3
Tasya dheeraah parijaananti yonim Mareechinaam padam-ichhanti vedhasah

පදය 49

යෝ දේ॒වේභ්ය॒ ආත॑පති යෝ දේ॒වානාං᳚ පු॒රෝහි॑තඃ
Yo devebhya aatapati Yo devaanaam purohitah

පදය 50

පූර්වෝ॒ යෝ දේ॒වේභ්යෝ॑ ජා॒තඃ නමෝ॑ රු॒චාය॒ බ්රාහ්ම॑යේ 4
Poorvo Yo Devebhyo Jaatah | Namo Ruchaaya Braahmaye ||

පදය 51

රුචං॑ බ්රා॒හ්මම් ජ॒නය॑න්තඃ දේ॒වා අග්රේ॒ තද॑බ්රුවන්
Rucham Braahmam Janayantah | Devaa Agre Tad-abruvan ||

පදය 52

යස්ත්වෛ॒වං බ්රා᳚හ්ම॒ණෝ වි॒ද්යාත් තස්ය॑ දේ॒වා අස॒න් වශේ᳚ 5
Yastvaivam Braahmano Vidyaat | Tasya Devaa Asan Vashe ||

පදය 53

හ්රීශ්ච॑ තේ ල॒ක්ෂ්මීශ්ච॒ පත්න්යෞ᳚ අ॒හෝ॒රා॒ත්රේ පා॒ර්ශ්වේ
Hreesh-cha Te Lakshmeesh-cha Patnyau | Ahoraatre Paarshve ||

පදය 54

නක්ෂ॑ත්රාණි රූ॒පම් අ॒ශ්විනෞ॒ ව්යාත්තම්᳚ ඉ॒ෂ්ටම් ම॑නිෂාණ අ॒මුං ම॑නිෂාණ සර්ව॑ම් මනිෂාණ 6
Nakshatraani Roopam | Ashvinau Vyaattam | Ishtam Manishaana | Amum Manishaana | Sarvam Manishaana ||

පදය 55

ඕං තච්ඡං॒ යෝරාවෘ॑ණීමහේ ගා॒තුං ය॒ජ්ඤාය॑ ගා॒තුං යජ්ඤප॑තයේ දෛවී᳚ස්ස්ව॒ස්තිර॑ස්තු නඃ
Om Tach-chham Yoraavruneemahe | Gaatum Yajnaaya | Gaatum Yajnapataye | Daivees-svastir-astu Nah ||

පදය 56

ස්ව॒ස්තිර්මානු॑ෂේභ්යඃ ඌ॒ර්ධ්වං ජි॑ගාතු භේෂ॒ජම් ශන්නෝ॑ අස්තු ද්වි॒පදේ᳚ ශං චතු॑ෂ්පදේ
Svastir-maanushebhyah | Oordhvam Jigaatu Bheshajam | Shan-no Astu Dvipade | Sham Chatushpade ||

පදය 57

ඕං ශාන්තිඃ॒ ශාන්තිඃ॒ ශාන්තිඃ॑
Om Shaantih Shaantih Shaantih ||

පදය 58

Worship Guidelines & Chanting Benefits (Phalashruti)

Auspicious Day

Daily or auspicious lunar days (Ekadashi, Purnima, Pradosham)

Best Time (Muhurta)

Brahma Muhurta (4:00 AM – 6:00 AM) or Evening Dusk (Sandhya)

Sacred Offerings

Ghee lamp (Deepa), Incense (Dhoopa), Fresh flowers & Water offering

Spiritual Benefits (Phalashruti)
  • Peace of mind, spiritual upliftment, and harmonious energy in the home

පසුබිම

පුරුෂ සූක්තය හින්දු ආගමේ පැරණිතම පිවිතුරු පාඨ අතරින් එකක් වූ ඍග්වේදයේ (10.90) ගීතිකාවකි. සාම්ප්‍රදායිකව පැරණි ඍෂිවරුන්ට ආරෝපිත, එය විවිධ හින්දු චාරිත්‍රවල, විශේෂයෙන් යාග (යාගාරූප උත්සව) අතරතුර හා ඇතැම් සම්ප්‍රදායන්හි දිනපතා ප්‍රාර්ථනාවල කොටසක් ලෙස, ගායනා කරනු ලැබේ. මෙම ගීතිකාව සියලු මැවීම තුළ විහිදෙන, හා ඔහුගෙන් සමාජ පිළිවෙළ හා විශ්ව මූලද්‍රව්‍ය මතුවන, එකම විශ්ව පුරුෂයා පිළිබඳ ගැඹුරු දර්ශනය සඳහා ගරු කෙරේ. ස්ථානය: ඍග්වේදය 10.90 (පද දහසයක්), ශුක්ල යජුර්වේදයේ වාජසනෙයි සංහිතාවේ 31 වැනි පරිච්ඡේදයේ, 1-16 පද ලෙසද හමු වේ. මෙහි ඇති ස්වර-සංකේතිත පාඨය යජුර්වේදික ගායන ස්වරූපය වන අතර, ආරම්භක හා අවසාන සාම ගායනා හා උත්තරනාරායණ පද එකතු කර ඇත.

ඔබ දැන සිටියාද?

මූලාශ්‍රය සහ වැදගත්කම

ඍග්වේදයේ 10 වන මණ්ඩලයේ 90 වන සූක්තය වන පුරුෂ සූක්තය, විශ්වයේ මූලාරම්භය විස්තර කරන අතිශය ප්‍රසිද්ධ ස්තෝත්‍රයකි. එය බ්‍රහ්මාණ්ඩ විද්‍යාවේ සහ වේදාන්ත දර්ශනයේ පදනම වේ.

විශ්ව පුරුෂයා

මෙම සූක්තය "පුරුෂ" නම් වූ විශ්වීය චෛතන්‍යය විස්තර කරයි. ඔහුට දහසක් හිස්, දහසක් ඇස්, දහසක් පාද ඇති අතර, ඔහු සියලු භූතයන් වැළඳගෙන දස අඟුලක් ඉක්මවා සිටී.

සමාජ ව්‍යුහයේ උත්පත්තිය

පුරුෂයාගේ ශරීරයෙන් සමාජයේ සිව් වර්ණ (බ්‍රාහ්මණ, ක්ෂත්‍රිය, වෛශ්‍ය, ශූද්‍ර) උපත ලැබූ බව මෙහි සඳහන් වේ. මෙය පසුකාලීන හින්දු සමාජ ව්‍යුහයට මූලික විය.

යාගයෙන් නිර්මාණය

දෙවිවරු පුරුෂයා යාගයේ පූජාවක් ලෙස භාවිතා කළ අතර, එයින් ඍග්වේද, සාමවේද, යජුර්වේද ආදී වේද සහ ගව, අශ්ව ආදී සත්ත්වයෝ උපන්හ. මෙය විශ්වයේ නිර්මාණ ක්‍රියාවලිය සංකේතවත් කරයි.

අධ්‍යාත්මික පණිවිඩය

අවසාන වශයෙන්, පුරුෂයා හඳුනාගන්නා තැනැත්තා අමෘතත්වයට පත්වන බවත්, එයට වෙනත් මාර්ගයක් නොමැති බවත් සූක්තය ප්‍රකාශ කරයි. මෙය ආත්මඥානයේ වැදගත්කම අවධාරණය කරයි.

Vishnu වෙනුවෙන් සියලු යාඥා සහ ස්තෝත්‍ර

Vishnu

Vishnu සඳහා සියල්ල බලන්න →

හින්දු ධර්මය වෙතින් තවත්

සියල්ල බලන්න