ಪ್ರಜ್ಞಾಪಾರಮಿತಾ ಹೃದಯ ಸೂತ್ರ
ಹೃದಯ ಸೂತ್ರ: ಅವಲೋಕಿತೇಶ್ವರರು ಶಾರಿಪುತ್ರರಿಗೆ ರೂಪವೇ ಶೂನ್ಯತೆ, ಶೂನ್ಯತೆಯೇ ರೂಪ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ; ಸೂತ್ರವು 'ಗತೇ ಗತೇ ಪಾರಗತೇ' ಮಂತ್ರದೊಂದಿಗೆ ಮುಕ್ತಾಯವಾಗುತ್ತದೆ.
ಶ್ಲೋಕಗಳು
ಓಂಕಾರಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಆರ್ಯಪ್ರಜ್ಞಾಪಾರಮಿತೆಯೆಂಬ ಭಗವತಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರವಾಗಲಿ.
ಶ್ಲೋಕ 1
ಆರ್ಯಾವಲೋಕಿತೇಶ್ವರ ಬೋಧಿಸತ್ತ್ವನು ಗಂಭೀರವಾದ ಪ್ರಜ್ಞಾಪಾರಮಿತಾಚಾರ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಾ ಪಂಚಸ್ಕಂಧಗಳನ್ನು ಅವಲೋಕಿಸಿದನು ಮತ್ತು ಅವುಗಳನ್ನು ಸ್ವಭಾವಶೂನ್ಯವಾಗಿ ಕಂಡನು.
ಶ್ಲೋಕ 2
ಇಲ್ಲಿ ಶಾರಿಪುತ್ರ, ರೂಪವೇ ಶೂನ್ಯತೆ, ಶೂನ್ಯತೆಯೇ ರೂಪ. ರೂಪದಿಂದ ಶೂನ್ಯತೆ ಬೇರೆಯಲ್ಲ; ಶೂನ್ಯತೆಯಿಂದ ರೂಪ ಬೇರೆಯಲ್ಲ. ಯಾವುದು ರೂಪವೋ ಅದೇ ಶೂನ್ಯತೆ; ಯಾವುದು ಶೂನ್ಯತೆಯೋ ಅದೇ ರೂಪ. ಹೀಗೆಯೇ ವೇದನೆ, ಸಂಜ್ಞೆ, ಸಂಸ್ಕಾರ, ವಿಜ್ಞಾನಗಳ ವಿಷಯದಲ್ಲಿಯೂ ತಿಳಿಯಬೇಕು.
ಶ್ಲೋಕ 3
ಇಲ್ಲಿ ಶಾರಿಪುತ್ರ, ಸರ್ವಧರ್ಮಗಳು ಶೂನ್ಯತಾಲಕ್ಷಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿವೆ. ಅವು ಉತ್ಪನ್ನವಾಗಿಲ್ಲ, ನಿರುದ್ಧವಾಗಿಲ್ಲ, ಮಲಿನವಾಗಿಲ್ಲ, ನಿರ್ಮಲವಾಗಿಲ್ಲ, ಕಡಿಮೆಯಿಲ್ಲ, ಪೂರ್ಣವಾಗಿಲ್ಲ.
ಶ್ಲೋಕ 4
ಆದ್ದರಿಂದ, ಶಾರಿಪುತ್ರ, ಶೂನ್ಯತೆಯಲ್ಲಿ ರೂಪವಿಲ್ಲ, ವೇದನೆಯಿಲ್ಲ, ಸಂಜ್ಞೆಯಿಲ್ಲ, ಸಂಸ್ಕಾರಗಳಿಲ್ಲ, ವಿಜ್ಞಾನವಿಲ್ಲ.
ಕಣ್ಣು, ಕಿವಿ, ಮೂಗು, ನಾಲಿಗೆ, ದೇಹ, ಮನಸ್ಸು ಇಲ್ಲ. ರೂಪ, ಶಬ್ದ, ಗಂಧ, ರುಚಿ, ಸ್ಪರ್ಶ, ಧರ್ಮಗಳು (ಮಾನಸ ವಿಷಯಗಳು) ಇಲ್ಲ.
ಚಕ್ಷುರ್ಧಾತುವಿನಿಂದ ಮನೋವಿಜ್ಞಾನಧಾತುವಿನವರೆಗೆ ಯಾವುದೂ ಇಲ್ಲ.
ಅವಿದ್ಯೆಯಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಅವಿದ್ಯೆಯ ಕ್ಷಯವೂ ಇಲ್ಲ; ಮುಪ್ಪು ಮತ್ತು ಸಾವಿನವರೆಗೂ ಇಲ್ಲ, ಮುಪ್ಪು ಮತ್ತು ಸಾವಿನ ಕ್ಷಯವೂ ಇಲ್ಲ.
ದುಃಖ, ಸಮುದಯ, ನಿರೋಧ, ಮಾರ್ಗ ಇಲ್ಲ. ಜ್ಞಾನವಿಲ್ಲ, ಪ್ರಾಪ್ತಿಯಿಲ್ಲ, ಅಪ್ರಾಪ್ತಿಯೂ ಇಲ್ಲ.
ಶ್ಲೋಕ 5
ಆದಕಾರಣ ಶಾರಿಪುತ್ರ, ಪ್ರಾಪ್ತಿಯಿಲ್ಲದಿರುವುದರಿಂದ ಬೋಧಿಸತ್ತ್ವನು ಪ್ರಜ್ಞಾಪಾರಮಿತೆಯನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿ ಚಿತ್ತಾವರಣವಿಲ್ಲದೆ ವಿಹರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಚಿತ್ತಾವರಣವಿಲ್ಲದಿರುವುದರಿಂದ ಭಯರಹಿತನಾಗಿ, ವಿಪರ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ದಾಟಿ, ಅಂತಿಮವಾಗಿ ನಿರ್ವಾಣವನ್ನು ಪಡೆದವನಾಗಿದ್ದಾನೆ.
ಶ್ಲೋಕ 6
ತ್ರಿಕಾಲಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತರಾದ ಎಲ್ಲ ಬುದ್ಧರೂ ಪ್ರಜ್ಞಾಪಾರಮಿತೆಯನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿ ಅನುತ್ತರ ಸಮ್ಯಕ್ ಸಂಬೋಧಿಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ.
ಶ್ಲೋಕ 7
ಆದಕಾರಣ ಪ್ರಜ್ಞಾಪಾರಮಿತೆಯು ಮಹಾಮಂತ್ರವೆಂದು, ಮಹಾವಿದ್ಯಾಮಂತ್ರವೆಂದು, ಅನುತ್ತರಮಂತ್ರವೆಂದು, ಸಮಸಮಮಂತ್ರವೆಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು. ಇದು ಎಲ್ಲ ದುಃಖಗಳನ್ನು ಶಮನಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಸತ್ಯವಾಗಿದೆ, ಮಿಥ್ಯೆಯಲ್ಲವಾದ್ದರಿಂದ.
ಶ್ಲೋಕ 8
ಪ್ರಜ್ಞಾಪಾರಮಿತೆಯಲ್ಲಿ ಉಚ್ಚರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಮಂತ್ರವು ಹೀಗಿದೆ: ಗತೇ ಗತೇ ಪಾರಗತೇ ಪಾರಸಂಗತೇ ಬೋಧಿ ಸ್ವಾಹಾ.
ಶ್ಲೋಕ 9
ಇದು ಪ್ರಜ್ಞಾಪಾರಮಿತಾಹೃದಯ ಸಮಾಪ್ತವಾಗಿದೆ.
ಶ್ಲೋಕ 10
Worship Guidelines & Chanting Benefits (Phalashruti)
ಪ್ರತಿದಿನ ಅಥವಾ ಶುಭ ತಿಥಿಗಳಲ್ಲಿ (ಏಕಾದಶಿ, ಹುಣ್ಣಿಮೆ)
ಬ್ರಹ್ಮ ಮುಹೂರ್ತ (ಮುಂಜಾನೆ 4 - 6) ಅಥವಾ ಸಂಧ್ಯಾ ಸಮಯ
ತುಪ್ಪದ ದೀಪ, ಧೂಪ, ತಾಜಾ ಹೂವುಗಳು ಮತ್ತು ನೈವೇದ್ಯ
- ಮನಃಶಾಂತಿ, ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಉನ್ನತಿ ಮತ್ತು ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ಶಕ್ತಿ
ಹಿನ್ನೆಲೆ
ಹೃದಯ ಸೂತ್ರ, ಸಂಸ್ಕೃತದಲ್ಲಿ ಪ್ರಜ್ಞಾಪಾರಮಿತಾಹೃದಯ, ಮಹಾಯಾನ ಬೌದ್ಧಧರ್ಮದ ಪ್ರಜ್ಞಾಪಾರಮಿತಾ — ಅಂದರೆ ಪ್ರಜ್ಞೆಯ ಪರಿಪೂರ್ಣತೆ — ಸಾಹಿತ್ಯದ ಅತ್ಯಂತ ಸಣ್ಣ ಗ್ರಂಥಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು. ಇದನ್ನು ಝೆನ್, ಟಿಬೆಟಿಯನ್ ಮತ್ತು ಇತರ ಮಹಾಯಾನ ಪರಂಪರೆಗಳಲ್ಲಿ ಪಠಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಆಗಾಗ್ಗೆ ಸಾಧನೆಯ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ. ಈ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಸಂಸ್ಕೃತ ಪಠ್ಯದಲ್ಲಿ, ಬೋಧಿಸತ್ವ ಅವಲೋಕಿತೇಶ್ವರರು ಗಾಢವಾದ ಪ್ರಜ್ಞಾಪಾರಮಿತೆಯನ್ನು ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡುತ್ತಾ, ಪಂಚಸ್ಕಂಧಗಳು ಸ್ವಭಾವತಃ ಶೂನ್ಯವೆಂದು ಕಾಣುತ್ತಾರೆ, ನಂತರ ಶಾರಿಪುತ್ರರೊಂದಿಗೆ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ. ರೂಪವೇ ಶೂನ್ಯತೆ, ಶೂನ್ಯತೆ ರೂಪದಿಂದ ಭಿನ್ನವಲ್ಲ ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ; ಮತ್ತು ಶೂನ್ಯತೆಯಲ್ಲಿ ದುಃಖವಿಲ್ಲ, ಉದಯವಿಲ್ಲ, ನಿರೋಧವಿಲ್ಲ, ಮಾರ್ಗವಿಲ್ಲ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಸೂತ್ರವು ಪ್ರಜ್ಞಾಪಾರಮಿತೆಯ ಮಂತ್ರ 'ಗತೇ ಗತೇ ಪಾರಗತೇ ಪಾರಸಂಗತೇ ಬೋಧಿ ಸ್ವಾಹಾ' ದೊಂದಿಗೆ ಮುಕ್ತಾಯವಾಗುತ್ತದೆ; ಇದು ಈ ಪಠ್ಯದ ಒಂಬತ್ತನೇ ಶ್ಲೋಕದಲ್ಲಿದೆ. ಈ ಪಠ್ಯವು ಸಂಸ್ಕೃತದಲ್ಲಿಯೂ ಹಲವಾರು ಚೀನೀ ಅನುವಾದಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಇದೆ; ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದದ್ದು ಏಳನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಕ್ಸುವಾನ್ಜಾಂಗ್ (ಹ್ಯೂಯೆನ್ ತ್ಸಾಂಗ್) ಅವರದೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಇದರ ನಿಖರ ಮೂಲವನ್ನು ವಿದ್ವಾಂಸರು ಇನ್ನೂ ಚರ್ಚಿಸುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ ಈ ಪುಟವು ಇದಕ್ಕೆ ದಿನಾಂಕ ನೀಡುವುದಿಲ್ಲ.
ನಿಮಗೆ ಗೊತ್ತಾ?
ಅವಲೋಕಿತೇಶ್ವರರ ಉಪದೇಶ
ಸೂತ್ರವು ಕರುಣೆಯ ಬೋಧಿಸತ್ವ ಆರ್ಯ ಅವಲೋಕಿತೇಶ್ವರರಿಂದ ಆರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ; ಅವರು ರೂಪ, ವೇದನೆ, ಸಂಜ್ಞೆ, ಸಂಸ್ಕಾರ ಮತ್ತು ವಿಜ್ಞಾನ ಎಂಬ ಪಂಚಸ್ಕಂಧಗಳನ್ನು ಅವಲೋಕಿಸುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಅವುಗಳನ್ನು ಸ್ವಭಾವತಃ ಶೂನ್ಯವೆಂದು ಕಾಣುತ್ತಾರೆ. ನಂತರ ಅವರು ಶಾರಿಪುತ್ರರಿಗೆ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ: 'ಇಹ ಶಾರಿಪುತ್ರ', ಇಲ್ಲಿ, ಶಾರಿಪುತ್ರ.
ರೂಪವೇ ಶೂನ್ಯತೆ
ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸಾಲುಗಳು ರೂಪವೇ ಶೂನ್ಯತೆ, ಮತ್ತು ಶೂನ್ಯತೆಯೇ ರೂಪ ಎನ್ನುತ್ತವೆ. ಶೂನ್ಯತೆಯು ರೂಪದಿಂದ ಬೇರಲ್ಲ, ಮತ್ತು ರೂಪವೂ ಶೂನ್ಯತೆಯಿಂದ ಬೇರಲ್ಲ. ವೇದನೆ, ಸಂಜ್ಞೆ, ಸಂಸ್ಕಾರ ಮತ್ತು ವಿಜ್ಞಾನಗಳ ಕುರಿತೂ ಇದೇ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಶೂನ್ಯತೆ ಎಂದರೆ ವಸ್ತುಗಳಿಗೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕ, ಸ್ಥಿರ ಸ್ವಭಾವವಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಅವು ಪರಸ್ಪರ ಅವಲಂಬನೆಯಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸುತ್ತವೆ ಎಂಬುದು.
ಇದೂ ಅಲ್ಲ, ಅದೂ ಅಲ್ಲ
ಶೂನ್ಯತೆಯಲ್ಲಿ ಕಣ್ಣು, ಕಿವಿ, ಮೂಗು, ನಾಲಿಗೆ, ದೇಹ ಅಥವಾ ಮನಸ್ಸು ಇಲ್ಲ; ಅವಿದ್ಯೆ ಅಥವಾ ಅದರ ಅಂತ್ಯವೂ ಇಲ್ಲ, ಮುಪ್ಪು ಮತ್ತು ಸಾವು ಹಾಗೂ ಅವುಗಳ ಅಂತ್ಯವೂ ಇಲ್ಲ. ದುಃಖ, ಉದಯ, ನಿರೋಧ ಅಥವಾ ಮಾರ್ಗ ಇಲ್ಲ; ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಪ್ತಿ ಇಲ್ಲ, ಅಪ್ರಾಪ್ತಿಯೂ ಇಲ್ಲ. ಬೌದ್ಧ ಬೋಧನೆಯ ಮೂಲ ವರ್ಗಗಳನ್ನು ಸೂತ್ರ ಒಂದೊಂದಾಗಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಿ, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದಕ್ಕೂ ಅಂಟಿಕೊಳ್ಳಬಾರದೆಂದು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.
ನಿರ್ಭಯತೆ
ಬೋಧಿಸತ್ವನಿಗೆ ಹಿಡಿದಿಡಲು ಯಾವ ಪ್ರಾಪ್ತಿಯೂ ಇಲ್ಲದ ಕಾರಣ, ಅವನು ಪ್ರಜ್ಞಾಪಾರಮಿತೆಯನ್ನೇ ಆಧರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅವನ ಚಿತ್ತವು ಅಡ್ಡಿಯಿಲ್ಲದ್ದು, ಅವನು ಭಯರಹಿತನು, ಮತ್ತು ವಿಪರ್ಯಾಸವನ್ನು ದಾಟಿ ನಿರ್ವಾಣವನ್ನು ತಲುಪಿದ್ದಾನೆ. ಮೂರು ಕಾಲದ ಎಲ್ಲ ಬುದ್ಧರೂ ಇದೇ ಪಾರಮಿತೆಯ ಮೂಲಕ ಸಂಬೋಧಿ ಪಡೆದರು ಎಂದು ಸೂತ್ರ ಸೇರಿಸುತ್ತದೆ.
ಶ್ಲೋಕ 9 ರ ಮಂತ್ರ
ಅಂತಿಮ ಮಂತ್ರ 'ಗತೇ ಗತೇ ಪಾರಗತೇ ಪಾರಸಂಗತೇ ಬೋಧಿ ಸ್ವಾಹಾ' ಎಂದು ಇದೆ; ಇದನ್ನು 'ಹೋದವನೇ, ಹೋದವನೇ, ಆಚೆ ಹೋದವನೇ, ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಆಚೆ ಹೋದವನೇ, ಬೋಧಿ, ಸ್ವಾಹಾ (ಜಯವಾಗಲಿ)' ಎಂದು ಅನುವಾದಿಸಬಹುದು. ಸೂತ್ರವೇ ಪ್ರಜ್ಞಾಪಾರಮಿತೆಯನ್ನು ಮಹಾಮಂತ್ರ, ಅನುತ್ತರ ಮಂತ್ರ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತದೆ; ಅದು ಸಕಲ ದುಃಖವನ್ನು ಶಮನಗೊಳಿಸುವಂತಹದು.
Avalokiteshvara
ಬೌದ್ಧ ಧರ್ಮ ನಿಂದ ಇನ್ನಷ್ಟು
ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ನೋಡಿಸಂಬಂಧಿತ ಬೋಧನೆಗಳು
ಅದೇ ಬೋಧನೆ, ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳಾದ್ಯಂತ ಪ್ರತಿಧ್ವನಿಸುತ್ತದೆ
