Bharat Devotion
Embroidered artwork for श्रीरामायणस्य आरती: Embroidered Om symbol above a brass diya, marigolds and a temple spire at sunrise

श्रीरामायणस्य आरती

श्रीरामायणस्य आरती

इदं भक्तिमयं स्तोत्रम् (आरती) यत् पवित्रं रामायणग्रन्थं सम्मानयति, तं सर्वज्ञानस्य स्रोतः श्रीरामसीतयोः प्रेम्णः मधुरतमं व्यञ्जनं च प्रशंसति। देवाः, ऋषयः, सन्तः च यस्य गुणान् गायन्ति, यत् युगस्य मलिनतां नाशयति, मोक्षं च प्रयच्छति, इति वर्णयति।

पद्यानि

श्री रामायणजी की आरती
Shri Ramayanji Ki Aarti

श्लोकः 1

आरती श्री रामायण जी की कीरति कलित ललित सिय-पी की
Aarti Shri Ramayan Ji Ki Keerati Kalit Lalit Siya-Pee Ki

श्लोकः 2

गावत ब्रहमादिक मुनि नारद बालमीक विग्यान-बिसारद सुक सनकादि सेष अरु सारद बरनि पवनसुत कीरति नीकी
Gaavat Brahmadik Muni Narad Baalmeek Vigyan-Bisaarad Suk Sanakaadi Sesh Aru Saarad Barani Pawansut Keerati Neeki

श्लोकः 3

आरती श्री रामायण जी की कीरति कलित ललित सिय-पी की
Aarti Shri Ramayan Ji Ki Keerati Kalit Lalit Siya-Pee Ki

श्लोकः 4

गावत बेद पुरान अष्टदस छओ शास्त्र सब ग्रंथन को रस मुनि जन धन संतन को सरबस सार अंस संमत सबही की
Gaavat Bed Puraan Ashtadas Chhao Shastra Sab Granthan Ko Ras Muni Jan Dhan Santan Ko Sarbas Saar Ans Sammat Sabhee Ki

श्लोकः 5

आरती श्री रामायण जी की कीरति कलित ललित सिय-पी की
Aarti Shri Ramayan Ji Ki Keerati Kalit Lalit Siya-Pee Ki

श्लोकः 6

गावत संतत संभु भवानी अरु घटसंभव मुनि बिग्यानी ब्यास आदि कबिबर्ज बखानी कागभुसुंडि गरुड के ही की
Gaavat Santat Sambhu Bhawaani Aru Ghatsambhav Muni Vigyaani Byaas Aadi Kabibarj Bakhaani Kaagbhusundi Garud Ke Hee Ki

श्लोकः 7

आरती श्री रामायण जी की कीरति कलित ललित सिय-पी की
Aarti Shri Ramayan Ji Ki Keerati Kalit Lalit Siya-Pee Ki

श्लोकः 8

कलिमल-हरनि बिषय रस फीकी सुभग सिंगार भगति जुबती की दलनि रोग भव मूरि अमी की तात मात सब बिधि तुलसी की
Kalimal-Harani Bishay Ras Feeki Subhag Singaar Bhagati Jubati Ki Dalani Rog Bhav Moori Ami Ki Taat Maat Sab Bidhi Tulsi Ki

श्लोकः 9

आरती श्री रामायण जी की कीरति कलित ललित सिय-पी की
Aarti Shri Ramayan Ji Ki Keerati Kalit Lalit Siya-Pee Ki

श्लोकः 10

Worship Guidelines & Chanting Benefits (Phalashruti)

Auspicious Day

प्रतिदिनं अथवा शुभतिथौ

Best Time (Muhurta)

ब्राह्मे मुहूर्ते सन्ध्याकाले च

Sacred Offerings

घृतदीपः, धूपः, शुद्धपुष्पं, जलं च

Spiritual Benefits (Phalashruti)
  • मानसिकशान्तिः, आत्मोन्नतिः, मङ्गलमयवातावरणम्
Chanting Practice:Sing together with family at the conclusion of evening worship while offering a circular light flame.

पृष्ठभूमिः

इति श्रीरामायणस्य आरती, पवित्ररामायणग्रन्थस्य प्रशंसायां गीयमानं भक्तिपूर्णं स्तोत्रम्, यत् महाकविसन्ततुलसीदासेन अवधीभाषायां रचितम्। रामचरितमानसस्य पाठावसरे, विशेषतः दैनिकपाठस्य समाप्तौ अथवा रामनवम्यादिषु उत्सवेषु परम्परया गीयते। एतत् स्तोत्रं रामायणस्य दिव्यज्ञानभक्तिरूपत्वं महिमानं च प्रशंसति, उत्तरभारते गृहपूजायाः प्रियः भागः इति प्रसिद्धम्।

अस्य पाठस्य विषये

रचयिता: Goswami Tulsidas · Medieval Bhakti Poet-Saint · 16th century, Awadh & Varanasi (North India)

A Sanskrit and Awadhi poet-saint best known for the Ramcharitmanas, his Awadhi retelling of the Ramayana. Tradition holds he faced years of hardship and wandering before settling in Varanasi, where he composed most of his other major works, including the Hanuman Chalisa and Vinaya Patrika, as devotional offerings to Rama and Hanuman.

ज्ञातव्य-विशेषः

लेखकः

एषा आरती तुलसीदासेन सम्बद्धा, यः षोडशशताब्दे कविसन्तः आसीत्, येन रामचरितमानसम् अवधीभाषायां रामायणस्य कथनं रचितम्। अन्त्यश्लोकस्य हस्ताक्षरपङ्क्तिः 'तात मात सब बिधि तुलसी की' (तुलसीदासस्य सर्वम्) तस्य भक्तिशैलीयाः प्रतीकः अस्ति।

किं पूज्यते

पूजा देवतायै न क्रियते, अपितु स्वयं रामायणाय क्रियते — पवित्रग्रन्थः दिव्यमहिम्नः जीवन्तमूर्तिः इति व्यवह्रियते। घोषः 'सीतापतेः यशः' (रामः) प्रशंसति, अर्थात् कथाशक्तिः तस्य वर्णितदिव्ययुगलात् अवियुक्ता।

स्वर्गीयगणः

द्वितीयश्लोके पारम्परिकवक्तारः ऋषयः च रामायणस्य महिमानं गायन्ति इति सूचितम्: ब्रह्मा (सृष्टिकर्ता), नारदः, वाल्मीकिः (मूलसंस्कृतरामायणस्य लेखकः), शुकः, सनकादयः शाश्वतऋषयः, शेषः (ब्रह्माण्डसर्पः), सरस्वती (विद्यादेवी) च। अयं श्लोकः हनुमतः (पवनसुतः, वायुपुत्रः) अपि यशः सुन्दरं वर्णितवान् इति श्रेयः यच्छति।

ज्ञानस्य पूर्णपुस्तकालयः

चतुर्थश्लोके रामायणं सर्वशास्त्रेभ्यः उपरि स्थितम् इत्युक्तम् — चतुरः वेदान्, अष्टादश पुराणानि, षट् दर्शनानि (शास्त्राणि) च। तं पवित्रज्ञानस्य 'सारः' (सार) इति, मुनीनां मनसां निधिः, सन्तानां सर्वसम्पत्तिः च इति वदति।

चिकित्सकः ग्रन्थः

अष्टमश्लोके रामायणस्य व्यावहारिकगुणाः वर्णिताः: इदं कलियुगस्य मलिनतां नाशयति, भोगान् नीरसान् करोति, मुक्तेः (वधूरूपेण परिकल्पितायाः) आभरणं भवति, भवरोगस्य औषधीस्वरूपं अमृतं च। एतेन श्रवणमात्रेण पाठमात्रेण वा ग्रन्थस्य परिवर्तनशक्तिः अस्ति इति भक्तिविश्वासः प्रतिफलितः।

पुस्तकस्य आरती किमर्थम्

आरतीपरम्परायां देवप्रतिमायाः सम्मुखं दीपान् भ्रामयन्ति, परन्तु अत्र शास्त्रस्य कृते सम्पाद्यते। अयं काव्यात्मकः विकल्पः रामायणं ग्रन्थात् जीवन्तसत्त्वं प्रति उन्नयति, रामानन्दीसम्प्रदाये प्रचलितः भक्त्यभ्यासः, यत्र ग्रन्थः रामकृपायाः भौतिकमूर्तिः इति पूज्यते।

Rama सम्पूर्णा स्तुतिः पाठाश्च

Rama

Rama सर्वं पश्यतु →

हिन्दूधर्मःतः अधिकम्

सर्वं पश्यत

सम्बद्धशिक्षाः

सैव शिक्षा, विविधपरम्परासु प्रतिध्वनिता