अङ्गुलिमाल-परित्तम्
इदं बौद्धपरम्परायां प्रचलितं रक्षापाठम् (परित्तम्) अस्ति। गर्भिण्याः स्त्रियाः तस्याः गर्भस्थशिशोश्च क्षेमाय सत्यवचनस्य बलेन प्रार्थना क्रियते।
पद्यानि
यतोऽहं भगिनि आर्यया जात्या जातः, नाभिजानामि सञ्चित्य प्राणिनं जीविताद् व्यपरोपितम्। तेन सत्येन स्वस्ति ते भवतु, स्वस्ति गर्भस्य॥
श्लोकः 1
अहं भगिनि, आर्यजातौ जाता, न जानामि यद् मया संचिन्त्य प्राणिनं जीविताद् व्यपहृतम्। अनेन सत्येन त्वं क्षेमं लभस्व, तथा च तव गर्भस्थः शिशुः।
श्लोकः 2
Worship Guidelines & Chanting Benefits (Phalashruti)
प्रतिदिनं अथवा शुभतिथौ
ब्राह्मे मुहूर्ते सन्ध्याकाले च
घृतदीपः, धूपः, शुद्धपुष्पं, जलं च
- मानसिकशान्तिः, आत्मोन्नतिः, मङ्गलमयवातावरणम्
पृष्ठभूमिः
अङ्गुलिमाल-परित्तम् थेरवाद-बौद्धपरम्परायां रक्षा-पाठः अस्ति, अङ्गुलिमाल-कथायां निहितः। अङ्गुलिमालः पूर्वं दस्युः आसीत्, किन्तु बुद्धस्य शिष्यत्वं प्राप्य परिणतः। अङ्गुलिमाल-सूत्रे (मध्यम-निकायः 86) बुद्धः अङ्गुलिमालं प्रसवपीडायां स्थितायै स्त्रियै आगन्तुं कथयति। तस्य सत्यवचनेन वह स्त्री तस्याः शिशुश्च सुरक्षितौ भवन्ति। तस्मात्पश्चात् एषा पाठ गर्भिण्योः स्त्रीणां सुरक्षितप्रसवाय आशीर्वादरूपेण पठ्यते। परित्त-गायन-परम्परायां (पवित्रग्रन्थानां रक्षणार्थं सुखार्थं च उच्चारणे) एषा पाठ अन्तर्भूता वर्तते, अद्य बौद्धसमुदायेषु व्यापकं प्रयुज्यते।
अस्य पाठस्य विषये
रचयिता: Arahant Angulimala
ज्ञातव्य-विशेषः
प्रयोक्ता
अङ्गुलिमालो भगवतो बुद्धस्य शिष्यः आसीत्। सः पूर्वं घातुकोऽभवत्, परं बुद्धोपदेशेनार्हत् सम्पन्नः।
प्रसङ्गः
इयं गाथा अङ्गुलिमालेन गर्भिण्यै स्त्रियै शान्त्यर्थम् उच्चारिता। तस्याः प्रसववेदना शान्ता जाता।
विशेषः
अत्र 'आरिया जाति' इत्युक्तिः अर्हत्त्वप्राप्तिं निर्दिशति, न जन्मवंशम्। बौद्धे धर्मे 'जाति' शब्दः द्विविधः- जन्मजातिः आर्यजातिश्च।
प्रभावः
एषा परित्ता आजापि प्रसूतिसमये स्त्रीभ्यः पठ्यते। बौद्धदेशेषु (श्रीलङ्का, थाईलैण्ड्) अत्यन्तं लोकप्रिया।
स्रोतः
अङ्गुलिमालसुत्तं (मज्झिमनिकाये ८६) इत्यस्मिन् आगच्छति। तत्रैव इमाः गाथाः प्रसिद्धाः।
Buddha
बौद्धधर्मःतः अधिकम्
सर्वं पश्यतसम्बद्धशिक्षाः
सैव शिक्षा, विविधपरम्परासु प्रतिध्वनिता