Bharat Devotion
Embroidered artwork for ଶ୍ରୀରୁଦ୍ରାଷ୍ଟକମ୍: Embroidered Om symbol above a brass diya, marigolds and a temple spire at sunrise

ଶ୍ରୀରୁଦ୍ରାଷ୍ଟକମ୍

ଶ୍ରୀରୁଦ୍ରାଷ୍ଟକମ୍

ରୁଦ୍ରାଷ୍ଟକମ୍: ଶିବଙ୍କ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଆଠଟି ସଂସ୍କୃତ ଶ୍ଲୋକ ଓ ଏହାର ଫଳ ବିଷୟରେ ନବମ ଶ୍ଲୋକ, ଯାହା ତୁଳସୀଦାସଙ୍କ ରାମଚରିତମାନସରେ (ଉତ୍ତରକାଣ୍ଡ, ଦୋହା ୧୦୭ ପରେ) ଅଛି।

ଶ୍ଲୋକଗୁଡ଼ିକ

ଶ୍ରୀରୁଦ୍ରାଷ୍ଟକଂ ତୁଲସୀଦାସକୃତମ୍ ନମାମୀଶମୀଶାନନିର୍ଵାଣରୂପଂ ଵିଭୁଂ ଵ୍ଯାପକଂ ବ୍ରହ୍ମଵେଦସ୍ଵରୂପମ୍ ନିଜଂ ନିର୍ଗୁଣଂ ନିର୍ଵିକଲ୍ପଂ ନିରୀହଂ ଚିଦାକାଶମାକାଶଵାସଂ ଭଜେଽହମ୍
Shri Rudrashtakam Tulsidas Kritam Namamishamishana Nirvanaroopam Vibhum Vyapakam Brahma Veda Svaroopam Nijam Nirgunam Nirvikalpam Nireeham Chidakasham Akashavasam Bhajeham

ଶ୍ଲୋକ 1

ନିରାକାରମୋଂକାରମୂଲଂ ତୁରୀଯଂ ଗିରାଜ୍ଞାନଗୋତୀତମୀଶଂ ଗିରୀଶମ୍ କରାଲଂ ମହାକାଲକାଲଂ କୃପାଲଂ ଗୁଣାଗାରସଂସାରପାରଂ ନତୋଽହମ୍
Nirakaram Omkara Moolam Tureeyam Gira Gyana Goteetam Isham Gireesham Karalam Mahakala Kalam Kripalam Gunagara Samsara Param Natoham

ଶ୍ଲୋକ 2

ତୁଷାରାଦ୍ରିସଂକାଶଗୌରଂ ଗଭୀରଂ ମନୋଭୂତକୋଟିପ୍ରଭାଶ୍ରୀଶରୀରମ୍ ସ୍ଫୁରନ୍ମୌଲିକଲ୍ଲୋଲିନୀଚାରୁଗଙ୍ଗା ଲସଦ୍ଭାଲବାଲେନ୍ଦୁ କଣ୍ଠେ ଭୁଜଙ୍ଗା
Tusharadri Samkasha Gauram Gabheeram Manobhoota Koti Prabha Shree Shareeram Sphuran Mauli Kallolini Charu Ganga Lasad Bhala Balendu Kanthe Bhujanga

ଶ୍ଲୋକ 3

ଚଲତ୍କୁଣ୍ଡଲଂ ଭ୍ରୂସୁନେତ୍ରଂ ଵିଶାଲଂ ପ୍ରସନ୍ନାନନଂ ନୀଲକଣ୍ଠଂ ଦଯାଲମ୍ ମୃଗାଧୀଶଚର୍ମାମ୍ବରଂ ମୁଣ୍ଡମାଲଂ ପ୍ରିଯଂ ଶଙ୍କରଂ ସର୍ଵନାଥଂ ଭଜାମି
Chalat Kundalam Bhroo Sunetram Vishalam Prasannaananam Neelakantham Dayalam Mrigadhisha Charmambaram Mundamalam Priyam Shankaram Sarvanatham Bhajami

ଶ୍ଲୋକ 4

ପ୍ରଚଣ୍ଡଂ ପ୍ରକୃଷ୍ଟଂ ପ୍ରଗଲ୍ଭଂ ପରେଶମଖଣ୍ଡମଜଂ ଭାନୁକୋଟିପ୍ରକାଶମ୍ ତ୍ରଯଃଶୂଲନିର୍ମୂଲନଂ ଶୂଲପାଣିଂ ଭଜେଽହଂ ଭଵାନୀପତିଂ ଭାଵଗମ୍ଯମ୍
Prachandam Prakrishtam Pragalbham Paresham Akhandam Ajam Bhanu Koti Prakasham Trayah Shoola Nirmoolanam Shoolapanim Bhajeham Bhavani Patim Bhava Gamyam

ଶ୍ଲୋକ 5

କଲାତୀତକଲ୍ଯାଣକଲ୍ପାନ୍ତକାରୀ ସଦା ସଜ୍ଜନାନନ୍ଦଦାତା ପୁରାରୀ ଚିଦାନନ୍ଦସନ୍ଦୋହମୋହାପହାରୀ ପ୍ରସୀଦ ପ୍ରସୀଦ ପ୍ରଭୋ ମନ୍ମଥାରୀ
Kalateeta Kalyana Kalpanta Kari Sada Sajjana Ananda Data Purari Chidananda Sandoha Mohapahari Praseeda Praseeda Prabho Manmathari

ଶ୍ଲୋକ 6

ନ ଯାଵଦୁମାନାଥପାଦାରଵିନ୍ଦଂ ଭଜନ୍ତୀହ ଲୋକେ ପରେ ଵା ନରାଣାମ୍ ନ ତାଵତ୍ସୁଖଂ ଶାନ୍ତି ସନ୍ତାପନାଶଂ ପ୍ରସୀଦ ପ୍ରଭୋ ସର୍ଵଭୂତାଧିଵାସମ୍
Na Yavad Umanatha Padaravindam Bhajanteha Loke Pare Va Naranam Na Tavat Sukham Shanti Santapa Nasham Praseeda Prabho Sarva Bhootadhivasam

ଶ୍ଲୋକ 7

ନ ଜାନାମି ଯୋଗଂ ଜପଂ ନୈଵ ପୂଜାଂ ନତୋଽହଂ ସଦା ସର୍ଵଦା ଶମ୍ଭୁ ତୁଭ୍ଯମ୍ ଜରାଜନ୍ମଦୁଃଖୌଘତାତପ୍ଯମାନଂ ପ୍ରଭୋ ପାହି ଆପନ୍ନମାମୀଶଶମ୍ଭୋ
Na Janami Yogam Japam Naiva Poojam Natoham Sada Sarvada Shambhu Tubhyam Jara Janma Dukhaugha Tatapyamanam Prabho Pahi Aapanna Mamisha Shambho

ଶ୍ଲୋକ 8

ରୁଦ୍ରାଷ୍ଟକମିଦଂ ପ୍ରୋକ୍ତଂ ଵିପ୍ରେଣ ହରତୋଷଯେ ଯେ ପଠନ୍ତି ନରା ଭକ୍ତ୍ଯା ତେଷାଂ ଶମ୍ଭୁଃ ପ୍ରସୀଦତି
Rudrashtakam Idam Proktam Viprena Hara Toshaye Ye Pathanti Nara Bhaktya Tesham Shambhuh Praseedati

ଶ୍ଲୋକ 9

Worship Guidelines & Chanting Benefits (Phalashruti)

Auspicious Day

ସୋମବାର ଓ ପ୍ରଦୋଷ

Best Time (Muhurta)

ପ୍ରାତଃକାଳ କିମ୍ବା ସନ୍ଧ୍ୟା ପ୍ରଦୋଷ ବେଳା

Sacred Offerings

ବେଲପତ୍ର, ଗଙ୍ଗାଜଳ, ବିଭୂତି ଓ ଧଳା ଫୁଲ

Spiritual Benefits (Phalashruti)
  • ମାନସିକ ଶାନ୍ତି, ପାପ ବିନାଶ ଓ ମୃତ୍ୟୁ ଭୟ ମୁକ୍ତି

ପୃଷ୍ଠଭୂମି

ରୁଦ୍ରାଷ୍ଟକମ୍ ତୁଳସୀଦାସଙ୍କ ଅବଧୀ ରାମଚରିତମାନସ ଭିତରେ ଉତ୍ତରକାଣ୍ଡରେ, ଦୋହା ୧୦୭ (ଖ) ପରେ ରଖାଯାଇଥିବା ଶିବଙ୍କ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଏକ ସଂସ୍କୃତ ସ୍ତୋତ୍ର। ସେଠାରେ କାକଭୁଶୁଣ୍ଡି କହନ୍ତି ଯେ ତାଙ୍କ ଗୁରୁ, ଜଣେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଶିଷ୍ୟଙ୍କ ପାଇଁ କୃପା ମାଗିବାକୁ ଏହି ଆଠ ଶ୍ଲୋକରେ ଶିବଙ୍କ ପ୍ରଶଂସା କରିଥିଲେ, ଏବଂ ନବମ ଶ୍ଲୋକରେ ଯେଉଁମାନେ ଏହା ପାଠ କରିବେ ସେମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ଶିବଙ୍କ ଅନୁଗ୍ରହର ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ଦେଇଛନ୍ତି। ପାରମ୍ପରିକ ଭାବରେ ଏହା ତୁଳସୀଦାସ (ପ୍ରାୟ ୧୫୩୨ରୁ ୧୬୨୩) ଙ୍କୁ ଶ୍ରେୟ ଦିଆଯାଏ, ଭୁଜଙ୍ଗପ୍ରୟାତ ଛନ୍ଦରେ ରଚିତ, ଏବଂ ସୋମବାର ଓ ମହାଶିବରାତ୍ରିରେ ଶିବ ଉପାସନାରେ ପାଠ କରାଯାଏ।

ଏହି ପାଠ ବିଷୟରେ

ରଚୟିତା: Goswami Tulsidas · Medieval Bhakti Poet-Saint · 16th century, Awadh & Varanasi (North India)

A Sanskrit and Awadhi poet-saint best known for the Ramcharitmanas, his Awadhi retelling of the Ramayana. Tradition holds he faced years of hardship and wandering before settling in Varanasi, where he composed most of his other major works, including the Hanuman Chalisa and Vinaya Patrika, as devotional offerings to Rama and Hanuman.

ଆପଣ କଣ ଜାଣନ୍ତି?

ରଚୟିତା

ଏହି ସ୍ତୋତ୍ର ପାରମ୍ପରିକ ଭାବେ ତୁଳସୀଦାସ (ପ୍ରାୟ ୧୫୩୨ରୁ ୧୬୨୩), ରାମଚରିତମାନସର ସନ୍ଥ-କବିଙ୍କୁ ଶ୍ରେୟ ଦିଆଯାଏ। ମହାକାବ୍ୟର କାହାଣୀ ଭିତରେ ଏହା କାକଭୁଶୁଣ୍ଡିଙ୍କ ଗୁରୁଙ୍କ ଦ୍ୱାରା କୁହାଯାଉଛି, ଯେତେବେଳେ ରଚନାକୁ ତୁଳସୀଦାସଙ୍କୁ ଶ୍ରେୟ ଦିଆଯାଏ, ଏବଂ ପାଠର ନିଜ ଶୀର୍ଷକ 'ତୁଳସୀଦାସ-କୃତ' ପଢ଼ାଯାଏ।

ଗଠନ

ଶ୍ରୀ ରୁଦ୍ରାଷ୍ଟକମ୍‌ରେ ଭୁଜଙ୍ଗପ୍ରୟାତ ଛନ୍ଦରେ ଆଠଟି ଶ୍ଲୋକ (ଅଷ୍ଟକ) ଅଛି, ପ୍ରତି ପାଦରେ ବାର ଅକ୍ଷର, ଏବଂ ଏହା ପରେ ଅନୁଷ୍ଟୁପ୍ ଛନ୍ଦରେ ଏକ ନବମ ଶ୍ଲୋକ ଯାହା ପାଠର ଫଳ କହେ। ସପ୍ତମ ଶ୍ଲୋକ 'ନ ଯାବଦ୍ ଉମାନାଥ-ପାଦାରବିନ୍ଦମ୍' ବିଶେଷ ପ୍ରସିଦ୍ଧ।

ମହତ୍ତ୍ୱ

ନବମ ଶ୍ଲୋକ କୁହେ ଯେ ଯେଉଁମାନେ ଭକ୍ତି ସହ ଏହି ସ୍ତୋତ୍ର ପାଠ କରନ୍ତି, ଶମ୍ଭୁ ସେମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି। ଭକ୍ତମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏହା ଅଷ୍ଟମ ଶ୍ଲୋକରେ ଉଲ୍ଲିଖିତ ଜନ୍ମ, ଜରା ଓ ମୃତ୍ୟୁର ଦୁଃଖରୁ ମୁକ୍ତି ପାଇଁ କୃପା ମାଗିବାର ପ୍ରାର୍ଥନା।

ମୁଖ୍ୟ ବିଷୟ

ପ୍ରଥମ ଓ ଦ୍ୱିତୀୟ ଶ୍ଲୋକ ଶିବଙ୍କୁ ବାଣୀ ଓ ଜ୍ଞାନର ପରପାରରେ ଥିବା ନିରାକାର, ସର୍ବବ୍ୟାପୀ ସତ୍ତା ଭାବେ ସମ୍ବୋଧନ କରେ। ତୃତୀୟ ଓ ଚତୁର୍ଥ ଶ୍ଲୋକ ତାଙ୍କୁ ଧଳା ରୂପ, ଚନ୍ଦ୍ରକଳା, ଗଙ୍ଗା, କଣ୍ଠରେ ସର୍ପ, ବାଘଛାଲ ପୋଷାକ ଓ ମୁଣ୍ଡମାଳା ସହ ବର୍ଣ୍ଣନା କରେ, ଏବଂ ଏହିପରି ଏହି ସ୍ତୋତ୍ର ନିର୍ଗୁଣ ଓ ସଗୁଣ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣକୁ ଏକତ୍ର ଧରେ।

ଅବଧୀ ମହାକାବ୍ୟରେ ସଂସ୍କୃତ

ତୁଳସୀଦାସ ରାମଚରିତମାନସକୁ ହିନ୍ଦୀର ଅବଧୀ ଉପଭାଷାରେ ଲେଖିଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ଏହି ସ୍ତୋତ୍ର ସଂସ୍କୃତରେ, କାହାଣୀର ସେହି ଅଂଶରେ ଯେଉଁଠି ଗୁରୁ ଶିବଙ୍କୁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରନ୍ତି। ଏହାର ସଂସ୍କୃତ ଶ୍ଲୋକଗୁଡ଼ିକ ଆଖପାଖ ଲୋକଭାଷା ବିବରଣୀଠାରୁ ଏକ ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ ମର୍ଯ୍ୟାଦା ବହନ କରନ୍ତି।

Shivaଙ୍କ ସମ୍පୂର୍ଣ୍ଣ ସ୍ତୁତି ଓ ପାଠ

Shiva

Shivaଙ୍କ ସବୁ ଦେଖନ୍ତୁ →

ହିନ୍ଦୁ dharm ରୁ ଅଧିକ

ସବୁ ଦେଖନ୍ତୁ