ഹനുമാൻ ബാഹുക്

സമുദ്രം കടന്നവനും, സീതയുടെ ദുഃഖം നീക്കിയവനും, സൂര്യബാലന്റെ നിറത്തോടു കൂടിയ ശരീരമുള്ളവനും, വിശാലമായ ഭുജങ്ങളോടും ഭയങ്കരമായ മൂർത്തിയോടും കൂടിയവനും, കാലനു തന്നെ കാലനായവനുമായ ഹനുമാൻ.

ഭയമില്ലാതെ ലങ്ക കത്തിച്ചവനും, ശക്തരായ രാക്ഷസന്മാരുടെ ഗർവ്വും മദവും നശിപ്പിക്കുന്നവനും, വായുപുത്രനുമായ ഹനുമാൻ.

തുൽസീദാസ് പറയുന്നു: ഭജിക്കാൻ എളുപ്പമുള്ളവനും, ഭക്തന്റെ ക്ഷേമത്തിനായി എപ്പോഴും സമീപത്തുള്ളവനുമാണ് അദ്ദേഹം. അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഗുണങ്ങൾ പാടുകയും വന്ദിക്കുകയും സ്മരിക്കുകയും ജപിക്കുകയും ചെയ്യുന്നവന്റെ സകല ഭയങ്കര സങ്കടങ്ങളെയും അദ്ദേഹം ഇല്ലാതാക്കുന്നു.

സ്വർണ്ണപർവ്വതം പോലെ ശോഭിക്കുന്നവനും, കോടി സൂര്യന്മാരുടെ തേജസ്സുപോലുള്ള സാന്ദ്രമായ പ്രഭയുള്ളവനും, വിശാലമായ വക്ഷസ്സോടും പരാക്രമശാലികളായ ഭുജദണ്ഡങ്ങളോടും കൂടിയവനും, വജ്രം പോലെ കഠിനമായ ശരീരമുള്ളവനുമാണ് ഹനുമാൻ.

പിംഗലവർണ്ണമായ നയനങ്ങൾ, ഭയങ്കരമായ പുരികങ്ങൾ, നാവും പല്ലുകളും നിറഞ്ഞ മുഖം, കപികളുടെ രോമം, പരുക്കനായ വാൽ; ദുഷ്ടസൈന്യങ്ങളുടെ ബലത്തെ നശിപ്പിക്കുന്നവനാണ് അദ്ദേഹം.

തുൽസീദാസ് പറയുന്നു: ആരുടെ ഹൃദയത്തിൽ മാരുതിപുത്രന്റെ ഭയങ്കര മൂർത്തി വസിക്കുന്നുവോ, ആ മനുഷ്യന്റെ അടുത്തേക്ക് സന്താപവും പാപവും സ്വപ്നത്തിൽ പോലും അടുക്കുകയില്ല.

പഞ്ചമുഖൻ, ഷണ്മുഖൻ, ഭൃഗു തുടങ്ങിയ വീരന്മാരും, അസുരന്മാരും, ദേവന്മാരും – എല്ലാവരോടും സമമായി പൊരുതാൻ കഴിവുള്ള യോദ്ധാവാണ് അദ്ദേഹം.

വളഞ്ഞ (ചന്തമുള്ള) വീരൻ, കീർത്തിമാലകളാൽ വിഖ്യാതൻ, വേദങ്ങളും വന്ദികളും പറയുന്ന പ്രതിജ്ഞകളെ നിറവേറ്റുന്നവൻ.

ആരുടെ ഗുണങ്ങളെ രഘുനാഥൻ പ്രശംസിക്കുന്നുവോ, ആരുടെ ബലത്താൽ ജലം നിറഞ്ഞ ലോകമെന്ന സമുദ്രം വറ്റിപ്പോകുന്നുവോ അത്തരക്കാരൻ ഹനുമാൻ.

ദുഷ്ടസൈന്യങ്ങളെ നശിപ്പിക്കുന്നതിൽ തുൽസീദാസിന്റെ നാഥനോട് തുല്യൻ ആരുണ്ട്? വായുവിന്റെ പുത്രനായ, ഉത്തമനായ രജപുത്രൻ (യോദ്ധാവ്) അദ്ദേഹമാണ്.

ഹനുമാൻ സൂര്യന്റെ അടുത്ത് പഠിക്കാൻ ചെന്നു. സൂര്യൻ അദ്ദേഹത്തെ ഒരു കുട്ടിയായി കരുതി (ശിക്ഷണാർത്ഥം) അങ്ങോട്ടുമിങ്ങോട്ടും നടത്തിച്ചു.

പിന്നോക്കം നടന്നുകൊണ്ട് മനസ്സ് ആകാശത്തിൽ ലയിച്ച് അദ്ദേഹം ആകാശമാർഗ്ഗം സഞ്ചരിച്ചു; ക്രമത്തിൽ തെറ്റുണ്ടായില്ല; ഇതാണ് കപിബാലന്റെ വിലാസം.

ഈ അത്ഭുതം കണ്ട് ലോകപാലന്മാരായ ഹരി, ഹരൻ, വിധി എന്നിവരുടെ കണ്ണുകൾക്ക് ചകിതത്വവും മനസ്സുകൾക്ക് അത്ഭുതഭാരവും ഉണ്ടായി.

ബലമോ വീരരസമോ, ധൈര്യമോ, സാഹസമോ – ഏതു പറഞ്ഞാലും, തുൽസീദാസ് പറയുന്നു: ശരീരം ധരിച്ച എല്ലാവരുടെയും സാരാംശമാണ് അദ്ദേഹം.

ഭാരതയുദ്ധത്തിൽ അർജ്ജുനന്റെ തേരിലെ കൊടിയിൽ കപിരാജാവ് (ഹനുമാൻ) ഉണ്ടായിരുന്നു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഗർജ്ജനം കേട്ട് കുരുരാജാവിന്റെ സൈന്യം ഇളകിമറിഞ്ഞു.

ദ്രോണരും ഭീഷ്മരും പറഞ്ഞു: വായുപുത്രൻ മഹാവീരനാണ്; വീരരസമാകുന്ന സമുദ്രത്തിന്റെ ജലമാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ ബലം.

കുരങ്ങിന്റെ സ്വഭാവത്താൽ ഭൂമിയിലെ സൂര്യനുമായി (സൂര്യനെ ലക്ഷ്യമാക്കി) ബാലകേളി ചെയ്ത അദ്ദേഹത്തിന്റെ ചാട്ടങ്ങളെ അപേക്ഷിച്ച് ആകാശതലം കുറഞ്ഞതായിത്തീർന്നു.

തലകുനിച്ചും കൈകൂപ്പിയും യോദ്ധാക്കൾ നോക്കിനിൽക്കുന്നു; ഹനുമാനെ ദർശിക്കുന്നതാണ് ലോകജീവിതത്തിന്റെ ഫലം.

സമുദ്രത്തെ പശുക്കുളമ്പടിയോളം ചെറുതാക്കി, ഹോളികയെപ്പോലെ ലങ്കയെ കൊണ്ടുവന്നു (കത്തിച്ചു); പൂർണ്ണനിർഭയനായി ശത്രുനഗരിയിൽ കലാപമുണ്ടാക്കി.

ദ്രോണൻ എന്ന പർവ്വതം (ദ്രോണഗിരി) വേരോടെ പറിച്ച് ഒരു പന്തുപോലെയും, കുരങ്ങുകളുടെ കളിയിൽ ഒരു ഫലം പോലെയും എടുത്തു കളിച്ചു.

രാമകാര്യത്തിനായി സങ്കടങ്ങളുടെ സമൂഹവും ദുസ്സാഹസങ്ങളും ഉണ്ടായി; യുഗങ്ങളുടെ കൂട്ടത്തിന് വേണ്ട കാര്യം ഒരു നിമിഷത്തിൽ കൈയ്യിലാക്കി.

ധീരനും കഴിവുള്ളവനുമായ തുൽസീദാസിന്റെ നാഥൻ, ലോകപാലനത്തിനുള്ള ആശ്രയമായ ഭുജം; (അതുകൊണ്ട്) വീണ്ടും സ്ഥിരമായ നിലമുണ്ടായി.

ആമയുടെ പുറം അദ്ദേഹത്തിന്റെ കാലിന് ഒരു പാദുകം പോലെയായി; സമുദ്രജലം അളന്ന് പാത്രം നിറച്ചു (എന്നു പറയാം).

രാക്ഷസന്മാരെ ദഹിപ്പിക്കുന്നവന് ശത്രുവിന്റെ ദുർഗ്ഗം നിസ്സാരമായി; മഹാമത്സ്യങ്ങൾ വസിക്കുന്ന സമുദ്രം അദ്ദേഹത്തിന് ഒരു ചെറിയ തടാകം പോലെയായി.

കുംഭകർണ്ണൻ, രാവണൻ, മേഘനാദൻ (ഇടിമുഴക്കം പോലെയുള്ളവർ) എന്നിവർ ഇന്ധനമായപ്പോൾ, അവരെ ദഹിപ്പിക്കാൻ തുൽസീദാസിന്റെ നാഥന്റെ പ്രതാപം ശക്തമായ തീയായി.

ഭീഷ്മർ പറയുന്നു: എന്റെ അഭിപ്രായത്തിൽ ഹനുമാനേ, മൂന്നുകാലത്തും മൂന്നുലോകത്തും നിനക്ക് തുല്യനായ മഹാബലശാലി ആരുമില്ല.

രാമരാജാവിന്റെ ദൂതൻ, വായുവിന്റെ യോഗ്യനായ പുത്രൻ, അഞ്ജനയുടെ നന്ദനൻ, സൂര്യനെപ്പോലെ വിപുലമായ തേജസ്സുള്ളവൻ.

സീതയുടെ ദുഃഖം ശമിപ്പിക്കുന്നവൻ, പാപങ്ങളെയും ദോഷങ്ങളെയും നിയന്ത്രിക്കുന്നവൻ, അഭയം തേടിയവരെ രക്ഷിക്കുന്നവൻ, ലക്ഷ്മണന് പ്രാണനോളം പ്രിയപ്പെട്ടവൻ.

ദശമുഖന്റെ (രാവണന്റെ) അസഹ്യമായ ദാരിദ്ര്യത്തെ (നികൃഷ്ടതയെ) നശിപ്പിക്കാൻ പ്രത്യക്ഷനായവൻ; മൂന്നുലോകത്തിനും ആശ്രയം, തുൽസീദാസിന്റെ നിധി.

ജ്ഞാനിയും ഗുണവാനും ബലവാനും സേവയിൽ ശ്രദ്ധയുള്ളവനും, വിവേകിയായ നാഥനുമായ ഹനുമാൻ ഹൃദയത്തിൽ വസിക്കുന്നു.

ദുഷ്ടസൈന്യങ്ങളെ ദഹിപ്പിക്കുന്നവൻ, ലോകത്തിൽ പ്രസിദ്ധമായ ബലമുള്ളവൻ; വേദങ്ങൾ ബന്ധിമോചകന്റെ (ബന്ദീഛോഡ്) കീർത്തി പാടുന്നു.

പാപം, താപം, അന്ധകാരം, മഞ്ഞ് എന്നിവയെ നശിപ്പിക്കാൻ സമർത്ഥൻ; ഭക്തരെന്ന താമരകൾക്ക് പ്രഭാതസൂര്യനെപ്പോലെ സുഖം നൽകുന്നവൻ.

ഇഹലോകത്തും പരലോകത്തും സ്വപ്നത്തിൽ പോലും ശോകമില്ല; തുൽസീദാസിന്റെ ഹൃദയത്തിൽ അദ്ദേഹത്തിൽ മാത്രമുള്ള ഭരമുണ്ട്.

രാമന്റെ പ്രിയപ്പെട്ട ദാസൻ, വാമദേവന്റെ (ശിവന്റെ) വാസസ്ഥാനം, കേസരിപുത്രന്റെ നാമം കലിയുഗത്തിലെ കൽപവൃക്ഷമാണ്.

മഹാബലത്തിന്റെ പരിധി, മഹാഭീമൻ, മഹാമാനനീയൻ, മഹാവീരൻ, രഘുവീരനാൽ വരിക്കപ്പെട്ടവൻ എന്നറിയപ്പെടുന്നവൻ.

വജ്രം പോലെ കഠിനമായ ശരീരം, യുദ്ധത്തിൽ ഭയങ്കരമായ ഗർജ്ജനം, കരുണ നിറഞ്ഞ മനസ്സ്, ധർമ്മിഷ്ഠനും ധീരനുമായവൻ.

ദുർജ്ജനങ്ങൾക്ക് കാലനെപ്പോലെ ഭയങ്കരൻ; സജ്ജനങ്ങളെ രക്ഷിക്കുന്നവൻ; സ്മരിക്കുമ്പോൾ തുൽസീദാസിന്റെ വേദന നീക്കുന്നവൻ.

സീതയ്ക്ക് സുഖം നൽകുന്നവൻ, രഘുനാഥന്റെ പ്രിയപ്പെട്ടവൻ, ഭക്തരെ സഹായിക്കുന്നവൻ, ധീരനായ വായുപുത്രൻ.

സൃഷ്ടിക്കാൻ ബ്രഹ്മാവിനെപ്പോലെയും, പാലിക്കാൻ വിഷ്ണുവിനെപ്പോലെയും, നശിപ്പിക്കാൻ ശിവനെപ്പോലെയും, അമരത്വത്തിന് അമൃതപാനം പോലെയുമാണ് അദ്ദേഹം.

ധരിക്കാൻ ഭൂമിയെപ്പോലെയും, തമസ്സിനെ ഇല്ലാതാക്കാൻ സൂര്യനെപ്പോലെയും, വറ്റിക്കാൻ അഗ്നിയെപ്പോലെയും, പോഷിപ്പിക്കാൻ ചന്ദ്രനെപ്പോലെയുമാണ് അദ്ദേഹം.

ദുഷ്ടന്മാരുടെ ദുഃഖത്തിന് കാരണമായി ശിക്ഷിക്കുന്നവൻ, ജനങ്ങളെ സന്തോഷിപ്പിക്കുന്നവൻ, മാലിന്യം നീക്കുന്ന മോദകത്തിന്റെ (മധുരദാനത്തിന്റെ) ഉദാരദാതാവ്.

മൂന്നുലോകങ്ങളിലെയും ആർത്തിയുടെ ആർത്തി (ദുഃഖം) നീക്കാൻ തുൽസീദാസിന്റെ നാഥനായ ഹനുമാൻ ഹഠം പിടിച്ചവനാണ്.

സേവകന്റെ വ്യാകുലത അറിഞ്ഞ് ജാനകി (സീത) അദ്ദേഹത്തെ മാനിക്കുന്നു; ശൂലപാണി (ശിവൻ) അനുകൂലനായി കപിനാഥനെ വണങ്ങുന്നു.

ദേവിമാരും ദേവന്മാരും അസുരന്മാരും ദയാവന്നരായി കൈകൂപ്പുന്നു; പാവപ്പെട്ട ചെറിയ രാജാക്കന്മാർക്ക് എന്തു ചെയ്യാൻ കഴിയും?

ഉണർന്നിരിക്കുമ്പോഴും ഉറങ്ങുമ്പോഴും ഇരിക്കുമ്പോഴും വിനോദത്തിൽ രസിക്കുമ്പോഴും, അവന് ഒരു നോട്ടം കൊണ്ട് അനർത്ഥങ്ങളെ നീക്കാൻ കഴിയും.

ഹനുമാന്റെ ഗർജ്ജനത്തിൽ (ആജ്ഞയിൽ) ഹൃദയത്തിൽ ഭരമുള്ളവന് എല്ലാ ദിവസങ്ങളും എല്ലായിടത്തും നല്ലതായി കഴിയുന്നു.

പരിവാരങ്ങളോടും ഗൗരിയോടും കൂടിയ ശൂലപാണി അദ്ദേഹത്തിന് അനുകൂലൻ; ലോകപാലകർ എല്ലാവരും, ലക്ഷ്മണൻ, രാമൻ, ജാനകി എന്നിവരും അനുകൂലർ.

ഇഹലോകത്തും പരലോകത്തും മൂന്നുലോകത്തും ശോകമില്ലാത്തവനായി അവന് എല്ലാം; തുൽസീദാസ് ചോദിക്കുന്നു: മറ്റേതെങ്കിലും വീരനെക്കൊണ്ട് എന്തു കാര്യം?

കേസരിപുത്രനായ, ബന്ദിമോചകനായ ഹനുമാന്റെ അനുഗ്രഹം എല്ലാവർക്കും ലഭിക്കുന്നു; കരുണാനിധിയായ ആ കപിയുടെ കീർത്തി നിർമ്മലമാണ്.

ആരുടെ ഹൃദയത്തിൽ ഹനുമാന്റെ ഗർജ്ജനം സന്തോഷത്തോടെ പ്രതിധ്വനിക്കുന്നുവോ, ആ കൃപാലുക്കളായ മുനിമാരും സിദ്ധന്മാരും അവനെ ഒരു കുട്ടിയെപ്പോലെ പാലിക്കുന്നു.

നീ കരുണയുടെ നിധിയാണ്, ബലബുദ്ധികളുടെ നിധി, ആനന്ദമഹിമയുടെ നിധി, ഗുണജ്ഞാനങ്ങളുടെ നിധി.

വാമദേവന്റെ രൂപം, രാജാവായ രാമന്റെ സ്നേഹിതൻ; നിന്റെ നാമം ചൊല്ലുമ്പോൾ ധർമ്മം, അർത്ഥം, കാമം, മോക്ഷം എന്നിവ ലഭിക്കുന്നു.

സ്വന്തം പ്രഭാവത്താൽ, സീതാനാഥന്റെ സ്വഭാവത്താലും ശീലത്താലും, ലോകത്തിനും വേദത്തിനും വിധിക്കും ജ്ഞാനിയായ ഹനുമാൻ നീയാണ്.

മനസ്സുകൊണ്ടും വാക്കുകൊണ്ടും കർമ്മം കൊണ്ടും മൂന്നു വിധത്തിലും തുൽസീദാസ് നിന്റേതാണ്; നീ വിവേകിയായ നാഥൻ.

മനസ്സിന് അഗമ്യമായതിനെ കപിശ്രേഷ്ഠൻ ശരീരം കൊണ്ട് സുഗമമാക്കി; മഹാരാജാവിന്റെ (രാമന്റെ) കാര്യത്തിന് സഭയെ അലങ്കരിച്ചു ഒരുക്കി.

ദേവബന്ദിമോചകനേ, യുദ്ധഗർജ്ജനമുള്ളവനേ, കേസരിപുത്രാ, യുഗംതോറും ലോകത്തിൽ നിന്റെ കീർത്തികൾ വളരുന്നു.

വീരനും അതിശക്തനുമായ നീ തുൽസീദാസിന്റെ ഭാഗത്തേക്കുള്ള ശക്തി കേട്ട് സാധുക്കൾ സങ്കോചിക്കുന്നു; ദുഷ്ടന്മാർ അലറുന്നു.

അഞ്ജനാകുമാരാ, എന്റെ കേടുപാടുകൾ തീർത്തുതരണമേ; ഹനുമാന്റെ അനുഗ്രഹം ലഭിച്ചവർക്ക് എന്നും സംഭവിച്ചിട്ടുള്ളതുപോലെ.

ജ്ഞാനത്തിന്റെ ശിരോരത്നമായ ഹനുമാനേ, ഭക്തരുടെ മനസ്സിൽ എപ്പോഴും നിന്റെ വാസമാണ്. ഞാൻ എന്നെത്തന്നെ നശിപ്പിച്ചു; ആരോടു പറയും? നിന്നോടു കോപിക്കാൻ എന്തുകാരണം? ഞാൻ നിന്റേതു തന്നെ.

നാഥനും സേവകനും തമ്മിലുള്ള ബന്ധത്താൽ ആ തെറ്റു സംഭവിച്ചു; തുൽസീദാസിന് അവിടെ മറ്റു മാർഗ്ഗമില്ല. കുറ്റം കേട്ടിട്ട് ഇനി ജാഗ്രതയുള്ളവനായിരിക്കാം; എങ്കിലും ഹൃദയം തോറ്റു പോയല്ലോ.

നീ ഉറപ്പിച്ചതിനെ ശിവനും നഷ്ടപ്പെടുത്തുകയില്ല; നീ ആശ്രയിച്ചാൽ ഉറപ്പുള്ളവനാകുന്നു; എളിയവരുടെ രക്ഷകനായ നിന്റെ അനുഗൃഹീതർ ശത്രുക്കളുടെ ഹൃദയത്തെ കത്തിക്കുന്നവരായി വിരാജിക്കുന്നു.

തുൽസീദാസ് നാമം ചൊല്ലുമ്പോൾ എല്ലാ സങ്കടങ്ങളും ചിന്തകളും ചിലന്തിവല പോലെ പൊട്ടിപ്പോകുന്നു. പലരും വയസ്സായവരായാലും, പരാജയപ്പെട്ടവരായാലും, നീ അവരെ പാലിച്ചിട്ടുണ്ട്.

നീ സമുദ്രം കടന്നു; വലിയ വീരന്മാരെയും ദുഷ്ടന്മാരെയും നശിപ്പിച്ചു; ലങ്കയെ വളഞ്ഞ മുരടനെപ്പോലെ (തീകൊള്ളിച്ച്) കത്തിച്ചു. യുദ്ധസിംഹമായ നീ ശത്രുക്കളെന്ന ആനകളെ ഇളം കുട്ടികളെപ്പോലെ പിളർക്കുന്നു.

നിന്നെപ്പോലുള്ള സമർത്ഥനായ നല്ല നാഥനെ സേവിച്ചിട്ടും തുൽസീദാസ് ദുഃഖവും ദോഷവും ദഹനവും സഹിക്കുന്നു. കപിയേ, ദുഷ്ടന്മാരെന്ന പറവകൾ പെരുകിയിരിക്കുന്നു; അവയെ പഞ്ഞിപോലെ ചുരുട്ടിപ്പിടിച്ചു കൊല്ലുന്നതെന്തു കൊണ്ട്?

അക്ഷനെ നിഗ്രഹിച്ചവനേ, വനാഗ്നി പോലെയുള്ളവനേ, ദശാനനന്റെ (രാവണന്റെ) മുഖം നോക്കാൻ പോലും കഴിയാതായി. മേഘഗർജ്ജനം പോലുള്ള ശബ്ദമുള്ള, ഇളകാത്ത കുംഭകർണ്ണനെപ്പോലുള്ള ആനകളെ സിംഹം തടഞ്ഞു.

രാമന്റെ പ്രതാപമാകുന്ന അഗ്നി, ആമ (കച്ഛപം), ശത്രു (വിപക്ഷം), വായു എന്നിവയെപ്പോലെ; വായുവിന്റെ പ്രിയപുത്രൻ എപ്പോഴും തുൽസീദാസിനെ പാപത്തിൽ നിന്നും ശാപത്തിൽ നിന്നും മൂന്നു താപങ്ങളിൽ നിന്നും രക്ഷിക്കുന്നു.

ഹനുമാന്റെ അനുഗൃഹീത ദാസനെ ലോകം അറിയുന്നു; ബലീ, മനസ്സിൽ വിചാരിച്ച് അദ്ദേഹത്തിന്റെ വാക്ക് മറക്കരുത്.

തുൽസീദാസിന്റെ സേവയിൽ എപ്പോഴെങ്കിലും തെറ്റു സംഭവിച്ചിട്ടുണ്ടെങ്കിൽ, കപീ, നാഥന്റെ സ്വഭാവം (ഔദാര്യം) ഓർക്കണമേ.

കുറ്റക്കാരനെന്നറിഞ്ഞ് ആയിരം വിധത്തിൽ ശിക്ഷിച്ചാലും, മോദകം (മധുരം) കിട്ടാതെ മരിക്കുന്നവനെ വിഷം കൊടുത്തു കൊല്ലരുതേ.

ധീരനായ വായുവിന്റെ പ്രിയപുത്രനേ, രഘുവീരന്റെ പ്രിയങ്കരനേ, മഹാവീരാ, എന്റെ കൈവേദന വേഗത്തിൽ മാറ്റണമേ.

അവനെ ഒരു കുട്ടിയായി കണ്ട്, ബലീ, ബാല്യം മുതൽ അവനെ നിന്റേതാക്കി; ദീനബന്ധോ, തക്കതായ കാരണമില്ലാതെ ദയ കാണിച്ചു; അവനെ (എന്നെ) പ്രത്യേകം സ്വീകരിച്ചു.

തുൽസീദാസിന്റെ വിശ്വാസം നിന്റേതാണ്; അവന്റെ ബലം നിന്റേതാണ്; പ്രതീക്ഷ നിന്റേത്; അവനെ നിന്റെ ദാസനായി കരുതണം.

കലിയുഗം വലിയ ഭീകരനാണ്; ആരെയാണ് അത് കഷ്ടപ്പെടുത്താത്തത്? ബലവാനായ നീ അതിന്റെ തലയിൽ കാൽ വച്ച് അതിനെ നീക്കണം.

കേസരിപുത്രാ, യുദ്ധഗർജ്ജനമുള്ളവനേ, അതിശക്തനായ വീരാ, കൈവേദനയെ രാഹുവിന്റെ അമ്മയെ (സിംഹികയെ) പോലെ പിടിച്ചെറിഞ്ഞു കൊല്ലണം.

ഉറപ്പിച്ചതിനെ നീ പിഴുതെറിയുന്നു; പിഴുതെറിഞ്ഞതിനെ നീ ഉറപ്പിക്കുന്നു; കേസരിപുത്രാ, നിന്റെ ശക്തി ഓർക്കണം.

രാമദൂതാ, രാമന്റെ ദാസന്മാർക്കു നീ കൽപവൃക്ഷമാണ്; ഈ ദീനനും ദുർബലനുമായ എനിക്കു നീ തന്നെ താങ്ങ്.

കഴിവുള്ള നാഥാ, തുൽസീദാസിന്റെ തലയ്ക്കുമേൽ നീയാണ്; ഹേ വീരാ, കുറ്റമില്ലാതെതന്നെ നീ എന്നെ കെട്ടിക്കൊന്നാലും (നിനക്ക് അധികാരമുണ്ട്).

ബലീ, എന്റെ ഭുജം വിശാലമായ ഒരു കുളമാണ്; ജലജന്തുവായ (മുതലയായ) വേദനയെ മകരി (രാക്ഷസി) യെപ്പോലെ പിടിച്ച് വായ് കീറണം.

രാമന്റെ സ്നേഹം, രാമന്റെ സാഹസം, ലക്ഷ്മണൻ, സീത, രാമഭക്തി – ഇവയാൽ എന്റെ ശോകവും സങ്കടവും നീക്കണം.

ആനന്ദമെന്ന മുതലയെ (?) രോഗമെന്ന സമുദ്രത്തെ കണ്ട് എല്ലാവരും തളർന്നു; ജീവനുള്ള ജാംബവാൻ നിന്റെ ബലത്തിൽ ഭരമേൽപ്പിച്ചിരിക്കുന്നു.

കൃപാലോ, തുൽസീദാസിന്റെ ശുദ്ധപ്രേമമെന്ന പർവ്വതത്തിൽ നിന്ന് ചാടണം; നല്ല ഇടത്ത് (കരയിൽ) ഇരുന്ന് കരടി (ജാംബവാൻ) പോലെ ആലോചിക്കണം.

മഹാവീരാ, ചന്തമുള്ളവനേ, ഈ എളിയവന്റെ കൈവേദനയെ ലങ്കിനിയെപ്പോലെ ഒരു ചവിട്ടുകൊണ്ട് ഞെരിച്ചു കൊല്ലുന്നതെന്തു കൊണ്ട്?

ഇഹലോകത്തും പരലോകത്തും മൂന്നുലോകത്തും നിനക്കു തുല്യൻ ആരെയും കാണുന്നില്ല; നാലുഭാഗത്തും (എല്ലായിടത്തും) നീ സമർത്ഥനാണെന്ന് അറിയണം.

കർമ്മം, കാലം, ലോകപാലകർ, ചരാചരങ്ങളായ ജീവജാലങ്ങൾ – എല്ലാം നാഥാ, നിന്റെ കൈയിലാണ്; നിന്റെ മഹിമ ഓർക്കണം.

ആരുടെ ഹൃദയത്തിൽ നീ വസിക്കുന്നുവോ അവനാണ് നിന്റെ വിശിഷ്ടദാസൻ; തുൽസീദാസ് പറയുന്നു: ഹേ ദേവ, അവൻ ദുഃഖിതനായി കാണപ്പെടുന്നത് എന്ത്?

കൈവേദനയെന്ന വല്ലി (നായ്ക്കൊടി) ആൽവൃക്ഷത്തിന്റെ ചുവട്ടിൽ മുളച്ചു; കപീ, നിന്റെ കപികളിയാല് അതിനെ വേരോടെ പറിച്ചുകളയണം.

കരാളനായ കംസനെപ്പോലുള്ള ഭൂമിപാലന്റെ (രാമന്റെ?) ഭരണത്തിൽ, ബകന്റെ സഹോദരി (ബകി) ആരെയും ഭയപ്പെടേണ്ടതുണ്ടോ?

ഭയങ്കരിയായ ആ ബാലഘാതിനി (ശിശുഹത്യക്കാരി) വർണ്ണിക്കാൻ കഴിയാത്തവളാണ്; ചന്തമുള്ള ആ ചെറിയ ബാലൻ തന്റെ കൈബലം കൊണ്ട് അവളെ ഞെരിക്കും.

അവൾ വേഷം കെട്ടി വന്നിരിക്കുന്നു; നീ തന്നെ ആലോചിച്ചു നോക്കൂ; ഗുണവാന്റെ കൈയിൽ അവൾ വീണാൽ അവളുടെ പാപമെല്ലാം നശിക്കും.

പൂതനയെന്ന പിശാചിയെപ്പോലെ, കപികൃഷ്ണനായ നീ തുൽസീദാസിന്റെ കൈവേദനയെ കൊല്ലും; മഹാവീരാ, നിന്റെ ശിക്ഷയാൽ അതു മരിക്കും.

വിധിയുടെയോ കാലത്തിന്റെയോ ക്രോധത്തിന്റെയോ ത്രിദോഷത്തിന്റെയോ ആകാം; പാപത്തിന്റെയും താപത്തിന്റെയും വഞ്ചനാച്ഛായയുടെയും ഭയങ്കരമായ വേദന.

കർമ്മത്തിന്റെ കുടിലതയോ, യന്ത്രമന്ത്രങ്ങളുടെയോ മൂലികകളുടെയോ ആകാം; ആ പാപിനിയും മലിനയുമായ മനോഭാവം അകന്നു പോകട്ടെ.

അതു ശിക്ഷ അനുഭവിക്കും; ഭക്തൻ നിന്നെ വിളിച്ചുപറയുന്നു; ഭ്രാന്തിയേ, കപിനാഥന്റെ ആജ്ഞ അറിഞ്ഞ് ഭോഷത്തം പറ്റിക്കരുത്.

ബലവാനായ ഹനുമാന്റെ ആണ, മഹാവീരന്റെ സത്യം – കൈവേദന നിൽക്കുകയില്ല.

സിംഹികയെ ബലത്താൽ നിഗ്രഹിച്ചു, സുരസയെ ചതിയിൽ ഒതുക്കി, ലങ്കിനിയെ അടിച്ചുവീഴ്ത്തി, തോട്ടം (അശോകവനം) നശിപ്പിച്ചു.

ലങ്ക കത്തിച്ച്, മകരിയെ ആവർത്തിച്ചു കീറി, രാക്ഷസന്മാരെ പൊടിയും ചാരവുമാക്കി കളഞ്ഞു.

ഭയങ്കരമായ കവാടം തകർത്ത്, മദോദരിയെ (രാവണപത്നിയെ?) പുറത്തു കൊണ്ടുവന്നു; രാവണന്റെ രാണിയും മേഘനാഥന്റെ അമ്മയും ആയവൾ (ഭയപ്പെട്ടു).

മഹാവീരാ, കൈവേദനകളുടെ കൂട്ടത്തെ നീ പൂർണ്ണമായി തടഞ്ഞിരിക്കുന്നു; തുൽസീദാസിന്റെ ഭാരമായ ചിന്തയ്ക്ക് ആരുടെ സങ്കോചമാണ് കാരണം?

വീരാ, നിന്റെ ബാലകേളി കേട്ട് ധീരന്മാർ പോലും ഭയപ്പെടുന്നു; ഇന്ദ്രൻ, സൂര്യൻ, രാഹു എന്നിവർക്കു പോലും ശരീരബോധം നഷ്ടപ്പെടുന്നു.

നിന്റെ ഭുജത്തിൻ കീഴിൽ ശോകമില്ലാതെ എല്ലാ ലോകപാലകരും വസിക്കുന്നു; നിന്റെ നാമം ചൊല്ലുന്നവർക്ക് ഒരു ദുഃഖവും ഉണ്ടാകുന്നില്ല.

സാമം, ദാനം, ഭേദം എന്നീ ഉപായങ്ങളും വേദവും ഒന്നും സാധിക്കുന്നില്ല; കടക്കാരന്റെ കുടുമപ്പിരി കടക്കാരന്റെ കൈയിൽ എന്നപോലെ എല്ലാം കപിനാഥന്റെ കൈയിലാണ്.

മടി, കോപം, പരിഹാസം എന്നിവകൊണ്ട് പഠിപ്പിക്കാനാണോ? അതുകൊണ്ടാണ് ഇത്രയും നാളായി തുൽസീദാസിന്റെ കൈവേദന നിൽക്കുന്നത്.

ഇറച്ചിക്കഷണത്തിനായി വീടുവീടാന്തരം അലയുന്ന ഭിക്ഷക്കാരനെന്നു വിളിച്ച്, ഒരു കുട്ടിയെപ്പോലെ കൃപാലുവായ നീ, എളിയവനെ പാലിച്ചു പോറ്റി.

അഞ്ജനാകുമാരാ, വീരാ, നീ സാരമായ സംഭാരം (പരിപാലനം) ചെയ്തിരിക്കുന്നു; നീ നിന്റേതിനെ മറക്കില്ല; എനിക്ക് അതിൽ വിശ്വാസമുണ്ട്.

ഇത്രയും പരീക്ഷിച്ചു; ഇന്ന് എല്ലാവിധത്തിലും സമർത്ഥൻ; കപിരാജാ, ഞാൻ സത്യം പറയുന്നു: മൂന്നുലോകത്തും നിനക്കു തുല്യൻ ആരുള്ളൂ?

ശിക്ഷിക്കുമ്പോഴും അതു തമാശയായി കണ്ട് ദാസനെ സഹിക്കണം; കിളിയുടെ മരണം കുട്ടികളുടെ കളിയല്ലേ? (അത്ര നിസ്സാരം).

സ്വന്തം പാപം കൊണ്ടോ, മൂന്നു താപങ്ങൾ കൊണ്ടോ, ശാപം കൊണ്ടോ, കൈവേദന വർദ്ധിച്ചു; സഹിക്കവയ്യാതായിരിക്കുന്നു.

അനേകം ഔഷധങ്ങളും യന്ത്രമന്ത്രങ്ങളും ടോടകങ്ങളും ചെയ്തു; ദേവന്മാർ പോലും കീഴടങ്ങി; പ്രാർത്ഥിച്ചിട്ടും വേദന അതിശയിക്കുന്നു.

സ്രഷ്ടാവ്, ഭർത്താവ്, ഹർത്താവ്, കർമ്മം, കാലം – ജഗജ്ജാലത്തിൽ നിന്റെ ആജ്ഞ അനുസരിക്കാത്തവൻ ആരുണ്ട്?

തുൽസീദാസ് നിന്റെ ദാസനാണ്; നീ എന്റേതാണെന്നു രാമദൂതാ നീ പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. വീരാ, നിന്റെ താമസം എന്നെ വേദനയേക്കാൾ കഷ്ടപ്പെടുത്തുന്നു.

രാമരാജാവിന്റെ ദൂതൻ, വായുവിന്റെ യോഗ്യപുത്രൻ, കൈകാലുകൾക്കു ശക്തിയുള്ളവൻ, ആശ്രയമില്ലാത്തവരുടെ സഹായി.

നിന്റെ മനോഹരമായ കീർത്തിമാലകൾ വേദങ്ങൾ പാടുന്നു; രാവണനെപ്പോലുള്ള യോദ്ധാവ് ഒരു മുഷ്ടിചുഴറ്റലിൽ (അടിയിൽ) വീണു.

ഇത്രയും വലിയ സമർത്ഥനായ നാഥന്റെ അനുഗ്രഹം ഇന്ന് (വേണം); വാക്കാലും മനസ്സാലും ശരീരത്താലും നല്ല സേവകൻ കഷ്ടപ്പെടുന്നു.

അല്പമായ കൈവേദനയ്ക്ക് തുൽസീദാസിന്റെ വലിയ പരാതി; ഏതു പാപം, ഏതു ക്രോധം നിന്റെ പ്രകടമായ മഹിമയെ മറച്ചു?

ദേവിമാർ, ദേവന്മാർ, അസുരന്മാർ, മനുഷ്യർ, മുനിമാർ, സിദ്ധന്മാർ, നാഗന്മാർ, ചെറുതും വലുതുമായ ചേതനാചേതനങ്ങളായ എല്ലാ ജീവജാലങ്ങളും.

പൂതന, പിശാചികൾ, രാക്ഷസികൾ, രാക്ഷസന്മാർ, ദുഷ്ടന്മാർ – എല്ലാവരും രാമദൂതന്റെ ഭരണം തലയിലേറ്റുന്നു.

ഭീകരമായ യന്ത്രങ്ങൾ, മന്ത്രങ്ങൾ, കുടിലത, വഞ്ചന, ദുരാധികൾ, യോഗങ്ങൾ – ഹനുമാന്റെ ആജ്ഞ കേട്ട് അവയുടെ വാസസ്ഥലം വിട്ടുപോകുന്നു.

കർമ്മത്തോടു കോപിക്കണം; തുൽസീദാസിനെ ഉണർത്തണം; ദോഷവും ദുഃഖവും തരുന്നവരെ ശിക്ഷിക്കണം.

നിന്റെ ബലത്താൽ കുരങ്ങന്മാർ രാവണനുമായുള്ള യുദ്ധം ജയിച്ചു; നിന്റെ നാശത്താൽ രാക്ഷസന്മാർ നിരാലംബരായി അലഞ്ഞു.

നിന്റെ ബലത്താൽ രാമരാജ്യം സ്ഥാപിതമായി, എല്ലാ ദേവകാര്യങ്ങളും നടന്നു; രഘുവരന്റെ സർവ്വസഭകളും അലംകൃതമായി.

നിന്റെ ഗുണഗാനം കേട്ട് ദേവന്മാർ പുളകം കൊള്ളുന്നു; ബ്രഹ്മാവ്, വിഷ്ണു, ശിവൻ എന്നിവരുടെ കണ്ണുകൾ നിറയുന്നു.

കപിനാഥാ, തുൽസീദാസിന്റെ തലയിൽ കൈ വയ്ക്കണം; നിനക്കൊപ്പം ദാസൻ ഒരു നിമിഷം പോലും ദുഃഖിതനായി കാണരുത്.

ഞാൻ തിന്നത് നിന്റെ ഇറച്ചിക്കഷണമാണ്; തെറ്റു സംഭവിച്ചാലും മൗനിയാകരുത്; ഞാൻ നിസ്സാരനും നിന്റെ യാചകനുമാണ്; എന്റെ ഭാഗത്തേക്കു നോക്കണം.

ഭോരാനാഥാ (ഭക്തരുടെ നാഥാ), രാവിലെ ചെറിയ കുറ്റത്തിനു കോപം തോന്നുന്നു; എന്നെ പോറ്റി, സന്തോഷിപ്പിച്ചു, സ്ഥാപിച്ചിട്ട് ഉപേക്ഷിക്കരുതേ.

നീ ജലം, ഞാൻ ജലജന്തു; നീ അമ്മ, ഞാൻ കുഞ്ഞ്; ഇത് അറിഞ്ഞ്, എന്റെ ആശ്രയമായ നീ താമസിക്കരുത്.

കുട്ടി വിഷമിക്കുന്നു എന്നറിഞ്ഞ് സ്നേഹം തിരിച്ചറിഞ്ഞ് രക്ഷിക്കണം; തുൽസീദാസിന്റെ കൈയിൽ നിന്റെ വാൽ കൊണ്ടു തൊട്ടു ചികിത്സിക്കണം.

രോഗങ്ങളും ദുര്യോഗങ്ങളും കുലോഗങ്ങളും പകൽത്തന്നെ മേഘക്കാറ്റുപോലെ കൂട്ടമായി വന്നു വളഞ്ഞിരിക്കുന്നു.

വേദന കത്തുന്ന കരിക്ക് പോലെ പെയ്യുന്നു; കോപമില്ല, ദോഷമില്ല; പുകയുടെ മൂലമായ മാലിന്യം (ഉണ്ട്).

കരുണാനിധേ, ഹനുമാനേ, മഹാബലവാനേ, നീ നോക്കി, ചിരിച്ചു, അലറി, ഊതി – രോഗസൈന്യങ്ങളെ പറത്തിക്കളഞ്ഞു.

ഭയങ്കര രോഗങ്ങൾ രാക്ഷസിമാരെപ്പോലെ തുൽസീദാസിനെ തിന്നുകൊണ്ടിരുന്നു; കേസരിപുത്രാ, വീരാ, നീ പ്രതാപത്താൽ രക്ഷിച്ചു.

രാമദാസനായത് നീ മാത്രമാണ് ഹനുമാനേ; ഗോസ്വാമി (ഇന്ദ്രിയങ്ങളുടെ നാഥൻ) എപ്പോഴും അനുകൂലൻ.

എന്നെ ഒരു കുട്ടിയെപ്പോലെ നീ പാലിച്ചു; നിന്റെ രണ്ടക്ഷരങ്ങൾ (രാമനാമം?) അച്ഛനും അമ്മയും പോലെ സമ്പൂർണ്ണ മംഗളവും ആനന്ദവും നൽകുന്നു.

കൈവേദന കൈക്കു സഹായം ചോദിച്ചു കരയുന്നു; ദുഃഖിതനായ ഞാൻ ആനന്ദം മറന്നു.

ശ്രീരഘുവീരാ, വേദന നീക്കണം; ഞാൻ നിന്റെ കൊട്ടാരത്തിൽ വീണു കിടക്കട്ടെ (അവിടെത്തന്നെ കഴിയട്ടെ).

കാലന്റെ ഭയങ്കരമായ പിടുത്തമോ, കർമ്മത്തിന്റെ കാഠിന്യമോ, പാപപ്രഭാവത്തിന്റെ സ്വഭാവമോ – ഭ്രാന്തുപിടിച്ച കാറ്റുപോലെ.

വേദനയും ദുശ്ചിന്തയും രാപ്പകൽ സഹിക്കവയ്യാതായി; വായുപുത്രൻ പിടിച്ച ആ കൈത്തന്നെ (വേദന) പിടിച്ചിരിക്കുന്നു.

തുൽസീദാസെന്ന വൃക്ഷം നിന്റേതാണ്; അതിനെ കണ്ട് വെള്ളം കൊടുത്തു നനയ്ക്കണം; മൂന്നു താപങ്ങളാൽ അതു മ്ലാനമായിരിക്കുന്നു.

എല്ലാ ഭൂതജാലങ്ങളുടെയും സ്വന്തം/അന്യം എന്ന നിലയിൽ, കൃപാനിധേ, എല്ലാവരുടെയും രീതി അറിയുന്നത് രാമന്റെ (ഭക്തന്റെ?) മാത്രമാണ്.

കാലുവേദന, വയറുവേദന, കൈവേദന, വായ്വേദന; ശരീരം മുഴുവൻ തകർന്ന് വേദന നിറഞ്ഞിരിക്കുന്നു.

ദേവന്മാർ, ഭൂതങ്ങൾ, പിതൃക്കൾ, കർമ്മം, ദുഷ്ടന്മാർ, കാലൻ, ഗ്രഹങ്ങൾ – എല്ലാം എന്റെ മേൽ പതിച്ച് ഉപദ്രവിക്കുന്ന പിശാചിനെപ്പോലെയായി.

ബലീ, ഞാൻ ബാല്യം മുതൽ വിലയില്ലാതെ (നിനക്ക്) വിറ്റുപോയവനാണ്; രാമനാമമെന്ന കവചം എന്റെ നെറ്റിയിൽ എഴുതിവച്ചിരിക്കുന്നു.

അഗസ്ത്യന്റെ (കുംഭജന്റെ) സേവകൻ വിഷമിച്ച് പശുക്കുളമ്പടിയിൽ മുങ്ങുന്നു; അയ്യോ, രാമരാജാ, ഇങ്ങനെയൊരു അവസ്ഥ എങ്ങനെ വന്നു?

കൈവേദന, സുബാഹു (ദുഷ്ടൻ?), നീചന്മാർ, ലീചരൻ?, മരീചൻ, മുഖവേദന, കേതുജന്യം, ദുരോഗം, രാക്ഷസന്മാർ – എല്ലാം ഒന്നിച്ചു കൂടി.

സ്നേഹത്തോടെ ഞാൻ രാമനാമം ജപിച്ചും ഉണർന്നും കഴിയുന്നു; കാലന്, ദൂതന്മാർക്ക്, ഭൂതങ്ങൾക്ക് എന്റെ മനസ്സിനോട് എന്തു ചെയ്യാൻ കഴിയും?

രാമലക്ഷ്മണരെന്ന രണ്ടക്ഷരങ്ങളെ സഹായമായി സ്മരിക്കണം; ആരുടെ ശക്തിയാൽ ഉണർന്നിരിക്കുന്ന ലോകം മുഴുവൻ സുരക്ഷിതമാണ്.

തുൽസീദാസിനെ ഓർക്കണം; താടകയെ നിഗ്രഹിച്ച ഭാരിച്ച യോദ്ധാവേ, ബന്യാൻവൃക്ഷം പോലെയുള്ള (ദുഃഖത്തെ) അമ്പുകൊണ്ടു തുളച്ചുകളഞ്ഞവനേ.

ബാല്യത്തിൽ എന്റെ പരിശുദ്ധമനസ്സ് രാമന്റെ മുന്നിൽ എത്തി; രാമനാമം ചൊല്ലി, ഇറച്ചിക്കഷണങ്ങൾ യാചിച്ചു ഞാൻ ഭക്ഷിച്ചു.

ലോകരീതിയിൽ വീണു; രാമരാജാവിന്റെ പരിശുദ്ധപ്രേമം (ഉണ്ടായിട്ടും), മോഹവശനായി ഇരുന്നു, സമയം കളഞ്ഞു.

മോശമായ ആചാരങ്ങൾ സ്വീകരിച്ച് എന്നെത്തന്നെ നശിപ്പിച്ചു; അഞ്ജനാകുമാരാ, എന്നെ ശുദ്ധീകരിക്കണം; രാമന്റെ കൈയിലെ പഴുത്ത ഫലമായി (ശിക്ഷയ്ക്കു പാകമായി) ഞാൻ.

തുൽസീദാസ് ഗോസ്വാമിയായി, ആ ചീത്ത നാളുകൾ മറന്നു; അതിന്റെ ഫലം ഇപ്പോൾ പൂർണ്ണമായി അനുഭവിക്കുന്നു.

ഭക്ഷണവും വസ്ത്രവും ഇല്ലാതെ, ഭയങ്കരവിഷാദത്തിൽ മുഴുകി; ദീനനും ദുർബലനുമായ അവനെ കണ്ട് ആരും ഹാഹാകാരം ചെയ്യുന്നില്ല.

രഘുനാഥൻ അനാഥനായ തുൽസീദാസിനെ നാഥനുള്ളവനാക്കി; ശീലസമുദ്രനായ അദ്ദേഹം തന്റെ സ്വഭാവത്താൽ ഫലം നൽകി.

ഈ നീചത്വത്തിനിടയിൽ നാഥനെ കിട്ടിയിട്ടും അഹങ്കരിച്ചു; പ്രഭുഭജനം വാക്കാലും മനസ്സാലും ശരീരത്താലും ഉപേക്ഷിച്ചു.

അതുകൊണ്ട് ശരീരം ഭയങ്കരമായ കൊടുങ്കാറ്റുപോലെ അരയ്ക്കപ്പെടുന്നു; രാമരാജാവിന്റെ ഉപ്പ് (സാരം) കഷണം കഷണമായി പുറത്തുവരുന്നു.

ഞാൻ ലോകത്തിൽ ജീവിച്ച് ജാനകീനാഥന്റെ ദാസനെന്നു വിളിക്കപ്പെടുന്നു; മരിക്കാൻ വാരാണസിയിലെ ഗംഗാജലവും (തയ്യാറാണ്).

തുൽസീദാസിന്റെ രണ്ടു കൈകളിലും മോദകങ്ങൾ (സുഖം) ഉള്ള അത്തരമൊരു സ്ഥാനത്ത്, ഉണ്ടായാലും മരിച്ചാലും ഒരു കുട്ടിക്കു പോലും ചിന്തയുണ്ടാകില്ല.

എന്നെ ജനങ്ങൾ രാമന്റെ വ്യാജനോ സത്യനോ എന്നു വിളിക്കുന്നു; എന്റെ മനസ്സിൽ ഞാൻ ഹരന്റെയോ ഹരിയുടെയോ അല്ല (രാമന്റെ മാത്രം).

ഭാരമേറിയ അസഹ്യമായ വേദന ശരീരത്തെ വിഹ്വലമാക്കുന്നു; രഘുവീരനെക്കൂടാതെ അതിനെ അകറ്റാൻ ആർക്കു കഴിയും?

സീതാപതി നാഥനും, ഹനുമാൻ നിത്യസഹായവും, ശിവൻ ഹിതോപദേശത്തിനു ഗുരുവുമാണെന്നു കരുതുന്നു.

മനസ്സുകൊണ്ടും വാക്കുകൊണ്ടും ശരീരംകൊണ്ടും ഞാൻ നിന്റെ പാദങ്ങളിൽ ശരണം പ്രാപിച്ചു; നിന്നെ ആശ്രയിച്ച ദേവാ, ഞാൻ മറ്റു ദേവനെ അറിയുന്നില്ല.

രോഗം, ഭൂതജന്യമായ ഉപാധി, ഏതെങ്കിലും ദുഷ്ടന്റെ കഷ്ടത – തുൽസീദാസിനെ ഭക്തനായി അറിഞ്ഞ് സമാധാനം നൽകണം.

കപിനാഥാ, രഘുനാഥാ, ഭോലാനാഥാ, ഭൂതനാഥാ, രോഗസമുദ്രത്തെ പശുക്കുളമ്പടുപോലെ എന്തുകൊണ്ട് ഉണക്കിക്കളയുന്നില്ല?

വിവേകിയായ ഹനുമാനോടും രാമരാജാവിനോടും കരുണാനിധിയായ ശങ്കരനോടും ഞാൻ പറയുന്നു – ശ്രദ്ധയോടെ കേൾക്കണം.

ആനന്ദം, വിഷാദം, രാഗം, രോഷം, ഗുണം, ദോഷം എന്നിവയാൽ നിറഞ്ഞ ലോകം ബ്രഹ്മാവ് സൃഷ്ടിച്ചതാണെന്ന് കാണപ്പെടുന്നു.

മായ, ജീവൻ, കാലം, കർമ്മം, സ്വഭാവം – കർത്താവ് രാമനാണെന്നു വേദങ്ങൾ പറയുന്നു; ഈ സത്യം മനസ്സിൽ ധ്യാനിക്കണം.

നിനക്ക് എന്താണ് സാധിക്കാത്തത്? അയ്യോ, ഇത് എന്നെ മനസ്സിലാക്കിത്തരണം; ഞാൻ മൗനമായിരിക്കാം; അത് അറിഞ്ഞ് വിളവെടുക്കണം.