Bharat Devotion
334 पावन रचनाएं

हिन्दू धर्म संपूर्ण स्तोत्र एवं पाठ सूची (A–Z)

हिन्दू धर्म के सभी पावन श्लोक, स्तोत्र, चालीसा, आरती, उपनिषद, वैदिक मंत्र एवं पावन कथाओं का सम्पूर्ण संग्रह — श्रेणीबद्ध, वर्णमाला अथवा नवीनतम दिनांक अनुसार।

आराधना स्वरूप अनुसार वर्गीकृत

चालीसा (४० चौपाइयों का पावन स्तुति पाठ)

12 पाठ

मधुर अवधी एवं सरल हिंदी चौपाइयों में रचित चालीस छंदों का पावन स्तुति संग्रह। भक्तजन संकट-निवारण, आत्मबल और भगवत्कृपा की प्राप्ति हेतु इनका नित्य पाठ करते हैं।

स्तोत्र (पावन संस्कृत स्तुति संग्रह)

47 पाठ

प्राचीन ऋषियों, महाकवियों एवं आदि शंकराचार्य द्वारा रचित दिव्य संस्कृत स्तुतियां। ये छंद परमात्मा के दिव्य स्वरूप, करुणा एवं महिमा का सस्वर गुणगान करते हैं।

स्तोत्र

ॐकारेश्वर ज्योतिर्लिंग का महात्म्य

स्तोत्र

अखिलाण्डेश्वरी पुष्पमाला स्तोत्रम्

स्तोत्र

अवलोकितेश्वर अष्टोत्तरशत नाम स्तोत्र

स्तोत्र

आखिलन्देश्वरि ष्तोत्रम्

स्तोत्र

आघनशक ग़यत्रि ष्तोत्रम्

स्तोत्र

आच्युतशतकम्

स्तोत्र

आतिमनुशस्तवह्

स्तोत्र

आदित्यहृदयस्तोत्रम्

स्तोत्र

उच्छिष्ट गणपति पूजा पद्धति

स्तोत्र

उच्छिष्टगणपति उच्छिष्टचाण्डालिन्युपासना पञ्चाङ्ग

स्तोत्र

ऋणमुक्ति श्री गणेश स्तोत्रम्

स्तोत्र

ऋणमोचक मङ्गल स्तोत्र

स्तोत्र

कनकधारास्तोत्रम्

स्तोत्र

तिरुप्पावै

स्तोत्र

दारिद्र्यदहनशिवस्तोत्रम्

स्तोत्र

नवग्रह पीड़ा हर स्तोत्र

स्तोत्र

वक्रतुण्ड महाकाय

स्तोत्र

शालिवक्त्रपुरालय धन्वन्तरि स्तोत्रम्

स्तोत्र

शिव ताण्डव स्तोत्रम्

स्तोत्र

श्री अन्नपूर्णा अष्टोत्तर शतनामावली

स्तोत्र

श्री अष्टविनायक स्तोत्रम्

स्तोत्र

श्री अष्टविनायक स्तोत्रम् (मराठी माहात्म्य संस्करण)

स्तोत्र

श्री उच्छिष्टगणनाथ अष्टोत्तरशतनामावली

स्तोत्र

श्री कृष्ण अष्टोत्तर शतनामावली

स्तोत्र

श्री गणेश अष्टोत्तर शतनामावली

स्तोत्र

श्री दुर्गा अष्टोत्तर शतनामावली

स्तोत्र

श्री धर्मशास्ता अष्टोत्तरशतनामावली

स्तोत्र

श्री नृसिंह अष्टोत्तरशत नामावली

स्तोत्र

श्री महिषासुरमर्दिनी स्तोत्र

स्तोत्र

श्री राम अष्टोत्तरशतनामावली

स्तोत्र

श्री लक्ष्मी अष्टोत्तर शतनामावली

स्तोत्र

श्री ललिता अष्टोत्तर शत नामावली

स्तोत्र

श्री विष्णु अष्टोत्तर शतनामावली

स्तोत्र

श्री वेंकटेश्वर अष्टोत्तरशतनाम स्तोत्र

स्तोत्र

श्री शनि अष्टोत्तरशतनामावली

स्तोत्र

श्री शिव अष्टोत्तर शतनामावली

स्तोत्र

श्री सरस्वती अष्टोत्तर शतनामावली

स्तोत्र

श्री सुब्रह्मण्य भुजंगम्

स्तोत्र

श्री सूर्य अष्टोत्तरशतनामावली

स्तोत्र

श्री हनुमान अष्टोत्तर शतनामावली

स्तोत्र

श्रीमद् आञ्जनेय भुजङ्गप्रयात स्तोत्रम्

स्तोत्र

श्रीरामरक्षास्तोत्रम्

स्तोत्र

ष्रि ःअनुमत्स्तव

स्तोत्र

ष्रि आखिलन्दनयिक डन्दक

स्तोत्र

सङ्कटनाशनगणेशस्तोत्रम्

स्तोत्र

सुब्रह्मण्य अष्टोत्तरशत नामावली

स्तोत्र

हनुमान बाहुक (श्री हनुमान जी की पीड़ा-निवारक स्तुति)

श्लोक एवं मंत्र (वैदिक प्रार्थनाएं एवं ध्वनियां)

28 पाठ

पवित्र वैदिक ऋचाएं और बीज मंत्र जो मन को शांत करते हैं, बुद्धि को प्रखर बनाते हैं और साधक को आत्म-चेतना से जोड़ते हैं।

श्लोक

ॐ नमो नारायणाय अष्टाक्षरमाहात्म्यं

श्लोक

असतो मा सद्गमय मंत्र

श्लोक

आदित्यहृदयम्

श्लोक

कर्पूरगौरम् स्तोत्र (भगवान शिव की प्रार्थना)

श्लोक

कृष्णाष्टकम्

श्लोक

गणेश वंदना – एक सरल स्तुति

श्लोक

गायत्री मन्त्र

मंत्र

गौड़ीय वैष्णव प्रार्थना संग्रह

श्लोक

तुलस्युपनिषद्

श्लोक

दुर्गा सप्तश्लोकी: माँ दुर्गा की सात शक्तिशाली प्रार्थनाएँ

श्लोक

नारायणी स्तुति

श्लोक

परस्पर रक्षा और सद्भाव का शांति मंत्र

श्लोक

पवित्र नदियों का आह्वान

श्लोक

मनोजवं मारुततुल्यवेगं (हनुमान स्तुति)

श्लोक

महामृत्युंजय मंत्र

श्लोक

या देवी सर्वभूतेषु: देवताओं द्वारा देवी की स्तुति

श्लोक

शुक्लाम्बरधरं विष्णुं ध्यान श्लोक

श्लोक

श्री महालक्ष्मी अष्टकम — देवी महालक्ष्मी की आठ श्लोकों वाली स्तुति

श्लोक

श्री रुद्राष्टकम (तुलसीदास कृत)

श्लोक

श्री वेंकटेश सुप्रभातम

मंत्र

श्रीगौरांग एवं उनके पार्षदों का नाम-संकीर्तन

श्लोक

श्रीरामरक्षास्तोत्र

श्लोक

श्रीसुब्रह्मण्यपञ्चरत्नम्

श्लोक

सब कुछ नारायण को समर्पित करने की प्रार्थना

श्लोक

सरस्वती प्रार्थना

श्लोक

सरस्वती स्तोत्रम् (अगस्त्यमुनि द्वारा रचित)

श्लोक

सर्वे भवन्तु सुखिनः – शांति का सार्वभौमिक मंत्र

श्लोक

हनुमत् स्मरण श्लोक

आरती (दीपोत्सव एवं समर्पण के पावन गान)

19 पाठ

पूजा-अर्चना के अंत में कपूर और घी की ज्योति से आरती उतारते हुए गाए जाने वाले उल्लासपूर्ण भक्ति गीत, जो हृदय को कृतज्ञता से भर देते हैं।

आरती

ॐ जय जगदीश हरे

आरती

उठो पांडुरंग, अब सबको दर्शन दो — श्री विट्ठल काकड़ आरती

आरती

घालीन लोटांगण : आरती के बाद की मराठी प्रार्थना

आरती

दुर्गे दुर्घट भारी – देवी दुर्गा की मराठी स्तुति

आरती

युगे अठ्ठावीस विटेवरी उभा — श्री विट्ठल आरती

आरती

श्री अम्बे जी की आरती

आरती

श्री अम्बे माता की आरती (जय अम्बे गौरी)

आरती

श्री कुंजबिहारी की आरती

आरती

श्री चित्रगुप्त जी की आरती

आरती

श्री बांके बिहारी की आरती

आरती

श्री रामचंद्र जी की आरती

आरती

श्री रामायण की आरती

आरती

श्री विश्वकर्मा आरती

आरती

श्री वृषभानुसुता आरती

आरती

श्री श्याम बाबा की आरती

आरती

श्री साईबाबा आरती

आरती

श्रीमद् अखिलाण्डदेवी-जम्बुकेश्वर स्तुतिः

आरती

सत्यनारायण आरती

आरती

हनुमान आरती (जय हनुमान लला की)

अष्टकम् (आठ छंदों की मधुर काव्यात्मक स्तुति)

14 पाठ

आठ पावन श्लोकों में निबद्ध मधुर संस्कृत रचनाएं, जिनकी संगीतमय लय और भाव-प्रवणता मन को सहज ही भक्ति-रस में डुबो देती है।

शास्त्र एवं अमर उपदेश (श्रीमद्भगवद्गीता एवं उपनिषद्)

6 पाठ

सत्य, निष्काम कर्म और आत्म-साक्षात्कार के अमर उपदेश, जो जीवन के द्वंद्वों में मनुष्य को कर्तव्य-निष्ठा और आत्म-शांति की राह दिखाते हैं।

भजन एवं अभंग (संतों की प्रेममयी वाणी)

73 पाठ

मीराबाई, सूरदास, कबीर और वारकरी संतों की वह रसपूर्ण वाणी, जो शास्त्रीय नियमों से परे सीधे हृदय के प्रेम से परमात्मा को पुकारती है।

भजन

अच्युतं केशवं

भजन

अदिवो अल्लदिवो (देखो वह श्रीहरि का पावन धाम)

अभंग

अमृताहुनी गोड नाम तुझे देवा — संत नामदेव अभंग

अभंग

अवघा रंग एकचि झाला — संत सोयराबाई अभंग

अभंग

आतां कोठें धावे मन — संत तुकाराम अभंग

अभंग

आनंदाचे डोहीं आनंद तरंग — संत तुकाराम अभंग

अभंग

आमची केली हीन याती — संत कर्ममेळा अभंग

अभंग

आम्ही जातो आपुल्या गांवा — संत तुकाराम अभंग

अभंग

आम्ही दैवाचे दैवाचे — संत सेना न्हावी अभंग

भजन

आहे नीलशैल (हे नीलाचल बिहारी जगन्नाथ)

भजन

इतनी शक्ति हमें देना दाता

अभंग

ऊस डोंगा परी रस नोहे डोंगा — संत चोखामेळा अभंग

भजन

ऐसी लगी लगन

भजन

कबीर के भजन: चदरिया और जीवन का रूपक

भजन

कभी राम बनके कभी श्याम बनके

अभंग

कांदा मुळा भाजी — संत सावता माळी अभंग

अभंग

काया ही पंढरी आत्मा हा विठ्ठल — संत एकनाथ अभंग

भजन

कौन है वैष्णव?

अभंग

खेळ मांडियेला वाळवंटीं घाई — संत तुकाराम अभंग

दोहे

गुरु गोविंद दोऊ खड़े — कबीर दोहा

भजन

गोपालबाल स्तोत्र

भजन

गोविंद बोलो हरि गोपाल बोलो

भजन

गौरांग भक्ति पद

भजन

छोटी छोटी गैया छोटे छोटे ग्वाल

भजन

जग में सुन्दर है दो नाम – राम और कृष्ण की महिमा

अभंग

जनाबाई का विठोबा-अभंग

भजन

जय कन्हैया लाल की - आनंदमय भजन

अभंग

जातां पंढरीसी सुख वाटे जीवा — संत सेना महाराज अभंग

अभंग

जे का रंजले गांजले — संत तुकाराम अभंग

भजन

ज्योत से ज्योत

अभंग

ताटी उघडा ज्ञानेश्वरा — संत मुक्ताबाई अभंग

अभंग

देवा तुझा मी सोनार — संत नरहरी सोनार अभंग

अभंग

धरिला पंढरीचा चोर — संत जनाबाई अभंग

अभंग

नको देवराया अंत आतां पाहूं — संत कान्होपात्रा अभंग

भजन

नगर में जोगी आया: भोलेनाथ का भजन

अभंग

नाचूं कीर्तनाचे रंगीं — संत नामदेव अभंग

अभंग

निर्गुणाचे भेटी आलो सगुणासंगे — संत गोरा कुंभार अभंग

अभंग

पसायदान – सार्वभौमिक कल्याण की प्रार्थना

भजन

प्रकृति में भक्ति का आनंद

भजन

बसो मोरे नैनन में नंदलाल

भजन

ब्रह्ममॊक्कटे (परब्रह्म एक ही है)

भजन

भाग्यदा लक्ष्मी का आह्वान

अभंग

भेटी लागीं जीवा लागलीसे आस — संत तुकाराम अभंग

भजन

मधुराष्टकम्

भजन

महामंत्र

अभंग

माझें माहेर पंढरी — संत एकनाथ अभंग

भजन

मेरे राम – शरण तेरी आया

भजन

मोकों कहाँ ढूँढ़े बंदे

अभंग

मोगरा फुलला — संत ज्ञानेश्वर अभंग

भजन

राम का नाम: सच्चा साथी

भजन

राम सिया राम सिया राम जय जय राम

अभंग

रूप पाहतां लोचनीं — संत ज्ञानेश्वर अभंग

भजन

लक्ष्मी स्तुति और आरती

अभंग

लहानपण देगा देवा — संत तुकाराम अभंग

अभंग

विंचू चावला — संत एकनाथ भारुड

अभंग

विठ्ठल गीतीं गावा विठ्ठल चित्तीं ध्यावा — संत तुकाराम अभंग

अभंग

वृक्षावल्ली आम्हा सोयरे — संत तुकाराम अभंग

भजन

वैष्णव जन तो (सच्चे वैष्णव के लक्षण)

भजन

शिव तांडव स्तोत्र

भजन

श्याम तेरी बन्सी पुकारे राधा नाम

भजन

श्री गणेश जी की आरती

अभंग

श्री ज्ञानदेव हरिपाठ — २८ अभंग

भजन

श्री राधा-माधव स्तुति

भजन

श्री राधे राधे: मानसिक ब्रज यात्रा

भजन

श्री रामचन्द्र कृपालु भजमान

भजन

श्रीरामनामसंकीर्तनम्

भजन

संकट मोचन हनुमान अष्टक

अभंग

संतकृपा झाली इमारत फळा आली — संत बहिणाबाई अभंग

भजन

सीता राम भजन: जाहि विधि राखे राम

अभंग

सुंदर ते ध्यान उभें विटेवरी — संत तुकाराम अभंग

भजन

हरि सुन्दर नन्द मुकुन्दा

भजन

हे राम, हे राम – सच्चे नाम का भजन

अभंग

हेचि दान देगा देवा — संत तुकाराम अभंग

पूजा विधि (प्रामाणिक पूजन एवं अनुष्ठान क्रम)

7 पाठ

पारंपरिक पूजा का प्रामाणिक एवं सुगम मार्गदर्शन — सामग्री सूची से लेकर आचमन, दीप प्रज्ज्वलन, षोडशोपचार पूजन और आरती तक।

व्रत कथा (पवित्र उपवास एवं पौराणिक कथाएं)

32 पाठ

एकादशी, प्रदोष, पूर्णिमा और तीज-त्योहारों पर पढ़ी जाने वाली पावन कथाएं, जो व्रत के आध्यात्मिक महत्व और निष्ठा का बोध कराती हैं।

व्रत कथा

अजा एकादशी व्रत कथा (भाद्रपद कृष्ण)

व्रत कथा

अपरा एकादशी व्रत कथा: एक राजा की आत्मा को मुक्त करना

व्रत कथा

आमलकी एकादशी व्रत कथा (फाल्गुन शुक्ल पक्ष)

व्रत कथा

इन्दिरा एकादशी व्रत कथा (पितृ पक्ष / आश्विन कृष्ण पक्ष)

व्रत कथा

उत्पन्ना एकादशी व्रत कथा (एकादशी देवी का प्राकट्य)

व्रत कथा

एकादशी व्रत का महत्व

व्रत कथा

करवा चौथ: पति की लंबी उम्र के लिए रखा जाने वाला यह व्रत और इससे जुड़ी कहानियां

व्रत कथा

कामदा एकादशी व्रत कथा (चैत्र शुक्ल पक्ष)

व्रत कथा

कामिका एकादशी व्रत कथा (श्रावण कृष्ण पक्ष)

व्रत कथा

जया एकादशी व्रत कथा (माघ शुक्ल पक्ष)

व्रत कथा

तीज व्रत कथा: देवी पार्वती का तप और सावन में व्रत का महत्व

व्रत कथा

देवउठनी (प्रबोधिनी) एकादशी व्रत कथा एवं तुलसी विवाह महत्व

व्रत कथा

देवशयनी एकादशी व्रत कथा (आषाढ़ शुक्ल)

व्रत कथा

निर्जला एकादशी व्रत कथा एवं महत्व

व्रत कथा

पद्मिनी (कमला) एकादशी व्रत कथा (अधिक मास शुक्ल पक्ष)

व्रत कथा

परमा एकादशी व्रत कथा (अधिक मास कृष्ण पक्ष)

व्रत कथा

परिवर्तिनी (पार्श्व / वामन) एकादशी व्रत कथा

व्रत कथा

पापमोचिनी एकादशी व्रत कथा (चैत्र कृष्ण पक्ष)

व्रत कथा

पापांकुशा एकादशी व्रत कथा (आश्विन शुक्ल पक्ष)

व्रत कथा

पौष पुत्रदा एकादशी व्रत कथा (पौष शुक्ल पक्ष)

व्रत कथा

मोक्षदा एकादशी व्रत कथा एवं गीता जयंती महत्व

व्रत कथा

मोहिनी एकादशी व्रत कथा (वैशाख शुक्ल पक्ष)

व्रत कथा

योगिनी एकादशी व्रत कथा (आषाढ़ कृष्ण पक्ष)

व्रत कथा

रमा एकादशी व्रत कथा (कार्तिक कृष्ण पक्ष)

व्रत कथा

वट सावित्री व्रत कथा: सावित्री का सतीत्व और यमराज को मात देने की कहानी

व्रत कथा

वरुथिनी एकादशी व्रत कथा: एक राजा का स्वस्थ हुआ पैर

व्रत कथा

विजया एकादशी व्रत कथा (फाल्गुन कृष्ण पक्ष)

व्रत कथा

श्रावण पुत्रदा (पवित्रोपना) एकादशी व्रत कथा

व्रत कथा

षटतिला एकादशी व्रत कथा (तिल के ६ पावन उपयोग)

व्रत कथा

संतोषी माता और सोलह शुक्रवार का व्रत

व्रत कथा

सत्यनारायण व्रत कथा: क्या है इसका महत्व और कहानी?

व्रत कथा

सफला एकादशी व्रत कथा (पौष कृष्ण पक्ष)

कवच (दिव्य रक्षा-स्तोत्र एवं सुरक्षा कवच)

4 पाठ

शरीर के प्रत्येक अंग, इंद्रिय और दिशा की रक्षा हेतु ईश्वरीय कृपा का आवाहन करने वाले प्राचीन एवं सिद्ध रक्षा-स्तोत्र।

सहस्रनाम (सहस्र पावन नामावलियां)

5 पाठ

परमात्मा के एक सहस्र (१,०००) दिव्य नामों और अनंत गुणों का सस्वर जप, जो मन को एकाग्र कर सर्व-व्यापकता का अनुभव कराता है।

कथा एवं उद्भव गाथा (पावन पौराणिक आख्यान)

22 पाठ

रामायण, महाभारत और पुराणों की प्रेरक कथाएं एवं स्तोत्रों के दिव्य उद्भव के आख्यान, जो धर्म और समर्पण का रहस्य समझाते हैं।

कथा

अयप्पा और सबरीमला तीर्थयात्रा

कथा

अय्यनार, गाँव के द्वारों के रक्षक

कथा

कनकधारा स्तोत्र: शंकर और स्वर्ण आंवला

कथा

कृष्ण का जन्म

कथा

खंडोबा और मल्ल-मणि का वध

कथा

गंगावतरण: गंगा का धरती पर अवतरण

कथा

गणेश का जन्म

कथा

जगन्नाथ और अपूर्ण स्वरूप

कथा

तिरुप्पावै: आंडाल और मार्गशीर्ष व्रत की कथा

कथा

दत्तात्रेय, त्रिमूर्ति गुरु

कथा

नवरात्रि: देवी की नौ रातें

कथा

महाभारत: कुरुक्षेत्र का युद्ध

कथा

महामृत्युंजय मंत्र: उद्भव और मार्कण्डेय की कथा

कथा

मुरुगन और तारकासुर का वध

कथा

राधा, दिव्य प्रेम की मूर्ति

कथा

रामायण: राम का वनवास तथा विजयी वापसी

कथा

वेंकटेश्वर और चिरंतन ऋण

कथा

शिव तांडव स्तोत्र: रावण और कैलास की कथा

कथा

समुद्र मंथन: सागर का मंथन

कथा

हनुमान चालीसा का उद्भव: तुलसीदास की शरणागति

कथा

हनुमान जी का जन्म

कथा

होली: कथा और महत्व

पवित्र तीर्थ एवं धाम (दिव्य तीर्थ स्थल एवं परिक्रमा)

26 पाठ

भारतवर्ष के परम पावन तीर्थों एवं धामों का विस्तृत परिचय — द्वादश ज्योतिर्लिंग, चार धाम, पंच केदार एवं पवित्र परिक्रमा पथ।

पवित्र स्थल

१०८ दिव्य देशम: पावन वैष्णव धाम

पवित्र स्थल

१२ ज्योतिर्लिंग: नाम, स्थान और माहात्म्य

पवित्र स्थल

५१ शक्तिपीठ: नाम, स्थान और महत्व

पवित्र स्थल

अष्ट वीरट्ट स्थलम्: भगवान शिव के आठ दिव्य विजय धाम

पवित्र स्थल

अष्टविनायक: आठ स्वयंभू गणेश मंदिर

पवित्र स्थल

अष्टादश शक्तिपीठ: अठारह महाशक्तिपीठ

पवित्र स्थल

आऱु पदै वीडु: तमिलनाडु में भगवान मुरुगन के छह पावन शक्ति धाम

पवित्र स्थल

उत्तराखंड का छोटा चार धाम: यमुनोत्री, गंगोत्री, केदारनाथ और बद्रीनाथ की पावन हिमालयी यात्रा

पवित्र स्थल

काशी पंचक्रोशी यात्रा: वाराणसी की पावन परिक्रमा

पवित्र स्थल

नव नरसिंह: अहोबिलम के नौ पावन मंदिर

पवित्र स्थल

नव वृन्दावन: तुंगभद्रा के पावन तट पर नौ मध्व संतों की पवित्र समाधियाँ

पवित्र स्थल

नवतुरुपति: भगवान विष्णु के नौ पावन नवग्रह दिव्य देशम

पवित्र स्थल

पंच केदार: हिमालय के पांच पावन शिव मंदिर

पवित्र स्थल

पंच द्वारका: पश्चिमी भारत के पांच पावन कृष्ण धाम

पवित्र स्थल

पंच प्रयाग: गढ़वाल के पाँच पावन नदी संगम

पवित्र स्थल

पंच बद्री: चमोली में भगवान विष्णु के पांच पवित्र हिमालयी धाम

पवित्र स्थल

पंच सभा: भगवान नटराज के पांच पावन दिव्य नृत्य मण्डप

पवित्र स्थल

पंचभूत स्थल: दक्षिण भारत में भगवान शिव के पाँच तत्वीय पावन धाम

पवित्र स्थल

पंचरंग क्षेत्रम्: पवित्र कावेरी तट पर स्थित भगवान विष्णु के पाँच दिव्य शयन क्षेत्र

पवित्र स्थल

पंचाराम: आन्ध्र प्रदेश के पाँच पावन शिव क्षेत्र

पवित्र स्थल

पंढरपुर: विट्ठल-रुक्मिणी मंदिर

पवित्र स्थल

ब्रज चौरासी कोस यात्रा: कृष्ण लीला की पावन परिक्रमा

पवित्र स्थल

भारत के चार धाम: चारों दिशाओं में स्थित सनातन संस्कृति के पावन महातीर्थ

पवित्र स्थल

मंगलगिरि: पानाकल नृसिंह का पावन पर्वत

पवित्र स्थल

सप्त पुरी: सनातन धर्म के सात मोक्षदायक तीर्थ नगर

पवित्र स्थल

सप्त पुरी: सनातन संस्कृति की सात पावन मोक्षदायिनी नगरियाँ

धार्मिक ज्ञान एवं परंपराएं (भक्ति, संस्कार एवं प्रतीक)

30 पाठ

भक्ति आंदोलन, पावन प्रतीकों (रुद्राक्ष, तुलसी, शंख) और सनातन धर्म के दैनिक संस्कारों के आध्यात्मिक महत्व का विवेचन।

विषय व अवधारणाएँ

ॐ (प्रणव नाद): सृष्टि का मूल स्पंदन, मांडूक्य उपनिषद् और तुरीय अवस्था का रहस्य

विषय व अवधारणाएँ

आरती: प्रकाश का पवित्र विज्ञान

विषय व अवधारणाएँ

एकादशी: आध्यात्मिक रहस्य, व्रत विधि एवं २४ एकादशियों का परिचय

विषय व अवधारणाएँ

ओणम और महाबली का आगमन

विषय व अवधारणाएँ

कार्तिक पूर्णिमा: अर्थ, धार्मिक महत्व और पवित्र परंपराएं

विषय व अवधारणाएँ

गायत्री मंत्र: बुद्धि के लिए सौर आह्वान

विषय व अवधारणाएँ

गुरुवार व्रत: बृहस्पति देव की साधना

विषय व अवधारणाएँ

चरणामृत एवं तीर्थ जल: भगवान के चरणामृत का आध्यात्मिक महत्व और ग्रहण करने का नियम

विषय व अवधारणाएँ

छठ पूजा, सूर्य उपासना का पर्व

विषय व अवधारणाएँ

तिलक एवं चंदन: आज्ञा चक्र का विज्ञान, प्रकार और मस्तक पर धारण करने का रहस्य

विषय व अवधारणाएँ

तुलसी महिमा: वृंदा की पावन कथा, आध्यात्मिक रहस्य, औषधीय गुण एवं पूजन विधि

विषय व अवधारणाएँ

नवरात्रि व्रत: आध्यात्मिक तथा आयुर्वेदिक विज्ञान

विषय व अवधारणाएँ

पंचांग: वैदिक काल के पांच अंग

विषय व अवधारणाएँ

पंचामृत: पाँच पावन अमृत तत्व

विषय व अवधारणाएँ

पंढरपुर वारी: आठ सौ वर्षों की वारकरी यात्रा

विषय व अवधारणाएँ

परिक्रमा / प्रदक्षिणा: देवता की परिक्रमा का गूढ़ अर्थ

विषय व अवधारणाएँ

पवित्र दीया: तेल के दीप जलाने के नियम

विषय व अवधारणाएँ

पवित्र मंदिर घंटा: घंटा का महत्व

विषय व अवधारणाएँ

पूर्णिमा और अमावस्या: दो चंद्र ध्रुव

विषय व अवधारणाएँ

प्रदोष व्रत: संध्याकाल की शिव आराधना एवं आध्यात्मिक रहस्य

विषय व अवधारणाएँ

प्रसाद एवं भोग: भोजन का दिव्य रूपांतरण, नियम और ग्रहण करने का आध्यात्मिक फल

विषय व अवधारणाएँ

भक्ति आंदोलन: भारत का पावन आध्यात्मिक पुनर्जागरण

विषय व अवधारणाएँ

मंगलवार व्रत: हनुमान जी की साधना

विषय व अवधारणाएँ

मकर संक्रांति, सूर्य की उत्तरायण यात्रा

विषय व अवधारणाएँ

यज्ञ एवं हवन: वैदिक अग्निहोत्र का रहस्य और विज्ञान

विषय व अवधारणाएँ

रुद्राक्ष महिमा: शिव के अश्रु, १ से १४ मुखी का फल, धारण विधि और वैज्ञानिक लाभ

विषय व अवधारणाएँ

शंख का रहस्य: समुद्र मंथन, शंखनाद का विज्ञान, प्रकार और पूजन के नियम

विषय व अवधारणाएँ

शनिवार व्रत: कर्मफलदाता शनिदेव की कृपा, सरसों का तेल दान एवं साढ़ेसाती शांति विधि

विषय व अवधारणाएँ

संकल्प: पवित्र दृढ़ता का वैदिक विज्ञान

विषय व अवधारणाएँ

सोमवार व्रत: भगवान शिव की उपासना, महामृत्युंजय मंत्र, और बेलपत्र अर्पण विधि

आध्यात्मिक दर्शन (वेदान्त एवं दार्शनिक विचार)

8 पाठ

आत्मा, परब्रह्म, अद्वैत और मोक्ष के रहस्यों का उद्घाटन करने वाले महान दार्शनिक विचार और उपदेश।

सुप्रभातम्

1 पाठ

श्री वेंकटेश्वर सुप्रभातम सहित देवता को प्रातःकाल जगाने के पावन स्तोत्र — मूल लिपि, उच्चारण और अर्थ सहित 28 भाषाओं में।