ଜେ କା ରଞ୍ଜଲେ ଗାଞ୍ଜଲେ — ସନ୍ତ ତୁକାରାମ ଅଭଙ୍ଗ
ସନ୍ତ ତୁକାରାମଙ୍କର ଏହି ଅଭଙ୍ଗ ପ୍ରକୃତ ସନ୍ତଙ୍କୁ ସେ ବୋଲି ଚିହ୍ନାଏ ଯିଏ ଦୁଃଖୀ ଓ ପୀଡ଼ିତମାନଙ୍କୁ ନିଜର ବୋଲି ଆଲିଙ୍ଗନ କରେ; ଏପରି ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କଠାରେ ଭଗବାନ ବିରାଜମାନ ବୋଲି ଘୋଷଣା କରେ।
ଶ୍ଲୋକଗୁଡ଼ିକ
ଯିଏ ଦୁଃଖୀ ଏବଂ କଷ୍ଟ ପାଉଥିବା ଲୋକଙ୍କୁ ନିଜର ବୋଲି ଆପଣାଇ ନିଅନ୍ତି, ତାଙ୍କୁ ହିଁ ପ୍ରକୃତ ସାଧୁ ବୋଲି ଜାଣନ୍ତୁ; ଏବଂ ସ୍ୱୟଂ ଈଶ୍ୱର ସେହିଠାରେ ହିଁ ବିରାଜମାନ ଅଟନ୍ତି ବୋଲି ଅନୁଭବ କରନ୍ତୁ।
ଶ୍ଲୋକ 1
ଯେପରି ଲହୁଣୀ ଭିତରେ ଓ ବାହାରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କୋମଳ ଅଟେ, ସଜ୍ଜନଙ୍କ ମନ ମଧ୍ୟ ସେହିପରି ସ୍ନେହମୟ। ସଂସାରରେ ଯାହାର କେହି ଆଶ୍ରୟଦାତା ନାହାନ୍ତି, ତାଙ୍କୁ ଯିଏ ନିଜ ହୃଦୟରେ ସ୍ନେହରେ ଧାରଣ କରନ୍ତି।
ଶ୍ଲୋକ 2
ଯେଉଁ ସ୍ନେହ ଓ ଦୟା ନିଜ ପୁତ୍ର ପ୍ରତି କରାଯାଏ, ସେହି ସମାନ ପ୍ରେମ ଯିଏ ନିଜର ସେବକ ଓ ଦାସୀମାନଙ୍କ ଉପରେ ବି କରନ୍ତି; ତୁକାରାମ କହନ୍ତି: ମୁଁ ଆଉ କେତେ କହିବି? ସେହିପରି କରୁଣାମୟ ବ୍ୟକ୍ତି ହିଁ ସ୍ୱୟଂ ଭଗବାନଙ୍କର ସାକ୍ଷାତ୍ ପ୍ରତିମା!
ଶ୍ଲୋକ 3
Worship Guidelines & Chanting Benefits (Phalashruti)
ପ୍ରତିଦିନ କିମ୍ବା ଶୁଭ ତିଥିରେ
ବ୍ରାହ୍ମ ମୁହୂର୍ତ୍ତ କିମ୍ବା ସନ୍ଧ୍ୟା ସମୟ
ଘିଅ ଦୀପ, ଧୂପ, ତାଜା ଫୁଲ ଓ ନୈବେଦ୍ୟ
- ମାନସିକ ଶାନ୍ତି, ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଉନ୍ନତି ଓ ସକାରାତ୍ମକ ଶକ୍ତି
ପୃଷ୍ଠଭୂମି
ସନ୍ତ ତୁକାରାମ (୧୬୦୮–୧୬୫୦) ମହାରାଷ୍ଟ୍ରର ବାରକରୀ ପରମ୍ପରାର ଜଣେ କବି-ସନ୍ତ ଥିଲେ ଏବଂ ପଣ୍ଢରପୁରର ବିଠୋବାଙ୍କ ଭକ୍ତ ଥିଲେ। ଲୋକପ୍ରିୟ ଅଭଙ୍ଗ ଶୈଳୀରେ ରଚିତ 'ଜେ କା ରଞ୍ଜଲେ ଗାଞ୍ଜଲେ' ଭକ୍ତି ଆନ୍ଦୋଳନର ଏକ ନୈତିକ ଶିଖର ଭାବେ ବ୍ୟାପକ ଭାବେ ବିବେଚିତ। ଏହା ସନ୍ତଙ୍କୁ କର୍ମକାଣ୍ଡ ଦ୍ୱାରା ନୁହେଁ, ଦୁଃଖୀମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ସକ୍ରିୟ କରୁଣା ଦ୍ୱାରା ପରିଚିତ କରାଏ, ଏବଂ ଏପରି ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କଠାରେ ଭଗବାନ ବାସ କରନ୍ତି ବୋଲି କହେ। ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀ ୧୯୩୦ ମସିହାରେ ୟେରବଡା ଜେଲରେ ଥିବା ସମୟରେ ଏହି ଅଭଙ୍ଗର ଇଂରାଜୀ ଅନୁବାଦ କରିଥିଲେ, ଏବଂ ତାହା ତାଙ୍କ 'ସଙ୍ଗସ୍ ଫ୍ରମ୍ ପ୍ରିଜନ୍' ସଙ୍କଳନରେ ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇଥିଲା।
ଏହି ପାଠ ବିଷୟରେ
ରଚୟିତା: Sant Tukaram · Medieval Warkari Poet-Saint · 17th century, Maharashtra
A householder-saint of the Warkari tradition from Dehu, Maharashtra, who composed thousands of Abhangas (devotional verses) to Vitthal in plain, direct Marathi, often reflecting on his own hardships, doubts, and everyday struggles as a grain merchant.
ଆପଣ କଣ ଜାଣନ୍ତି?
ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ଅନୁବାଦ
୧୯୩୦ରେ ୟେରବଡା ଜେଲରେ ଥିବା ସମୟରେ ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀ ଏହି ଅଭଙ୍ଗର ଇଂରାଜୀ ଅନୁବାଦ କରି ଏହାର ଶୀର୍ଷକ ଦେଇଥିଲେ, ଯାହାର ଅର୍ଥ 'ଯେ ପୀଡ଼ିତଙ୍କୁ ହୃଦୟରେ ଧରେ ସେ ହିଁ ସତ୍ୟ ମଣିଷ'। ଏହା ତାଙ୍କ 'ସଙ୍ଗସ୍ ଫ୍ରମ୍ ପ୍ରିଜନ୍' ସଙ୍କଳନରେ (୧୯୩୪) ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇଥିଲା।
ସାଧୁ ଲକ୍ଷଣ
ଏହି ଅଭଙ୍ଗ ପ୍ରକୃତ ସନ୍ତଙ୍କ ଲକ୍ଷଣର ଏକ ଅଭିଜାତ ପ୍ରତିପାଦନ ଭାବେ ଜଣାଶୁଣା (ସାଧୁ ଲକ୍ଷଣ)। ତୁକାରାମ ଗାଥାରେ ସଂସ୍କରଣ ଅନୁସାରେ ଭିନ୍ନ କ୍ରମାଙ୍କରେ ଏହା ମିଳେ, ଏବଂ ଆର୍କାଇଭ୍ ଡଟ୍ ଓଆରଜି ରେ ଥିବା ଗାଥାର ସ୍କାନରେ ଏହି ପୃଷ୍ଠା ପରି ସମାନ ପଦ ଅଛି।
ନବନୀତର ଉପମା
ଦ୍ୱିତୀୟ ପଦ ଭଲ ମଣିଷର ହୃଦୟକୁ ତାଜା ନବନୀତ ସହ ତୁଳନା କରେ (ମୃଦୁ ସବାହ୍ୟ ନବନୀତ), ଭିତର ଓ ବାହାର ଉଭୟ ଦିଗରେ କୋମଳ। ଏପରି କରୁଣା ନିଷ୍କପଟ, ଅନୁଭବ ଓ କାର୍ଯ୍ୟ ମଧ୍ୟରେ କୌଣସି ଦ୍ୱୈତ ନ ଥାଏ।
ସେବକମାନେ ନିଜ ସନ୍ତାନ ପରି
ତୃତୀୟ ପଦ କହେ ଯେ ପୁତ୍ର ପ୍ରତି ଦେଖାଯାଉଥିବା ଦୟା ସେବକ, ପୁରୁଷ ଓ ନାରୀମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ସମାନ ଭାବେ ଦେଖାଯିବା ଉଚିତ; ଏବଂ 'ତୁକା ମ୍ହଣେ' ବୋଲି ଶେଷ ହୁଏ — ଏପରି ବ୍ୟକ୍ତି ଭଗବାନଙ୍କର ଜୀବନ୍ତ ପ୍ରତିମୂର୍ତ୍ତି।
Vitthal
ହିନ୍ଦୁ dharm ରୁ ଅଧିକ
ସବୁ ଦେଖନ୍ତୁସମ୍ପର୍କିତ ଶିକ୍ଷା
ସେହି ଶିକ୍ଷା, ବିଭିନ୍ନ ପରମ୍ପରାରେ ପ୍ରତିଧ୍ୱନିତ