হনুমান বাহুক

যিজনে সিন্ধু পাৰ হৈছিল, সীতাৰ শোক দূৰ কৰিছিল, যাৰ শৰীৰ সূৰ্য্যৰ দৰে উজ্জ্বল, যাৰ বহল বাহু, ভয়ংকৰ মূৰ্তি, যেনেকৈ কালো কালৰ বাবে ভয়ংকৰ।

গভীৰ অৰণ্য দহনকাৰী, নিৰ্ভয়ে লংকা দহনকাৰী, বক্ৰ ভুজযুক্ত, যিজনে ৰাক্ষসৰ বল, মান, মদ দমন কৰিছিল, সেই পৱনসুত।

তুলসীদাস কয়, যাৰ সেৱা সহজলভ্য, যিজন সেৱকৰ হিতৰ বাবে সদা ওচৰত থাকে, যাৰ গুণ গাই, নমস্কাৰ কৰি, স্মৰণ কৰি, জপ কৰি, সকলো সংকট আৰু ভয়ংকৰ বিপদ নাশ হয়।

যাৰ দেহ স্বৰ্ণময় পৰ্বতৰ দৰে, কোটি সূৰ্য্যৰ তেজৰ দৰে ঘন, যাৰ বুকু বহল, যাৰ ভুজদণ্ড বিকট, নখ বজ্ৰৰ দৰে কঠিন, আৰু শৰীৰ বজ্ৰৰ দৰে।

যাৰ চকু পিঙ্গল বৰ্ণ, ভ্ৰূকুটি ভয়ংকৰ, জিভা আৰু দাঁত ভয়ংকৰ, যি বানৰৰ কেশ, কঠিন লেজ, যাৰ পৰাক্ৰমে দুষ্ট দলৰ বল ধ্বংস কৰে।

তুলসীদাস কয়, যাৰ হৃদয়ত মাৰুতিসুতৰ ভয়ংকৰ মূৰ্তি বিৰাজমান, সেই পুৰুষৰ ওচৰত সংতাপ (তাপ) আৰু পাপ সপোনতো ওচৰ চাপিব নোৱাৰে।

পঞ্চমুখ, ষোড়শমুখ, ভৃগু আদি যোদ্ধা, অসুৰ, দেৱতা সকলোৰে মাজত যুদ্ধক্ষেত্ৰত যিজন সমৰ্থ বীৰ।

সেয়া বাংকুৰা (বিকট) বীৰ, যাৰ বীৰত্বৰ বিৰুদাৱলী ঘোষিত, যাৰ প্ৰতিজ্ঞা পূৰ্ণ কৰিবলৈ বেদ আৰু বন্দীজনে গান কৰে।

যাৰ গুণৰ বাবে ৰঘুনাথক গুণনাথ বোলা হয়, যাৰ বলেৰে জগতৰ সাগৰ (সংসাৰ সাগৰ) শুকাই যায়।

দুৰ্জন দলক দমন কৰোঁতা কোন? তেওঁ পৱনপুত্ৰ, অতি উত্তম ৰাজপুত্ৰ (বৰেণ্য)।

সূৰ্য্যৰ পৰা পঢ়িবলৈ হনুমান গৈছিল, সূৰ্য্যই মনত ভাবি শিশুৰ দৰে খেল কৰি তেওঁক ঠগিছিল।

পিছৰ ভৰিৰে গগন (আকাশ)ত গমন কৰিলে, মন মগ্ন হ’ল, তেওঁৰ গতিৰ কোনো ভ্ৰম নাছিল; সেয়া বানৰশিশুৰ খেল আছিল।

লোকপাল, হৰি, হৰ, বিধি এই সকলোৱে কৌতুক দেখি তেওঁলোকৰ চকু চকাচোঁধ লগা হ’ল, মন বিচলিত হ’ল; সেয়া আছিল ভয়ংকৰ ৰূপ।

বীৰৰসৰ বল, ধৈৰ্য, সাহস কি? তেওঁ (হনুমান) তেওঁৰ শৰীৰত সকলোৰে সাৰ ধাৰণ কৰিছে।

ভাৰত যুদ্ধত অৰ্জুনৰ ৰথৰ ধ্বজাত বানৰৰাজ হনুমান আছিল; তেওঁ গৰ্জন কৰাত কুৰুৰাজৰ সৈন্য আতংকিত হ’ল।

দ্ৰোণ আৰু ভীষ্মই ক’লে যে পৱনপুত্ৰ মহাবীৰ, তেওঁৰ বল সাগৰৰ পানীৰ দৰে (অসীম)।

বানৰৰ স্বভাৱ অনুসৰি শিশু কেলি (খেল) হিচাপে সূৰ্য্যৰ বাবে ভূমিত লাফ দি লাফালাফি কৰি আকাশকো হীন কৰিলে।

নমস্কাৰ নমস্কাৰ কৰি, হাত জোৰ জোৰ কৰি যোদ্ধাসকলে হনুমানৰ দৰ্শন পাই জগতৰ জীৱনৰ ফল লাভ কৰিলে।

গৰুৰ খুৰাৰ গৰ্তকে সাগৰ কৰি হোলিকা (দহন)ৰ দৰে লংকা জ্বলাই দিলে, অতি নিৰ্ভয়ে পৰপুৰীত গণ্ডগোল সৃষ্টি কৰিলে।

দ্ৰোণাচল পৰ্বতক হাতত লৈ খেলাৰ ছলতে উখাৰি ল’লে, বানৰে তাৰে খেলিছিল যেনেকৈ গোলক (বল) খেলে, তেনে ফল লাভ কৰিলে।

বিপদৰ সমাজত ৰামৰাজ্যত অসমঞ্জসতা (বিশৃংখলা) হ’ল, কিন্তু তেওঁৰ বাবে যুগ যুগৰ কাৰ্যও তপতলিত (তৎক্ষণাৎ) সম্পন্ন হ’ল।

সাহসী আৰু সমৰ্থ, তেওঁ তুলসীৰ নাথ, যাৰ বাহু আছে; তেওঁৰ বাবে লোকপাল সকলোৰে প্ৰতিৰক্ষাকাৰীৰ স্থিৰ স্থান পুনৰ স্থাপিত হ’ল।

যেনেকৈ কাছৰ পিঠিত তেওঁৰ ভৰিৰ গাঁঠিৰ দৰে হৈছে, আৰু সাগৰৰ পানী জোখাৰ পাত্রত ভৰ্তি হৈছে।

ৰাক্ষস দমনৰ বাবে দুৰ্গ হ’ল, মহা মীনৰ বাসস্থান (সাগৰ) তিমি তিমিঙ্গিলৰ থল হ’ল।

কুম্ভকৰ্ণ ৰাৱণ আদি মেঘনাদৰ দৰে ইন্ধনৰ বাবে তুলসীৰ প্ৰতাপ তেওঁৰ প্ৰচণ্ড অগ্নি হ’ল।

ভীষ্মই কয় – মোৰ অনুমানত হনুমানৰ দৰে ত্ৰিকাল আৰু ত্ৰিলোকত কোনো মহাবলশালী নাই।

তুমি ৰামৰ ৰজাৰ দূত, পৱনৰ পুত্ৰৰ সৎপুত্ৰ, তুমি অঞ্জনীৰ নন্দন, যাৰ প্ৰতাপ সূৰ্য্যৰ দৰে প্ৰচুৰ।

সীতাৰ শোক দূৰ কৰা, পাপ দোষ দমন কৰা, শৰণাগতক ৰক্ষা কৰা, লক্ষ্মণৰ প্ৰাণৰ দৰে প্ৰিয়।

দশমুখ ৰাৱণৰ দুষ্ট দৰিদ্ৰতা (দৈন্য) দূৰ কৰিবৰ বাবে, ত্ৰিলোকত প্ৰকট হ’ল, সেই তুলসীৰ নিধান (সঞ্চয়)।

জ্ঞানী, গুণী, বলৱান, সেৱাত সাৱধান, সুজান স্বামী, অনুগ্ৰহশীল হনুমান।

যিজনে শত্ৰু দল দমন কৰে, ভুবনত যাৰ বল বিদিত, বেদে যাৰ যশ গায়, যাৰ দ্বাৰা বন্দীসকল মুক্ত হয়।

পাপ-তাপ-অন্ধকাৰ-তুষাৰ (বৰফ) নাশ কৰিবলৈ পটু (সক্ষম), সেৱকৰ পদ্মৰ দৰে হৃদয়ৰ বাবে প্ৰভাতৰ সূৰ্য্যৰ দৰে সুখদ।

ইহলোক আৰু পৰলোকত কোনো শোক নাই, সপোনতো শোক নাই, তুলসীৰ হৃদয়ত কেৱল এখনি (এটা) ওৰ (ভৰসা) আছে।

ৰামৰ আদৰৰ দাস, বামদেৱৰ বাসস্থান, নাম কেলিকাল্পতৰু, তেওঁ কেশৰীৰ পুত্ৰ।

মহাবলৰ সীমা, মহাভীষণ, মহা পাৱক (অগ্নি)ৰ দৰে, মহাবীৰ বিদিত, ৰঘুবীৰে মনোনীত কৰা।

যাৰ শৰীৰ বজ্ৰৰ দৰে কঠিন, যুদ্ধত পৰাক্ৰম দেখুৱাই, কৰুণাযুক্ত মন, ধাৰ্মিক আৰু ধীৰ।

দুৰ্জনৰ বাবে কালৰ দৰে ভয়ংকৰ, সজ্জনৰ ৰক্ষক, স্মৰণ কৰিলে তুলসীৰ পীড়া হৰনকাৰী।

সীতাৰ সুখদায়ক, ৰঘুনাথৰ আদৰৰ পুত্ৰ, সেৱকৰ সহায়ক, সাহসী পৱনপুত্ৰ।

যেনেকৈ সৃষ্টিৰ বাবে বিধাতা, পালনৰ বাবে হৰি, বধৰ বাবে হৰ, পুনৰ্জীৱনৰ বাবে সুধাপান।

ধাৰণৰ বাবে পৃথিৱী, অন্ধকাৰ দূৰ কৰিবলৈ সূৰ্য্য, শোষণৰ বাবে অগ্নি, পোষণৰ বাবে চন্দ্ৰ।

দুষ্টক দণ্ড দিবলৈ, সজ্জনক সন্তুষ্ট কৰিবলৈ, মলিনতাৰ বাবে মাগি লোৱা মোদক (পিঠা) দান দিওঁতা।

তিনিও পুৰৰ আৰ্তি নিবাৰণৰ বাবে, তুলসীৰ স্বামী হঠী হনুমান।

সেৱকৰ বিষণ্ণতা জানি, জানকীয়ে (সীতাই) কানিয়াই (সংকেতে) বুজাই দিয়ে, সানুকূল শূলপাণি (শিৱ) নত হয় নাথৰ নাক (অভিমান)ৰ বাবে।

দেৱী-দেৱ-দানৱ সকলোৱে দয়াৱান হৈ হাত জোৰ কৰে, বেচাৰা বৰাক (অধম) ৰাজা আৰু ৰংক (দৰিদ্ৰ)ৰ কি কথা।

জাগি, শুই, বহি, কথা কওঁতে আনন্দ, তাৰ বাবে যদি কোনো অনৰ্থ হয়, তেন্তে সমৰ্থ এটা আঁকৰ (ইঙ্গিত) হিচাপে আছে।

সকলো দিনেই ভাল পৰে, য’তে-ত’তে পূৰ্ণ হয়, যাৰ হৃদয়ত হনুমানৰ হুংকাৰৰ ভৰসা আছে।

সানুগ (গণেশ), সগৌৰী (পাৰ্বতী) সানুকূল শূলপাণি (শিৱ), লোকপাল সকলো, আৰু লক্ষ্মণ, ৰাম, জানকী তাৰ প্ৰতি অনুগ্ৰহশীল।

ইহলোক পৰলোকত শোক নাই, ত্ৰিলোকত শোক নাই তাৰ; তুলসী কোন আন বীৰৰ কথা ক’ব লাগে?

কেশৰীৰ পুত্ৰ, বন্দীছোৰৰ দ্বাৰা সকলো আশীৰ্বাদিত, বানৰৰ কৰুণানিধানৰ নিৰ্মল কীৰ্তি।

শিশুৰ দৰে পালন কৰে কৃপালু মুনি সিদ্ধ সকল, যাৰ হৃদয়ত হনুমানৰ হুংকাৰ উল্লসিত হয়।

তুমি কৰুণাৰ নিধান, বুদ্ধি-বলৰ নিধান, আনন্দ-মহিমাৰ নিধান, গুণ-জ্ঞানৰ নিধান।

তুমি বামদেৱৰ ৰূপ, ৰামৰ প্ৰিয়, নাম লওতে-দিয়তে অৰ্থ, ধৰ্ম, কাম, মোক্ষ প্ৰদান কৰা।

নিজ প্ৰভাৱ, সীতানাথৰ সুভাৱ, লোক-বেদ-বিধিৰ বিদ্বান হনুমান।

মন, বাক্য, কায়াৰ তিনিও প্ৰকাৰে, হে তুলসী, মই তোমাৰ, তুমি মোৰ সুজান স্বামী।

মনৰ অগম্য (দুৰ্গম) কাৰ্য্যও বানৰৰ ৰজা হনুমানে সহজ কৰি দিলে, মহাৰাজ ৰামচন্দ্ৰৰ কাৰ্যৰ সমাজ আৰু সাজ সজ্জিত কৰিলে।

দেৱ-বন্দীছোৰ, ৰণৰ গৰ্জনকাৰী, কেশৰীৰ পুত্ৰ, যুগে যুগে জগতত তোৰ কীৰ্তি বিৰাজমান।

বীৰ, মহাবলী, তুলসীৰ ওৰ (ভৰসা) শুনি সজ্জন সকুচিত হয়, দুষ্টসকল গৰ্জন কৰে।

বিগড়িও সঁজোৱা, হে অঞ্জনী কুমাৰ, মোৰ প্ৰতি কৃপা কৰা, যেনেকৈ আগেয়ে হনুমানৰ আশীৰ্বাদত হৈছে।

হে হনুমান, তুমি জানৰ শিৰোমণি, সদা জনৰ মনত তুমি বাস কৰা। মই কাৰ ওপৰত কোপ কৰিম? কি কাৰণত তোমাৰ ওপৰত খোজো?

স্বামী-ভৃত্যৰ নিয়ম অনুসাৰে যি হাত কৰা (প্ৰতিজ্ঞা) সেয়া তাত তুলসীৰ কোনো বাধা নাই। দোষ শুনাই আগলৈও সাৱধান হৈ মই মন হাৰো (অভিমান ত্যাগ কৰো)।

তুমি যাক স্থাপন কৰা, তাক মহেশ্বৰেও ধ্বংস কৰিব নোৱাৰে; তুমি যাক পতিত কৰা, তাক কোনো স্থাপন কৰিব নোৱাৰে। হে কপি, যাক তুমি ঘৰত ৰাখা, সেয়া সুৰক্ষিত। তুমি যাক সমৃদ্ধ কৰা (নিবাজ), সেই গৰীবনিবাজ বৈৰীৰ হৃদয়ত শল্য হৈ থাকে।

তুলসী কয়, তোমাৰ নাম লৈবামাত্ৰ সকলো সংকট আৰু চিন্তা মকৰাৰ জালৰ দৰে ফাটি যায়। মই বুঢ়া হৈছো, হে বালি, এবাৰ মোৰ ফালে চোৱা, নাইবা পৰাজিত হৈ বহুতৰ (শত্ৰু) পদত পৰিছো।

তুমি সাগৰ পাৰ হ’লা, মহাবীৰক দলিলা, দুষ্টক ধ্বংস কৰিলা, লংকাৰ বাংকা (উদ্ধত) মদ ৰাৱণ আদিক জ্বলাই দিলা। তুমি ৰণসিংহই সিংহৰ দৰে বৈৰী কুঞ্জৰক বিদীৰ্ণ কৰিলা, যেন ৰংগশালাৰ হাতী ভঙা।

তোমাৰ সমান সমৰ্থ স্বামীৰ সেৱা কৰি তুলসীয়ে দুখ, দোষ, দাবানলৰ দৰে সহ্য কৰিছে। হে বানৰৰ সেনাপতি, দুষ্ট খেচৰ (ৰাক্ষস) বাঢ়িছে, কিয় তুমি লপেটি (আঁচলত বান্ধি) লোৱা নাই, যেনেকৈ ল’ৰা-ছোৱালীক?

অক্ষকুমাৰক দমন কৰা, ৰাৱণৰ মুখ কানন (বন)ৰ দৰে হালি পৰিছিল; মেঘনাদ আৰু অকম্পন কুম্ভকৰ্ণৰ দৰে কুঞ্জৰক সিংহৰ দৰে পৰাজিত কৰা।

ৰামৰ প্ৰতাপৰূপী অগ্নি, আৰু বৈৰীৰ বাবে পৱনপুত্ৰ (তুমি) সাগৰ আদি। পাপ, শাপ, আৰু তিনি প্ৰকাৰ তাপৰ পৰা সদা তুলসীৰ ৰক্ষক তুমি।

জগতে জানে যে হনুমানে জনক নিবাজ (আশীৰ্বাদ) কৰিছে। হে বলি (হনুমান), মনত ভাবি, কথা নাপাহৰিবা।

তুলসীৰ সেৱাযোগ্য কোনো দিনা ত্ৰুটি হৈছে, হে স্বামী, কপিৰ স্বভাৱ আৰু নেতৃত্বৰ অধিকাৰ মনত ৰাখিবা।

মোক অপৰাধী জানি হাজাৰ প্ৰকাৰে শাস্তি দিয়া, কিন্তু মোদক (পিঠা) মৰি যোৱাক মাৰ নিদিবা (অৰ্থাৎ মৰমিয়ালক কঠোৰ শাস্তি নিদিবা)।

হে সাহসী পৱনপুত্ৰ, ৰঘুবীৰৰ প্ৰিয়, শীঘ্ৰেই মোৰ বাহুৰ পীড়া দূৰ কৰা।

শিশুটিক দেখি, হে বলি, শৈশৱৰ পৰা নিজৰ কৰি লৈছা, দীনবন্ধুই নিঃস্বাৰ্থ হৈ দয়া কৰিছিল, সেই দয়া অলপ বেলেগ।

তুলসীৰ তোমাৰ ওপৰত ভৰসা, তোমাৰেই বল, তোমাৰেই আশা, দাস তোমাৰেই বিবেচনা কৰা।

মহা ভয়ংকৰ কলি, কাকো নিশ্চেষ্ট কৰি পেলায়; বালি (হনুমান)ৰ ভৰি মূৰত নিদি, তাক নিবাৰণ কৰা।

হে কেশৰীৰ পুত্ৰ, ৰণৰ গৰ্জনকাৰী, মহাবীৰ, বাহুৰ পীড়াক ৰাহুৰ মাতৃ সিংহিকাৰ দৰে পাছি মাৰি দিয়া।

যাক পেলাই দিয়া তাক স্থাপন কৰা, যাক স্থাপন কৰা তাক পেলাই দিয়া, হে কেশৰী কুমাৰ, নিজ বল সঞ্চাৰ কৰা (ব্যৱহাৰ কৰা)।

ৰামৰ দাসসকলৰ কামধেনু (ইচ্ছাপূৰক) তুমি ৰামদূত; মোৰ দৰে দীন দুৰ্বলৰ তুমি একমাত্ৰ অৱলম্বন।

হে স্বামী, তুমি সমৰ্থ, তুলসীৰ মূৰৰ ওপৰত থাকা তুমি, সেই তোমাৰ অপৰাধ নোহোৱাকৈয়ে বীৰ, মোক বান্ধি মাৰা।

তোমাৰ বাহু বিশাল সৰোবৰ; জলেৰে ভৰা সৰোবৰত বাস কৰা পীড়াক, মকৰাৰ দৰে ধৰি তুমি তাৰ মুখ বিদাৰি দিয়া।

ৰামৰ স্নেহ, ৰামৰ সাহস, লক্ষ্মণ, সীতা, ৰামৰ ভক্তি – এই সকলোৱে শোক আৰু সংকট নিবাৰণ কৰা।

মোৰ (মূদ) মনোবাঞ্ছা, বানৰ ৰোগ আৰু বাধাসমূহ দেখি মই হাৰ মানিছো; হে জীৱ জাম্বৱন্তই (জাম্বৱন্ত) তোমাৰ ওপৰত ভৰসা কৰিছে।

হে কৃপালু, তুলসীৰ প্ৰেম পৰ্বতৰ পৰা জাপ দিয়া (অনুগ্ৰহ কৰা) আৰু ভাল ঠাই (নিরাপদ) দেখা পাই ভালুক (সহায়ক) সকলৰ সৈতে বহি বিবেচনা কৰা।

হে মহাবীৰ, বাংকুৰ (ডাঙ্গৰ), এই বৰাক (অধম)ৰ বাহুপীড়া কিয় নোহোৱা, লংকিনীৰ দৰে লাথি-আঘাত কৰি মোচৰাই মাৰি পেলোৱা।

ইহলোক পৰলোক আৰু ত্ৰিলোকত কোথাও দেখা নাযায় তোমাৰ সমান সমৰ্থ; চাৰিও দিশত চোৱা, তুমিয়েই শ্ৰেষ্ঠ।

কৰ্ম, কাল, লোকপাল, অগ (পৰ্বত) জগত জীৱজাল; হে নাথ, সকলো তোমাৰ হাতত, নিজ মহিমা বিবেচনা কৰা।

মই তোমাৰ নিজৰ দাস, তোমাৰ বাসস্থান তাৰ হৃদয়ত; তুলসী সেই দেৱতাক দুখী দেখি বৰ কষ্ট পাইছে।

গছৰ গুৰিত বাহুৰ পীড়া, কপিকচ্ছু (বিৰিঙি) জালিৰ দৰে, ইয়াৰ উপশমৰ উপায় বানৰৰ খেলৰ দ্বাৰা এই মূল উখাৰি পেলোৱা।

কংসৰ দৰে ক্ৰূৰ ভূমিপালৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰি বকী (বকাসুৰী) বকভগিনীয়ে কাৰ ভয় কৰিব?

বড়ী ভয়ংকৰী বালঘাতিনী (শিশু হত্যাকাৰিণী), ক’ব নোৱাৰি, বাহুৰ বলত ছবিলা (সুন্দৰ) কৃষ্ণই তেওঁক ছিন্ন-ভিন্ন কৰিব।

সাজ-পোছাক পিন্ধি আহিছে, নিজেই বিবেচনা কৰি চোৱা, পাপ গুচি যাৰ, গুণীৰ পালত পৰে।

পুতনা পিশাচিনীৰ দৰে, হে কপিকান (বানৰশিশু), তুলসীৰ বাহুৰ পীড়া হে মহাবীৰ, তোমাৰ দ্বাৰা মৰিব।

এই বেদনা কপালৰ, নে কালৰ, নে ক্ৰোধৰ, নে তিনিগুণৰ (বাত-পিত্ত-কফ)? নে পাপ-তাপৰ চাঁও (ছায়া)? নে ছলনাৰ?

নে কৰ্মৰ কুটিলতা, নে যন্ত্ৰ-মন্ত্ৰৰ টোটকা, নে মনৰ ভিতৰৰ পাপিনী মলিন বাসনা?

শাস্তি পাবা, কওঁতে তোক বজাই কওঁ; বাউলী নহ’বা, বুদ্ধি নাশ নকৰিবা। জানা যে তুমি কপিনাথৰ (হনুমানৰ) অধীন।

আন নহয়, হনুমানী দোহাই, বালৱানৰ দোহাই, মহাবীৰৰ শপত, যি বাহুৰ পীড়া থাকে, সেয়া আঁতৰি যা।

সিংহিকাক বধ কৰিলা, সূৰসাক ছলনাৰে ছলি (বশ) কৰিলা, লংকিনীক পাছি মাৰি বাগিচা উজাৰি দিলা।

লংকা জ্বলাই দিয়া, বাৰে বাৰে মকৰাই বিনাশ কৰা, ৰাক্ষসক ধূলিধানী কৰি পেলোৱা।

যমৰ কাটাৰী (শক্তি) তৰি মদোদৰীক বশ কৰি আনিলা, ৰাৱণৰ ৰাণী আৰু মেঘনাদৰ মাতৃকো।

বাহুপীড়াৰ ভয় মহাবীৰে নিপট (সম্পূৰ্ণ) ৰাখিছে; কাৰ সঙ্কোচ, তুলসীৰ চিন্তা বৰ ভাৰী।

হে বীৰ, তোমাৰ শৈশৱৰ খেলা শুনি ধীৰ লোকও ভয় পায়; ইন্দ্ৰ, সূৰ্য্য, ৰাহুৱেও শৰীৰৰ সুধি ভুলি যায়।

তোমাৰ বাহুত বাস কৰে নিঃশোক লোকপাল সকলে; তোমাৰ নাম লওতে কাৰো আৰু আৰ্তি নাথাকে।

সাম, দান, ভেদৰ উপায় বেদৰ দ্বাৰাও সিদ্ধি লভিব নোৱাৰি; হাত হনুমান নাথৰ চোৰৰ চোটী (দণ্ড) চাহুকৰ দৰে?

আলস্য, অনখ (অসন্তুষ্টি) আৰু পৰিহাস আলোচনাৰ দ্বাৰা শিক্ষা দিয়া হৈছে; ইমান দিন তুলসীৰ বাহুৰ পীড়া ৰৈ গৈছে।

টুকুৰা (ভিক্ষা)ৰ বাবে ঘৰে ঘৰে ফুৰা কাঙাল বুলি, শিশুৰ দৰে হে কৃপালু, নতপালক পালন-পোষণ কৰা।

হে অঞ্জনী কুমাৰ, সম্বৰ সাৰ (শ্ৰেষ্ঠ সামগ্ৰী) ৰাখিছা, তুমি নিজৰ বুলি নাপাহৰিবা, মোৰো ভৰসা আছে।

আজি ইমান পৰীক্ষা, সকলো প্ৰকাৰে সমৰ্থ; হে কপিৰাজ, সঁচা কওঁ, ত্ৰিলোকত তোমাৰ সমান কোন আছে?

দাসক শাস্তি দি থাকা, কিন্তু পৰিহাস দেখি; চৰাই চিৰি (চই)ৰ মৰণ শিশুৰ খেলৰ দৰেই।

নিজ পাপ, ত্ৰিতাপ (আধ্যাত্মিক, আদিভৌতিক, আদিদৈৱিক) নে শাপৰ বাবে বাহুৰ বেদনা বাঢ়ি গৈছে, কোৱাত নোৱাৰি, সহ্য কৰিব নোৱাৰি।

অনেক ওষুধ, যন্ত্ৰ, মন্ত্ৰ, টোটকা আদি কৰিছো; দেৱতাও বিফল হৈছে, অত্যধিক মিনতি কৰিছো।

কৰ্তা, ভৰতা (পালনকৰ্তা), হৰতা (ধ্বংসকৰ্তা), কৰ্ম, কাল, জগতৰ জালত কোন আছে যি ইয়াক নমানে?

মই তোৰ দাস (তুলসী), তুমি মোৰ বুলি কৈছা, হে ৰামদূত; হে বীৰ, তোমাৰ অলসতা (ঢিল) মোক পীড়াতকৈও পীড়া দিয়ে।

তুমি ৰামৰ দূত, পৱনৰ পুত্ৰৰ সৎপুত্ৰ, হাতে ভৰিয়ে সমৰ্থ, অসহায়ৰ সহায়।

তোমাৰ বিৰুদাৱলী বাংকা (অনন্য), বেদে গাইছে; ৰাৱণৰ দৰে যোদ্ধাও তোমাৰ ঘূঁচিৰ (মুষ্টি) আঘাতত পৰাজিত হৈছে।

এনে ডাঙৰ সমৰ্থ স্বামীৰ আশীৰ্বাদ আজি; ভাল সেৱকৰ বাক্য, মন, কায় তিনিওৰে দুঃখিত হৈছে।

অলপ বাহুৰ পীড়াই তুলসীৰ বড়ো গলানি (অপমান) হৈছে; কোন পাপ? নে কোপ? নে প্ৰভাৱৰ লোপ?

দেৱী, দেৱ, দানৱ, মনুষ্য, মুনি, সিদ্ধ, নাগ, সৰু-বড় জীৱ যিমান আছে চেতন আৰু অচেতন।

পুতনা, পিশাচী, ৰাক্ষসী, ৰাক্ষস সকলোৱে ৰামদূতৰ ৰজাই (হুকুম) মূৰত মানি লয়।

ভয়ংকৰ যন্ত্ৰ, মন্ত্ৰ, কুটিলতা, কপট, কুৰোগ, যাদু; হনুমানৰ আজ্ঞা শুনি নিজ ঘৰ ত্যাগ কৰে।

ক্ৰোধ কৰা (হে পীড়া), কৰ্মৰ ওপৰত, তুলসীক উপদেশ দিয়া, যিসকলে দোষ-দুখ দিয়ে তেওঁলোকক শুদ্ধ কৰা।

তোমাৰ বাহুবলেৰে বানৰসকলে ৰাৱণক জিনিলে; তোমাৰ প্ৰভাৱত ৰাক্ষস ঘৰে ঘৰে ভিখাৰী হ’ল।

তোমাৰ বাহুবলেৰে ৰামৰাজ্য স্থাপিত হ’ল, দেৱতাৰ কাৰ্য সফল হ’ল, ৰঘুবৰৰ সকলো সমাজ সজ্জিত হ’ল।

তোমাৰ গুণগান শুনি দেৱতাও পুলকিত হয়, গীৰ্বাণ (দেৱতা) সকলে অশ্ৰুপূর্ণ নয়নে বিধাতা, হৰি, হৰৰ স্তুতি কৰে।

তুলসীৰ মূৰৰ ওপৰত হাত বুলাই দিয়া, হে কেশৰী নন্দন, তোমাৰ দাসক দুখী দেখিবলৈ পোৱা নাযায়, কণিগৰ (অতি সামান্য) ভৃত্যৰ দৰে।

তোমাৰ টুকুৰা (খনি দিয়া) পালন কৰি যোৱা, পৰলেও ত্ৰুটি নকৰিবা; কুৰ কৌড়ি (নগণ্য) দূৰ (দ্বেষ) ভাবি নিজলৈ চোৱা।

হে প্ৰভাতনাথ (ভোৰে শোৱা), ৰাতি পুৱাই সামান্য দোষত খং কৰা, পোষণ কৰি, তুষ্ট কৰি, প্ৰতিষ্ঠা কৰি নিজৰ হাতৰ পৰা নেসৰা।

তুমি সাগৰ, মই সাগৰৰ মাছ; তুমি গছ, মই পোক; বুজিবা নে বিলম্ব হ’ব? এই অৱলম্ব মোৰ (মোৰ আধাৰ) তোমাৰ ওপৰত।

শিশুটিক বিচলিত জানি, প্ৰেম চিনাকি দি ৰক্ষা কৰা; তুলসীৰ বাহুত হে দীঘল লেজৰ হনুমান, হাত বুলাই দিয়া।

ৰোগ, কুযোগ, কুলোগ সকলোৱে ঘেৰি ধৰিছে, যেন বৰষুণৰ দিনত ডাৱৰে ধুমুহা লৈ আহে।

পীড়াৰ পানী বৰষি আৰু ধোঁৱা মলিনতাই যেনেকৈ জাৰক (গৰম) জ্বলাই, ক্ৰোধ নাই, কিন্তু দোষ নাই, ধোঁৱা-মূল মলিনতা।

হে কৰুণানিধান, মহাবলৱান হনুমান, হাঁহি, হুংকাৰ কৰি, ফুঁ মাৰি তুমি ফৌজ উৰুৱাই দিয়া।

তুলসী কুৰোগ আৰু ভয়ংকৰ ৰাক্ষসীৰ দ্বাৰা গ্ৰস্ত হ’লেও, কেথুৱা হ’লেও কেশৰী কিশোৰে (হনুমানে) বীৰ বৰিয়াই ৰক্ষা কৰিলে।

হে হনুমান, তুমিয়েই ৰামৰ দাস (গোলাম); কিন্তু তুমি গোঁসাই (স্বামী), সুঠাম, সদা অনুগ্ৰহশীল।

মোক শিশুৰ দৰে পালন কৰিছা, ঘূণৰ পৰা (অক্ষৰ শিশু?) পিতৃ-মাতৃৰ দৰে মঙ্গল আৰু আনন্দ পূর্ণ কৰিছা।

বাহুৰ বেদনাৰ কাৰণে বাহু-পাগাৰ (হাতত ধৰা) যেন, আৰ্ত্তনাদ কৰি আনন্দ বিহ্বল হৈছো।

হে শ্ৰীৰঘুবীৰ, পীড়া দূৰ কৰা, মই তোমাৰ দৰবাৰত পৰি থাকিম আৰু লুলা (পাংগু) হৈ পৰিম।

নে কালৰ কৰালতা, নে কৰ্মৰ কঠিনতা, নে পাপৰ প্ৰভাৱৰ স্বৰূপ, অথবা বতাহত বাউৰি।

বেদনা কুভাৱত ৰাতি-দিন সহ্য নহয়, সেই বাহুৱেই ধৰিছে যিটো পৱনপুত্ৰই ধৰিছিল (অৰ্থাৎ মোৰ হাতে তোমাক ধৰা)।

তুলসী গছ (তুলসী নিজে) ৰোপণ কৰিছা, সেই বিৰিৰ দৰে শুকাইছে; নিজৰ কৰুণাৰে চাই পানী দিয়া, মলিন হৈছে তিনিও তাপত।

ভূতৰ, নিজৰ, পৰৰ, সকলোৰে হে কৃপানিধান, জানা, সকলোৰে ৰীতিৰহস্য ৰামবৎ (তুমি) জানা।

ভৰিৰ পীড়া, পেটৰ পীড়া, বাহুৰ পীড়া, মুখৰ পীড়া, সমস্ত শৰীৰ জৰ্জৰিত, পীড়াময়।

দেৱ, ভূত, পিতৃ, কৰ্ম, দুষ্ট, কাল, গ্ৰহ, মোক পীড়া দি অত্যাচাৰ কৰিছে, যেন মৃত্যু-দূত।

মই তো বিনামূল্যে বিকি গৈছো শিশু অৱস্থাৰ পৰা; ৰামনামৰ আঁৰ (ঢাল) কপালত লিখি লৈছো।

হে কুম্ভজ (অগস্ত্য মুনি)ৰ কিংকৰ, বিৱল হয়, গৰুৰ খুৰাত ডুবি গৈছে; হায় ৰামৰায়! এনে অৱস্থা কেনেকৈ হ’ল?

বাহুক, সুবাহু, নীচ লীচৰ (অধম), মৰীচি মিলি মুখৰ পীড়া, কেতু (পুচ্ছ) জাতীয় কুৰোগ আৰু ৰাক্ষস।

ৰামনামৰ জপ-জাগৰ (জাগৰণ) আগ্রহেৰে কৰিছো, হে কাল, দূত, ভূত, কি প্ৰতিকাৰ আছে, মোৰ কি মান?

স্মৰণ কৰো ৰাম-লক্ষ্মণ আখৰ দুটাৰ সহায়, যাৰ সমোষ্ঠিত (দুয়ো মিলি) জগতত জাগৰণ (সাবধান) ৰাখে।

তুলসী স্মৰণ (মনত পেলোৱা) তাড়কা-সংহাৰী ভীষণ যোদ্ধা (ৰামে) বৰগছৰ দৰে বনাই ধনুৰ্বাণৰে বিদ্ধ কৰিলে।

শৈশৱতে সৰল মনেৰে ৰামৰ সন্মুখীন হৈছিলো, ৰামনাম লৈ ভিক্ষা কৰি টুকুৰা খাইছিলো।

লোকৰীতিত পৰি পবিত্ৰ প্ৰেম ৰামৰ প্ৰতি, মোহবশত তৰ্কিতৰ্ক (সমালোচনা) কৰি বহিছো।

অসৎ আচৰণ কৰিও নিজৰ কৰিছিলা, হে অঞ্জনী কুমাৰ, হয়তো ৰামৰ হাতত পকা (শিক্ষিত) হৈছো।

তুলসী গোঁসাই হৈ (উচ্চ আসন পাই) বেয়া দিন পাহৰি গৈছো; তাৰ ফল পাইছো, শেষত পৰিণাম হৈছে।

অন্ন-বস্ত্ৰহীন, ভীষণ বিষাদত নিমজ্জিত, দীন দুৰ্বল দেখি কোনে হায়-হায় নকৰে?

তুলসী অনাথক ৰঘুনাথে সনাথ কৰিছিল, সাগৰৰ দৰে সদয় স্বভাৱৰ পৰা ফল দিছিল।

নীচ এই মধ্যমত (মজলীয়া অৱস্থাত) পতি (স্বামী) পাই স্ফীত হৈছিলো; প্ৰভু-ভজন ত্যাগ কৰি বাক্য-মন-কায়া।

সেই কাৰণে শৰীৰ পীড়িত হৈছে ভীষণ ৰোগৰ দৰে; ফাটি ফাটি ৰামৰ লৱণ (ৰস) বন্ধ হৈ ওলাইছে।

জীয়াই থাকি জগতত জানকীজীৱন (ৰাম)ৰ নাম কৈছে, মৰিবলৈ বনৰাণসী গংগাৰ পানী বিচাৰে।

তুলসীৰ দুয়ো হাতে মোদক আছে, এনে অৱস্থাত যাৰ জীয়াই-মৰাই চিন্তা বালক (অলপ) নহয়।

মোক মিঠা-সাঁচা সকলোৱে ৰামৰ (ভক্ত) বোলে; মোৰ মনত ভৰসা নাই হৰৰ, নাই হৰিৰ।

শৰীৰৰ পৰা ভীষণ পীড়া অসহ্য, ব্যাকুল হৈছো; ৰঘুবীৰ বিনে কোনে দূৰ কৰিব পাৰে?

সীতাৰ পতি ৰাম আৰু সহায় হনুমান নিত্য, হিত উপদেশৰ বাবে মহেশক গুৰু মানো।

মন, বাক্য, কায়, তোমাৰ চৰণত শৰণ লৈছো; তোমাৰ ভৰসাত মই দেৱতা, নিজে দেৱতা নাজানো।

ব্যাধি, ভূতজনিত উপাধি, বা কোনো দুষ্টৰ পৰা উপদ্ৰৱ, তিনি (ৰাম-লক্ষ্মণ-হনুমান) তুলসীক জনি ফুৰ্কাৰি (স্ফূৰ্তি) দি সমাধান কৰাঁ।

হে কপিনাথ, ৰঘুনাথ, ভোলানাথ, ভূতনাথ, ৰোগ সিন্ধুক কিয় গাই খুৰ পেলাই দিয়া নাযায় (অৰ্থাৎ সহজে নাশ নকৰা)?

কোৱা হনুমানক আৰু ৰামৰায়ক, কৃপানিধান শংকৰক, সাৱধান হৈ শুনাঁ।

হৰ্ষ, বিষাদ, ৰাগ, ৰোষ, গুণ, দোষেৰে পৰিপূৰ্ণ জগত; বিধাতাই সৃষ্টি কৰিছে, সকলোৱে দেখে।

মায়া, জীৱ, কাল, কৰ্ম, স্বভাৱৰ কাৰণ; কৰ্তা ৰাম; বেদে সত্য কয়, মনত গুণি চোৱাঁ।

তোমাৰ পৰা কি নহয়? হাঁহাঁ, মোক বুজাই দিয়া; ময়ো মৌন হৈ ৰওঁ, যদি বুজো, তেন্তে তাকেই নিয়া (অৰ্থাৎ গ্ৰহণ কৰাঁ)।