വിഷ്ണു

ഭഗവാനെ ജഗദീശൻ (ലോകനാഥൻ) എന്ന് വിളിച്ചുപാടുന്ന ഒരു ഭക്തിഗാനമാണിത്. ഭക്തരുടെ ദുഃഖങ്ങൾ നീക്കി സുഖസമ്പത്ത് നൽകണമെന്ന് അപേക്ഷിക്കുന്ന ഈ ആരതി, സന്ധ്യാവന്ദനത്തിന്റെ ഭാഗമായി പാടുന്നു.

വെളുത്ത വസ്ത്രം ധരിച്ച് ശാന്തനായി നിൽക്കുന്ന ഭഗവാൻ വിഷ്ണുവിനെ ധ്യാനിക്കുന്നതിനുള്ള ഒരു ലളിതവും ശക്തവുമായ ശ്ലോകം.

ഏഴ് പുണ്യനദികളെ ജലത്തിൽ സാന്നിധ്യം ചെയ്യാൻ ക്ഷണിക്കുന്ന ഒരു ചെറിയ പ്രാർത്ഥനയാണ് ഇത്. ഹിന്ദു ആചാരങ്ങളിൽ പുണ്യസ്നാനത്തിനോ ജലദാനത്തിനോ മുമ്പായി ഇത് ചൊല്ലുന്നു.

ഇത് ഭഗവാൻ കൃഷ്ണന്റെ സ്തുതിയിൽ പാടുന്ന ഒരു പരമ്പരാഗത ഹൈന്ദവ ആരാധനാ സ്തോത്രമാണ് (ആരതി), അത് അദ്ദേഹത്തിന്റെ ദിവ്യ സൗന്ദര്യം, അദ്ദേഹത്തിന്റെ മയക്കുന്ന വേണു വായന, വൃന്ദാവനം എന്ന പുണ്യഭൂമിയിലെ അദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രിയ സാന്നിധ്യം എന്നിവ വർണ്ണിക്കുന്നു. ഇത് പ്രകാശത്തിന്റെയും ഭക്തിയുടെയും ഒരു ആനന്ദകരമായ അർപ്പണമാണ്, കൃഷ്ണനെ പ്രിയ ഗോപാലനായും ഭക്തരുടെ ദുഃഖങ്ങൾ നീക്കുന്നവനായും ആഘോഷിക്കുന്നു.

ഭഗവാൻ അച്യുതന്റെ (വിഷ്ണുവിന്റെ) എട്ട് ശ്ലോകങ്ങൾ ഉൾക്കൊള്ളുന്ന ഒരു സ്തോത്രമാണിത്. രാമകൃഷ്ണാവതാരങ്ങളുടെ മഹത്വവും ദിവ്യകഥകളും ഭക്തിയോടെ വർണിക്കുന്നു.

ശ്രീരാമനെയും സീതാദേവിയെയും കീർത്തിക്കുന്ന ഒരു ഭജനാണിത്. രാമചരിതമാനസിലെ വരികൾ ഉൾക്കൊള്ളുന്ന ഇത് ഭക്തിയും ജീവിതപാഠങ്ങളും ഒരുപോലെ നൽകുന്നു.

ഈ സ്തോത്രം ഭഗവാൻ വിഷ്ണുവിന്റെ വിവിധ നാമങ്ങളെ സ്തുതിക്കുന്ന ഒരു ഹ്രസ്വ പ്രാർത്ഥനയാണ്. ഓരോ നാമവും അവന്റെ വ്യത്യസ്ത ലീലകളെയും ഗുണങ്ങളെയും ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്നു.

മഹിഷാസുരൻ എന്ന രാക്ഷസനെ വധിച്ച ദുർഗാദേവിയെ സ്തുതിക്കുന്ന ഒരു മറാഠി ഭജനാണിത്. ഭക്തൻ തന്റെ ജീവിതത്തിലെ ബുദ്ധിമുട്ടുകളും ജന്മമരണചക്രവും അവസാനിപ്പിക്കാൻ ദേവിയോട് പ്രാർത്ഥിക്കുന്നു.

ഭഗവാൻ കൃഷ്ണന്റെ വിവിധ നാമങ്ങൾ (ഗോവിന്ദ, ഹരി, ഗോപാൽ, രാധാ രമൺ) ആവർത്തിച്ച് ഉച്ചരിച്ചുകൊണ്ട് അവനിൽ ഭക്തി അർപ്പിക്കുന്ന ഒരു ലളിതമായ ഭജനാണിത്.

ഇത് ഒരു ചെറിയ സംസ്കൃത ശ്ലോകമാണ്, ഭക്തനെ വെളുത്ത വസ്ത്രങ്ങൾ ധരിഛ, ചംദ്രനെപ്പോലെ തേജസ്സസുള്ള, നാല് കൈകളുള്ള, ശാന്തവും പുഞ്ചിരിക്കുന്ന മുഖവുമുള്ള വിഷ്ണുവിനെ ധ്യാനിക്കാൻ ആവശ്യപ്പെടുന്നു. ഈ ധ്യാനത്റിന്റെ ഉദ്ദേശ്യം എല്ലാ തടസ്സങ്ങളും നീക്കി ശാന്തി നേടുക എന്നതാണ്.

വിഷ്ണുവിന്റെയും കൃഷ്ണന്റെയും വിവിധ നാമങ്ങളെ ജപിച്ച്, ജീവിതത്തിലെ സകല ദുഃഖങ്ങളും ശമിപ്പിക്കാൻ പ്രാർത്ഥിക്കുന്ന എട്ട് ശ്ലോകങ്ങളുള്ള ഒരു ഭക്തി ഗീതം.

ഈ ഭജൻ ശ്രീ സത്യനാരായണ സ്വാമിയെ സ്തുതിക്കുന്ന ഒരു ആരതിയാണ്. ഭഗവാന്റെ ലീലകളും ഭക്തർക്ക് അനുഗ്രഹം നൽകിയ കഥകളും ഇതിൽ വർണ്ണിക്കുന്നു.

ശ്രീ വേദാന്തദേശികൻ രചിച്ച ഈ സ്തോത്രം, 'അച്യുത' എന്ന നാമത്തിൽ അറിയപ്പെടുന്ന ഭഗവാനെ (വിഷ്ണു/നരസിംഹം) ഒരു ഭക്തൻ (കിങ്കരൻ/ദാസൻ) തന്റെ പരമശരണ്യത്വം അറിയിച്ചുകൊണ്ട് പ്രകീർത്തിക്കുന്നു.

അച്യുതാഷ്ടകം എന്ന ഈ സ്തോത്രം, ഭഗവാന്റെ നാമത്തിന്റെ ശക്തിയെ വർണ്ണിക്കുന്ന ഒരു രചനയാണ്. ശ്രീധര വേങ്കടേശൻ രചിച്ച ഇതിൽ, ദ്രൗപദിയുടെയും ഗജേന്ദ്രന്റെയും രക്ഷാകഥകളിലൂടെ നാമം ജപിക്കുന്നതിന്റെ മഹത്വം വിളിച്ചോതുന്നു.

ഭഗവാൻ കൃഷ്ണന്റെ (ബാങ്കേ ബിഹാരി) സൗന്ദര്യവും കൃപയും വാഴ്ത്തുന്ന ഒരു ആരാധനാ ഗീതമാണിത്. ഓരോ വരിയിലും ഭക്തൻ തന്റെ സമർപ്പണവും സ്നേഹവും പ്രകടിപ്പിക്കുന്നു.

ഈ ഭക്തിഗീതങ്ങളുടെ സമാഹാരത്തിൽ വിഷ്ണുവിനെയും അവതാരങ്ങളെയും സ്തുതിക്കുന്ന പ്രാർത്ഥനകളും, കർമ്മങ്ങൾ സമർപ്പിക്കുന്ന ശ്ലോകവും, ഹരേ കൃഷ്ണ മന്ത്രവും, ഗണപതിക്കുള്ള പ്രാർത്ഥനയും ഉൾപ്പെടുന്നു.

ഭഗവാൻ വിഷ്ണുവിന്റെ അതിമാനുഷമായ അവതാരങ്ങളെയും ലീലകളെയും സ്തുതിക്കുന്ന ശ്രീവൈഷ്ണവ സ്തോത്രം. പഞ്ചസ്തവി എന്ന സ്തോത്രസമുച്ചയത്തിലെ രണ്ടാം ഭാഗമാണിത്.

ഈ ഭജൻ ഭഗവാൻ കൃഷ്ണന്റെയും വിഷ്ണുവിന്റെയും വിവിധ നാമങ്ങളെ പ്രകീർത്തിക്കുന്നതും, അവന്റെ കള്ളവെണ്ണ കട്ടെടുക്കൽ, ഗോപികമാരോടൊപ്പമുള്ള രാസനൃത്തം തുടങ്ങിയ ബാല്യകാലത്തെയും ദിവ്യലീലകളെയും വർണ്ണിക്കുന്നതുമായ ഒരു ഭക്തിഗീതമാണ്.

ഇത് തിരുപ്പതിയിലെ വെങ്കടേശ്വരനെ ഉണർത്തുന്നതിനുള്ള പ്രഭാത ശ്ലോകങ്ങളുടെ സമാഹാരമാണ്. ഈ ഭക്തിഗീതത്തിൽ ഉണർത്തൽ (സുപ്രഭാതം), സ്തുതി (സ്തോത്രം), ശരണാഗതി (പ്രപത്തി), അനുഗ്രഹം (മംഗളാശാസനം) എന്നീ നാല് ഭാഗങ്ങളുണ്ട്.

എട്ട് അക്ഷരങ്ങളുള്ള 'ഓം നമോ നാരായണായ' എന്ന മന്ത്രത്തിന്റെ മഹത്വവും, അത് ജപിക്കുന്നതിനുള്ള നിയമങ്ങളും, ലഭിക്കുന്ന ഫലങ്ങളും വിവരിക്കുന്ന ഒരു പുരാണഭാഗമാണിത്.

ഈ ശ്ലോകം നമ്മുടെ ശരീരം, വാക്ക്, മനസ്സ്, ബുദ്ധി എന്നിവയാൽ ചെയ്യുന്ന എല്ലാ പ്രവൃത്തികളും ഭഗവാൻ നാരായണന് സമർപ്പിക്കുന്ന ഒരു പ്രാർത്ഥനയാണ്.

തുളസിച്ചെടിയുടെ മഹത്വം വർണ്ണിക്കുന്ന ഒരു പുണ്യ ഗ്രന്ഥമാണ് തുളസ്യുപനിഷത്ത്. ഇത് തുളസിയെ ഭഗവാൻ വിഷ്ണുവിന്റെ പ്രിയപ്പെട്ട സസ്യമായി വാഴ്ത്തുകയും, അതിനെ ഭക്തിയോടെ സേവിക്കുന്നവർക്ക് പാപമോചനവും മോക്ഷവും ലഭിക്കുമെന്ന് പറയുന്നു.

ഈ ഭജൻ ഭഗവാനെ വിവിധ രൂപങ്ങളിൽ - രാമൻ, കൃഷ്ണൻ, ശിവൻ, വിഷ്ണു, ഗണപതി - എന്നിവരായി വരാൻ ആഹ്വാനം ചെയ്യുന്നു. ഓരോ രൂപത്തിലും അവരുടെ പത്നിമാരോടും ആയുധങ്ങളോടും കൂടി വരണമെന്ന് പ്രാർത്ഥിക്കുന്നു.

ശ്രീരാമന്റെ 108 നാമങ്ങൾ ചേർന്ന ഒരു ഭക്തിസ്തോത്രമാണിത്. രാമായണകഥയിലെ പ്രധാന സംഭവങ്ങളുടെ ക്രമത്തിൽ രാമന്റെ വിവിധ രൂപങ്ങളെയും ലീലകളെയും വാഴ്ത്തുന്ന നാമങ്ങൾ ഇതിൽ അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു.

തിരുമല ഏഴു മലകളെ ദർശിച്ചപ്പോൾ അന്നമാചാര്യർ ഭക്തിപാരവശ്യത്തോടെ പാടിയ മനോഹരമായ സങ്കീർത്തനം. ആദിശേഷന്റെ പതിനായിരം പത്തികൾ വിടർത്തിയതുപോലെ വിളങ്ങുന്ന തിരുമല സാക്ഷാൽ ശ്രീഹരിയുടെ പാവന ധാമമാണെന്ന് ഇത് വാഴ്ത്തുന്നു.

പതിനേഴാം നൂറ്റാണ്ടിലെ ഒഡിയ ഭക്തകവി സാലബേഗ് രചിച്ച അനശ്വരമായ ജഗന്നാഥ സ്തുതി. നിലഗിരിനാഥനായ ജഗന്നാഥനോട് തന്റെ സകല ക്ലേശങ്ങളും അകറ്റാൻ പ്രാർത്ഥിക്കുന്ന ഉദാത്ത ഗീതം.

വാരകരി പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ ചരിത്രപരമായ വളർച്ചയെ ആലങ്കാരികമായി വരച്ചുകാട്ടുന്ന സന്ത് ബഹിണാബായിയുടെ പ്രസിദ്ധ കാവ്യം: ജ്ഞാനേശ്വർ തറക്കല്ലിട്ടു, നാമദേവ് വിപുലീകരിച്ചു, ഏകനാഥ് തൂണുകൾ നാട്ടി, തുകാറാം സുവർണ്ണ കലശമായി മാറി.

പതിനഞ്ചാം നൂറ്റാണ്ടിലെ പ്രമുഖ തെലുങ്ക് ഭക്തകവി താള്ളപാക അന്നമാചാര്യർ രചിച്ച അനശ്വര സങ്കീർത്തനം. സമസ്ത ജീവജാലങ്ങളിലും ശ്രീഹരി അന്തരാത്മാവായി വസിക്കുന്നുവെന്നും മാനവരെല്ലാം സമന്മാരാണെന്നും ഇത് ഉദ്ഘോഷിക്കുന്നു.

സാമൂഹിക സമത്വത്തിന്റെയും ആത്മീയ വിശുദ്ധിയുടെയും ഉദാത്ത വിളംബരമാണ് സന്ത് ചോഖാമേളയുടെ ഈ പ്രശസ്ത രചന. കരിമ്പ് വളഞ്ഞതാണെങ്കിലും അതിന്റെ മധുരത്തിന് കോട്ടമില്ല; വില്ല് വളഞ്ഞതാണെങ്കിലും അമ്പ് നേരെ ലക്ഷ്യത്തിലേക്ക് പായുന്നു. ശരീരത്തേക്കാൾ ആത്മാവിന്റെ ഭക്തിയാണ് ഈശ്വരന് പ്രധാനം.

ധന്വന്തരി ഭഗവാനെ സ്തുതിക്കുന്ന ഒരു സ്തോത്രമാണിത്. രോഗങ്ങളിൽ നിന്നും മുക്തിക്കായും ആരോഗ്യത്തിനായും ഭക്തർ ഇത് പാരായണം ചെയ്യുന്നു.

സന്ത് ജ്ഞാനേശ്വർ മഹാരാജ് ആലന്ദിയിൽ രചിച്ച 'ഹരിപാഠം' വാരകരി പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ ആത്മാവും നിത്യോപാസനയുമാണ്. ഈ 28 അഭംഗങ്ങൾ അദ്വൈതജ്ഞാനത്തിന്റെയും സഗുണഭക്തിയുടെയും മനോഹരമായ സമന്വയമാണ്. 'വായ തുറന്ന് ഹരിനാമം ജപിക്കൂ' എന്ന ലളിതമായ മാർഗ്ഗത്തിലൂടെ നാലുവിധ മുക്തികളും പ്രാപ്യമാകുമെന്ന് ജ്ഞാനദേവൻ ഉപദേശിക്കുന്നു.

സന്ത് ജ്ഞാനേശ്വരന്റെ ഈ അതിമനോഹരമായ അഭംഗം വിഠല ഭഗവാന്റെ ദർശനത്താലുണ്ടാകുന്ന പരമാനന്ദത്തെ വർണ്ണിക്കുന്നു. പ്രഭുവിന്റെ ശ്യാമസുന്ദര രൂപം കണ്ണുകൾ കൊണ്ട് ദർശിക്കുമ്പോൾ ലഭിക്കുന്ന അനുഭൂതി അനേകം ജന്മങ്ങളിലെ പുണ്യഫലമാണെന്നും അവിടുന്നാണ് സകല സുഖങ്ങളുടെയും ഉത്ഭവമെന്നും ഇത് വ്യക്തമാക്കുന്നു.

തീർത്ഥാടനം ബാഹ്യമല്ല, ആന്തരികമാണെന്ന് പ്രഖ്യാപിക്കുന്ന സന്ത് ഏകനാഥിന്റെ തത്വചിന്താപരമായ അഭംഗം. ഈ ശരീരമാണ് പണ്ഡർപൂർ, അന്തരാത്മാവാണ് സാക്ഷാൽ വിഠലൻ, നിരന്തര ധ്യാനമാണ് ചന്ദ്രഭാഗാ നദി.

സന്ത് ഏകനാഥിന്റെ അതീവ ഹൃദയസ്പർശിയായ ഈ അഭംഗം പണ്ഡർപൂരിനെ ഭക്തന്റെ സ്വന്തം അമ്മവീടായി (മാതൃഗൃഹം) സങ്കൽപ്പിക്കുന്നു. വിഠലൻ പിതാവും രുക്മിണി മാതാവും പുണ്ഡലീകൻ സഹോദരനുമായ ഈ പുണ്യസങ്കേതത്തിന്റെ ഓർമ്മ ഭക്തന് പരമശാന്തി നൽകുന്നു.

പതിമൂന്നാം നൂറ്റാണ്ടിലെ വാരകരി സന്ത് കവയിത്രി ജനാബായിയുടെ അതിമനോഹരമായ അഭംഗമാണിത്. തന്റെ ഹൃദയം കവർന്ന വിഠലനെ 'പണ്ഡർപൂരിലെ കള്ളൻ' എന്ന് വിളിച്ച്, പ്രേമത്തിന്റെ കയറുകൊണ്ട് കെട്ടി തന്റെ ഹൃദയമാകുന്ന തടവറയിൽ പൂട്ടിയിട്ടിരിക്കുന്നു. പ്രാണൻ പോയാലും വിടില്ലെന്ന് അവർ ദൃഢമായി പറയുന്നു.

പൂർണ്ണ സമർപ്പണത്തിന്റെ തീവ്രമായ പ്രാർത്ഥനയാണ് സന്ത് കാൻഹോപാത്രയുടെ ഈ രചന. ബലമായി പിടിച്ചുകൊണ്ടുപോകാൻ ശ്രമിച്ചവരുടെ പിടിയിൽ പെടാതെ വിഠോബയുടെ പാദങ്ങളിൽ അഭയം തേടിയ അവർ അവിടെവെച്ചുതന്നെ ഈശ്വരനിൽ ലയിച്ചുചേർന്നു.

ക്ഷമയുടെയും കാരുണ്യത്തിന്റെയും അനശ്വര ഗീതമാണ് സന്ത് മുക്താബായിയുടെ ഈ രചന. ലോകത്തിന്റെ പരിഹാസത്തിൽ മനംനൊന്ത് ജ്ഞാനേശ്വർ കുടിലിന്റെ വാതിലടച്ചപ്പോൾ, ലോകോദ്ധാരണത്തിനായി വാതിൽ തുറക്കാൻ സഹോദരിയായ മുക്താബായ് അഭ്യർത്ഥിക്കുന്നു.

വാരകരി പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ ആദർശസൂക്തമായ സന്ത് നാമദേവിന്റെ അനശ്വര ഗീതം. നാമസങ്കീർത്തനത്തിന്റെ ആനന്ദത്തിൽ ആറാടി ലോകമെമ്പാടും 'ജ്ഞാനദീപം തെളിയിക്കുക' എന്ന ഉദാത്ത സന്ദേശമാണ് ഇതിലൂടെ നൽകുന്നത്. ഭഗവൽനാമം മൂന്നു ലോകങ്ങളെയും ഉദ്ധരിക്കുന്നു എന്ന് നാമദേവ് വ്യക്തമാക്കുന്നു.

സന്ത് നാമദേവ് രചിച്ച 'യുഗേ അട്ടാവീസ' പണ്ഡർപൂരിലെ വിഠല ഭഗവാന്റെ സർവ്വപ്രധാനമായ മഹാ ആരതിയാണ്. ഇരുപത്തെട്ടു യുഗങ്ങളായി ഭക്തനായ പുണ്ഡലീകനായി ഇഷ്ടികയിൽ കാത്തുനിൽക്കുന്ന കാരുണ്യമൂർത്തിയായ വിഠലന്റെ പാദങ്ങളിൽ സമർപ്പിക്കുന്ന പ്രാർത്ഥനയാണിത്.

ശ്രീമദ്ഭാഗവത മഹാപുരാണത്തിലെ ആറാം സ്കന്ധത്തിലെ എട്ടാം അധ്യായത്തിൽ വിവരിച്ചിട്ടുള്ള ൪൨ ശ്ലോകങ്ങളടങ്ങിയ പരമസിദ്ധമായ രക്ഷാകവചമാണിത്. മഹർഷി വിശ്വരൂപൻ ദേവേന്ദ്രന് ഉപദേശിച്ച ഈ കവചം, ശരീരത്തിലെ ഓരോ അംഗത്തിലും ഇന്ദ്രിയങ്ങളിലും ദിക്കുകളിലും ഭഗവാൻ ശ്രീഹരിയുടെ വിവിധ അവതാരങ്ങളെയും പാവനനാമങ്ങളെയും ദിവ്യായുധങ്ങളെയും (സുദർശനചക്രം, കൗമോദകീ ഗദ, പാഞ്ചജന്യശംഖ്, നന്ദകഖഡ്ഗം) പ്രതിഷ്ഠിച്ച് അഭേദ്യമായ ശക്തി നൽകി, സാധകനെ എല്ലാ ഭയങ്ങളിൽനിന്നും നെഗറ്റീവ് ശക്തികളിൽനിന്നും ശത്രുക്കളിൽനിന്നും സംരക്ഷിക്കുന്നു.

സർവ്വപ്രപഞ്ചത്തിന്റെയും മൂലകാരണമായ പുരുഷൻ എന്ന ബ്രഹ്മാണ്ഡപുരുഷനെ വർണ്ണിക്കുന്ന ഒരു വേദസ്തോത്രമാണിത്. ഇത് ജപിക്കുന്നത് ശാന്തിയും സമൃദ്ധിയും നൽകുമെന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു.

പവിത്രമായ തൊഴിലിന്റെയും കർമ്മയോഗത്തിന്റെയും മഹത്വം വാഴ്ത്തുന്ന സന്ത് സാവതാ മാളിയുടെ രചന. ഈശ്വരനെ തേടി വനങ്ങളിൽ അലയേണ്ടതില്ല; തന്റെ കൃഷിയിടത്തിലെ ഉള്ളിയിലും മുള്ളങ്കിയിലും പച്ചമുളകിലുമെല്ലാം സാക്ഷാൽ വിഠോബയെ ദർശിച്ച സാധകനാണദ്ദേഹം.

ഭഗവാൻ നരസിംഹമൂർത്തിയുടെ 108 വിശുദ്ധ നാമങ്ങളുടെ സമാഹാരമാണിത്. ഭക്തിയോടെ ജപിക്കുമ്പോൾ സംരക്ഷണവും ആത്മീയ ശക്തിയും നൽകുന്ന ഒരു സ്തോത്രമാണിത്.

ഭഗവാൻ വെങ്കടേശന്റെ (തിരുമല ശ്രീനിവാസൻ) 108 നാമങ്ങൾ അടങ്ങിയ ഈ സ്തോത്രം, ഭക്തിയോടെ ജപിക്കുന്നത് ഐശ്വര്യവും മോക്ഷവും നൽകുമെന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു.

ശ്രീ വിഷ്ണു അഷ്ടോത്തര ശതനാമാവലി പത്മപുരാണത്തിലെ മഹാവിഷ്ണുവിന്റെ 108 പുണ്യനാമങ്ങൾ അടങ്ങിയ സ്തോത്രമാണ്. ഇത് ഏകാദശി ദിനങ്ങളിൽ ഭക്തിയോടെ ജപിക്കപ്പെടുന്നു.

മഹാഭാരതത്തിലെ അനുശാസനപർവ്വത്തിൽ, അധ്യായം 149-ൽ ഭീഷ്മർ യുധിഷ്ഠിരന് ഉപദേശിച്ച വിഷ്ണുവിന്റെ സഹസ്രനാമങ്ങൾ, 108 ശ്ലോകങ്ങളിൽ.

സന്ത് ചോഖാമേളയുടെ സഹധർമ്മിണിയായ സന്ത് സോയരാബായിയുടെ അതിവിശിഷ്ടമായ അഭംഗമാണിത്. വിഠലന്റെ ദിവ്യദർശനത്തിൽ സകല അഹന്തയും ഭേദഭാവങ്ങളും അലിഞ്ഞുപോയി, പ്രപഞ്ചം മുഴുവൻ ഏകമായ പരമാത്മ ചൈതന്യത്തിൽ ഒന്നായി മാറി.

വൈകുണ്ഠത്തിലേക്ക് യാത്രയാകും മുൻപ് സന്ത് തുകാറാം ആലപിച്ച വികാരനിർഭരമായ വിടവാങ്ങൽ ഗാനം. ഭക്തരോടെല്ലാം വിടപറഞ്ഞ് അദ്ദേഹം തന്റെ ശാശ്വതമായ നിത്യഭവനത്തിലേക്ക് മടങ്ങുന്നു.

അദ്വൈത ഭക്തിയുടെയും ബ്രഹ്മാനന്ദത്തിന്റെയും പരമോന്നത അവസ്ഥയെ വാഴ്ത്തുന്ന സന്ത് തുകാറാമിന്റെ രചന. ഭഗവാനിൽ ലയിച്ചുചേരുമ്പോൾ സകല ഭേദങ്ങളും ഇല്ലാതായി പരമാനന്ദത്തിന്റെ തിരമാലകൾ മാത്രം നിറയുന്നു. വാക്കുകൾക്കതീതമായ ആത്മീയ അനുഭൂതിയാണിത്.

ഭഗവദ് ദർശനത്തിനായുള്ള ആത്മാവിന്റെ അഗാധമായ കാത്തിരിപ്പിനെ ചിത്രീകരിക്കുന്ന സന്ത് തുകാരാമിന്റെ അത്യന്തം ഹൃദയസ്പർശിയായ അഭംഗമാണിത്. പൗർണ്ണമി ചന്ദ്രനെ കാത്തിരിക്കുന്ന ചകോരപ്പക്ഷിയും അമ്മയെ കാത്തിരിക്കുന്ന കുഞ്ഞും പോലെ താൻ വിഠലനായി കാത്തിരിക്കുന്നുവെന്ന് അദ്ദേഹം പാടുന്നു.

സന്ത് തുകാരാമിന്റെ അത്യന്തം പവിത്രമായ പ്രാർത്ഥനാഗീതമാണിത്. ഐഹിക സമ്പത്തോ മോക്ഷമോ ആഗ്രഹിക്കാതെ, 'ഈശ്വരാ, അങ്ങയെ ഒരിക്കലും വിസ്മരിക്കാതിരിക്കാനും സദാ സജ്ജനങ്ങളുടെ സാമീപ്യം ലഭിക്കാനും അനുഗ്രഹിക്കേണമേ' എന്ന് അദ്ദേഹം യാചിക്കുന്നു.

സന്ത് തുകാരാമിന്റെ ഈ പ്രശസ്തമായ അഭംഗം യഥാർത്ഥ സന്യാസിയുടെയും ആത്മീയതയുടെയും പൊരുൾ വ്യക്തമാക്കുന്നു. ദുരിതമനുഭവിക്കുന്നവരെയും അനാഥരെയും സ്വന്തമായി കണ്ട് സ്നേഹിക്കുന്നവനാണ് യഥാർത്ഥ സജ്ജനമെന്നും, അവനിലാണ് ഈശ്വരൻ കുടികൊള്ളുന്നതെന്നും ഇത് പഠിപ്പിക്കുന്നു.

പണ്ഡർപൂരിലെ ചന്ദ്രഭാഗാ നദീതീരത്ത് ഭക്തർ നടത്തുന്ന ദിവ്യ സങ്കീർത്തനത്തിന്റെയും നൃത്തത്തിന്റെയും വർണ്ണനയാണ് സന്ത് തുകാറാമിന്റെ ഈ രചന. അഹങ്കാരവും ദേഷ്യവും കാൽക്കീഴിലാക്കി ഭക്തർ പരസ്പരം കാൽതൊട്ടു വണങ്ങി ആനന്ദനൃത്തം ചെയ്യുന്നു.

സന്ത് തുകാരാമിന്റെ പ്രഥമവും അത്യന്തം പവിത്രവുമായ ഈ അഭംഗം പണ്ഡർപൂരിലെ വിഠല ഭഗവാന്റെ മനോഹര രൂപത്തെ വാഴ്ത്തുന്നു. ഇഷ്ടികയിൽ സമപാദനായി നിന്ന്, അരയിൽ കൈകൾ വെച്ച്, കഴുത്തിൽ തുളസിമാലയും പീതാംബരവും ധരിച്ച ഭഗവാന്റെ രൂപം ഭക്തന്റെ പരമാനന്ദമാണ്.

പതിനഞ്ചാം നൂറ്റാണ്ടിലെ ഗുജറാത്തി ഭക്തകവി നരസിംഹ മേത്ത രചിച്ച ലോകപ്രസിദ്ധമായ ഭജന. മഹാത്മാഗാന്ധിയുടെ പ്രിയപ്പെട്ട പ്രാർത്ഥനാഗീതവും കാരുണ്യത്തിന്റെ മന്ത്രവുമാണിത്.

പ്രഭാതത്തിൽ ഉദിക്കുന്ന സൂര്യനെ വന്ദിച്ചുകൊണ്ട്, ശ്രീരാമനെ ഉണരാൻ ആഹ്വാനം ചെയ്യുന്ന ഒരു പ്രാർത്ഥനാശ്ലോകമാണിത്. ദൈനംദിന ധാർമ്മിക കർമ്മങ്ങൾ ചെയ്യാനുള്ള ഓർമ്മപ്പെടുത്തലായി ഇത് ഉപയോഗിക്കുന്നു.